Συρία: Ο στρατός κατέλαβε τις μεγαλύτερες πετρελαιοπηγές και το φυσικό αέριο στην Ντέιρ αλ-Ζορ

Συριακές κυβερνητικές δυνάμεις και συμμαχικές αραβικές φυλές κατέλαβαν την Κυριακή το κοίτασμα πετρελαίου Omar, το μεγαλύτερο της χώρας, και το κοίτασμα φυσικού αερίου Conoco στην ανατολική επαρχία Ντέιρ αλ-Ζορ. Η επιχείρηση αποτελεί στρατηγικό πλήγμα για τις κουρδικές δυνάμεις SDF, καθώς στερούνται πλέον το γεωπολιτικό αποτύπωμα και τους ζωτικούς ενεργειακούς πόρους που χρηματοδοτούσαν την αυτονομία τους ανατολικά του Ευφράτη.

Η ραγδαία προέλαση των κυβερνητικών δυνάμεων έρχεται ως συνέχεια της κλιμάκωσης της σύγκρουσης με τους Κούρδους, μετά το οριστικό αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για την ενσωμάτωση των δυνάμεων SDF στον εθνικό στρατό. Το γεωπολιτικό παρασκήνιο δείχνει μια συντονισμένη προσπάθεια της Δαμασκού να ανακτήσει την κυριαρχία επί των πλουτοπαραγωγικών πηγών, εκμεταλλευόμενη τη στήριξη αραβικών φυλών της περιοχής.

Η στρατηγική σημασία των κοιτασμάτων Omar και Conoco

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η κατάληψη των πεδίων αυτών στερεί από την κουρδική διοίκηση τη βασική πηγή εσόδων της. Τα κοιτάσματα αυτά, που βρίσκονται στην ανατολική όχθη του ποταμού Ευφράτη, θεωρούνται ζωτικής σημασίας για την οικονομική επιβίωση οποιασδήποτε οντότητας στην περιοχή.

Οι συριακές δυνάμεις, υποστηριζόμενες από ένοπλες αραβικές φυλές, κατάφεραν να διεισδύσουν σε βάθος 150 χιλιομέτρων κατά μήκος του ποταμού. Η προέλαση ξεκίνησε από το Μπαγκούζ, κοντά στα σύνορα με το Ιράκ, και επεκτάθηκε προς στρατηγικές πόλεις όπως η Αλ-Σουχάιλ και η Μπουσάιρα, ανατρέποντας τις ισορροπίες που ίσχυαν επί χρόνια.

Παρά τις εκκλήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών για τερματισμό των επιχειρήσεων, ο συριακός στρατός φαίνεται αποφασισμένος να αποκαταστήσει τον έλεγχο σε περιοχές με πλειοψηφία αραβικού πληθυσμού. Η κίνηση αυτή υπονομεύει την επιρροή των SDF, οι οποίες στηρίζονται στην αμερικανική στρατιωτική βοήθεια για τη διατήρηση των κεκτημένων τους.

Η κατάληψη των φραγμάτων και ο έλεγχος του Ευφράτη

Πέρα από τα ενεργειακά κοιτάσματα, οι κυβερνητικές δυνάμεις πέτυχαν ένα ακόμα κρίσιμο πλήγμα καταλαμβάνοντας την πόλη Τάμπκα και το ομώνυμο φράγμα. Επιπλέον, υπό τον έλεγχο της Δαμασκού περιήλθε και το Φράγμα της Ελευθερίας (πρώην φράγμα Μπάαθ), δυτικά της Ράκα, εξασφαλίζοντας τον έλεγχο των υδάτινων πόρων.

Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι ο έλεγχος των φραγμάτων προσφέρει στη Δαμασκό ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί. Η διαχείριση της ηλεκτρικής ενέργειας και της άρδευσης αποτελεί εργαλείο άσκησης πίεσης προς τις κουρδικές αρχές, οι οποίες ακόμη δεν έχουν αναγνωρίσει επίσημα την απώλεια αυτών των στρατηγικών υποδομών.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επικρατεί η εκτίμηση ότι η γεωπολιτική μόχλευση μετατοπίζεται πλέον υπέρ της κεντρικής κυβέρνησης. Η μετατροπή του Ευφράτη σε de facto σύνορο φαίνεται να αμφισβητείται στην πράξη, καθώς ο στρατός επεκτείνεται πλέον και στην ανατολική όχθη, εκεί όπου η παρουσία των SDF θεωρούνταν μέχρι πρότινος αδιαμφισβήτητη.

Οι αντιδράσεις και η επόμενη μέρα στην ανατολική Συρία

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια στιγμή που ο πρόεδρος Αχμέντ αλ-Σάραα είχε προχωρήσει σε κινήσεις συμφιλίωσης, όπως το διάταγμα για την αναγνώριση της κουρδικής γλώσσας. Ωστόσο, η στρατιωτική δράση δείχνει ότι η εδαφική ακεραιότητα και ο έλεγχος των πόρων παραμένουν αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες για τη νέα ηγεσία στη Δαμασκό.

Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων από την πλευρά των Κούρδων, παραμένει αδιευκρίνιστο αν οι συγκρούσεις συνεχίζονται σε θύλακες της Ντέιρ αλ-Ζορ. Η διπλωματική πίεση από την Ουάσιγκτον αναμένεται να ενταθεί, καθώς η απώλεια των κοιτασμάτων Omar και Conoco αλλάζει ριζικά τον χάρτη ισχύος στη μετα-Άσαντ Συρία.

Η επόμενη μέρα θα κριθεί από την ικανότητα της Δαμασκού να ενσωματώσει τις αραβικές φυλές στη νέα διοικητική δομή, διατηρώντας ταυτόχρονα τις ισορροπίες με τις κουρδικές κοινότητες. Η σταθερότητα στην περιοχή εξαρτάται πλέον από το αν η ανάκτηση των πόρων θα οδηγήσει σε οικονομική ανασυγκρότηση ή σε έναν νέο κύκλο εσωτερικής αντιπαράθεσης.