- Ο Πούτιν στηρίζει το αμερικανικό σχέδιο ειρήνης 28 σημείων για την Ουκρανία.
- Το σχέδιο προβλέπει εδαφικές παραχωρήσεις, περιορισμό στρατού και αποκλεισμό της Ουκρανίας από το ΝΑΤΟ.
- Η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι επικρίνουν την πρόταση ως ευνοϊκή για τη Μόσχα.
- Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε θέσει προθεσμία στην Ουκρανία έως την Ημέρα των Ευχαριστιών.
- Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας επιδιώκουν την «ενίσχυση» του σχεδίου στη σύνοδο των G20.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε αργά την Παρασκευή ότι το 28-σημείο σχέδιο ειρήνης των ΗΠΑ για την Ουκρανία θα μπορούσε να αποτελέσει τη «βάση» για μια τελική διευθέτηση του πολέμου, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η απόρριψη του σχεδίου θα οδηγήσει σε περαιτέρω ρωσική προέλαση. Η πρόταση, που φέρεται να συντάχθηκε από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, προβλέπει περιορισμό των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας, παραχώρηση σημαντικού ουκρανικού εδάφους στη Ρωσία και μόνιμο αποκλεισμό της ένταξης του Κιέβου στο ΝΑΤΟ. Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε θέσει προθεσμία στην Ουκρανία έως την Ημέρα των Ευχαριστιών για την αποδοχή του, ενώ οι σύμμαχοι του Κιέβου επιχείρησαν να «ενισχύσουν» το σχέδιο στη σύνοδο των G20 που πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας σειράς διπλωματικών προσπαθειών και παρασκηνιακών διαβουλεύσεων που κορυφώθηκαν το τελευταίο διάστημα, με στόχο την εξεύρεση μιας λύσης στην παρατεταμένη σύγκρουση στην Ουκρανία. Το αμερικανικό σχέδιο, αν και δεν έχει συζητηθεί ουσιαστικά με την Ουκρανία, αποτελεί μια προσπάθεια να δοθεί τέλος στις εχθροπραξίες, λαμβάνοντας υπόψη βασικές ρωσικές απαιτήσεις, κάτι που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους Ευρωπαίους συμμάχους και στο Κίεβο.
Το αμερικανικό σχέδιο ειρήνης και οι όροι του
Το 28-σημείο πλαίσιο, με τίτλο «Σχέδιο ειρήνης ΗΠΑ-Ρωσίας», επιβεβαιώνει την κυριαρχία της Ουκρανίας αλλά ταυτόχρονα επιβάλλει σημαντικούς περιορισμούς. Συγκεκριμένα, προβλέπει τον περιορισμό των ενόπλων δυνάμεών της σε 600.000 άτομα, την παραχώρηση σημαντικού μέρους ουκρανικού εδάφους στη Ρωσία και τον μόνιμο αποκλεισμό του Κιέβου από την ένταξη στο ΝΑΤΟ. Όπως αναφέρεται στο κείμενο, το ΝΑΤΟ θα πρέπει να συμφωνήσει «να μην δεχθεί την Ουκρανία σε καμία μελλοντική στιγμή» και «να μην αναπτύξει τα στρατεύματά του στην Ουκρανία». Ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να «επιδείξει ευελιξία» σχετικά με την πρόταση διευθέτησης, σύμφωνα με το ουκρανικό μέσο Ukrainska Pravda. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τη δέσμευση της Ρωσίας να μην επιτεθεί ξανά και την επανένταξή της στην παγκόσμια οικονομία, με πιθανή άρση κυρώσεων που θα συζητηθεί «κατά περίπτωση».
Επιπλέον, η Μόσχα θα λάβει πρόσκληση να επιστρέψει στην G7, η οποία ήταν προηγουμένως G8 πριν από τον αποκλεισμό της Ρωσίας το 2014, μετά την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας και τη στρατιωτική επέμβαση στην ανατολική Ουκρανία. Ο Πούτιν χαρακτήρισε την αμερικανική πρόταση ως μια «αναβαθμισμένη» εκδοχή ενός σχεδίου που είχε υποβληθεί στη σύνοδο κορυφής της Αλάσκας μεταξύ των Ρώσων και Αμερικανών ηγετών τον περασμένο Αύγουστο. Ωστόσο, τόνισε ότι «αυτό το κείμενο δεν έχει συζητηθεί μαζί μας με ουσιαστικό τρόπο», όπως μεταδόθηκε από άλλα μέσα ενημέρωσης. Το σχέδιο ειρήνης των ΗΠΑ έχει αποτελέσει αντικείμενο εντατικών διπλωματικών συνομιλιών, με τον ειδικό απεσταλμένο του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, να έχει συναντήσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα νωρίτερα τον Δεκέμβριο.
Προτεινόμενο Η Πολωνία τονίζει: Κάθε ειρηνευτικό σχέδιο για την Ουκρανία πρέπει να γίνει αποδεκτό στο Κίεβο
Οι αντιδράσεις και η διπλωματική κινητικότητα
Οι Ευρωπαίοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι επικρότησαν πέρυσι το σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι ευνοεί μόνο τη Μόσχα και προειδοποιώντας ότι η υποχώρηση έναντι της Ρωσίας θα ενθαρρύνει τον Πούτιν να επιτεθεί στη συνέχεια στο ΝΑΤΟ. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε την Παρασκευή ότι η Ουκρανία αντιμετώπιζε μια «πολύ δύσκολη επιλογή» εξετάζοντας την πρόταση των ΗΠΑ. «Είτε απώλεια αξιοπρέπειας, είτε ο κίνδυνος απώλειας ενός βασικού εταίρου», είπε ο Ζελένσκι, αναφερόμενος στην Ουάσιγκτον. Ο Ζελένσκι έχει τονίσει επανειλημμένα ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να δεχθεί εκεχειρία που θα επέτρεπε στη Ρωσία να επιτεθεί ξανά.
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές και τους Ευρωπαίους αξιωματούχους είναι η πιθανή αποδυνάμωση της θέσης της Ουκρανίας και η δημιουργία ενός προηγούμενου που θα μπορούσε να ενθαρρύνει μελλοντικές επιθετικές ενέργειες. Η αγορά και οι διπλωματικοί κύκλοι φαίνεται να προεξοφλούν μια περίοδο έντονων διαβουλεύσεων, με τους συμμάχους του Κιέβου να επιδιώκουν να «ενισχύσουν» το σχέδιο των ΗΠΑ στη σύνοδο των G20 που πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Νότια Αφρική, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ. Δυτικοί ηγέτες βρέθηκαν σε αγώνα δρόμου για να διαμορφώσουν μια συντονισμένη απάντηση στο σχέδιο.
Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις
Ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι «εναντίον του» σχεδίου, προσθέτοντας: «Προφανώς, η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της εξακολουθούν να έχουν ψευδαισθήσεις και το όνειρο να προκαλέσουν μια στρατηγική ήττα στη Ρωσία στο πεδίο της μάχης». Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε δώσει στο Κίεβο προθεσμία έως την Ημέρα των Ευχαριστιών (27 Νοεμβρίου) για να αποδεχθεί την πρόταση. Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Πούτιν δεν παραβρέθηκαν στη συνάντηση των G20. Η μόνιμη απαγόρευση ένταξης στο ΝΑΤΟ αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία, καθώς ο επικεφαλής της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, έχει δηλώσει ότι η Ρωσία δεν έχει δικαίωμα βέτο στην προσπάθεια της Ουκρανίας να ενταχθεί.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή και γεμάτη προκλήσεις, καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται εν μέσω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης. Η στάση της Ουκρανίας και των συμμάχων της έναντι των όρων του αμερικανικού σχεδίου θα καθορίσει τις επόμενες κινήσεις στο γεωπολιτικό σκάκι, με τις διαπραγματεύσεις να αναμένονται ιδιαίτερα σκληρές και τις πιθανές εκβάσεις να έχουν βαθιές επιπτώσεις στην παγκόσμια ασφάλεια.
