Συρία: Μαζικές διαδηλώσεις Κούρδων για τη βία στο Χαλέπι και φόβοι για γενίκευση της σύρραξης

Χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν την Τρίτη στη βορειοανατολική Συρία, καταγγέλλοντας την αιματηρή εκδίωξη των κουρδικών δυνάμεων από το Χαλέπι. Η κλιμάκωση της έντασης, που άφησε πίσω της 23 νεκρούς και 150.000 εκτοπισμένους, απειλεί να τινάξει στον αέρα τις υποσχέσεις του προέδρου Αχμέντ αλ-Σάραα για εθνική ενότητα.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της εύθραυστης πολιτικής πραγματικότητας που διαμορφώθηκε μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ πριν από ένα χρόνο. Παρά τις αρχικές διακηρύξεις για μια συμπεριληπτική διακυβέρνηση, η προσπάθεια της νέας ηγεσίας στη Δαμασκό να επιβάλει συγκεντρωτικό έλεγχο προσκρούει στην απαίτηση των Κούρδων για συνταγματική αναγνώριση των δικαιωμάτων τους.

Η εκδίωξη από το Χαλέπι και το ανθρωπιστικό κόστος

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η βία στο Χαλέπι βάθυνε ένα από τα κυριότερα ρήγματα της χώρας. Οι συγκρούσεις πέντε ημερών οδήγησαν στον θάνατο τουλάχιστον 23 ανθρώπων, ενώ περισσότεροι από 150.000 άμαχοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στις κουρδικές συνοικίες.

Η αποχώρηση των δυνάμεων του SDF ολοκληρώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 11ης Ιανουαρίου, όπως είχε ήδη γίνει γνωστό όταν αποχώρησαν και οι τελευταίοι Κούρδοι μαχητές από την πόλη. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται από πολλούς ως στρατηγική ήττα για την κουρδική αυτονομία εντός των αστικών κέντρων.

Γεωπολιτικές πιέσεις και ο ρόλος της Τουρκίας

Στις διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Καμισλί, οι συμμετέχοντες έστρεψαν τα βέλη τους όχι μόνο κατά του Σάραα αλλά και κατά του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Η Άγκυρα συνεχίζει να πιέζει για τον περιορισμό των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), συνδέοντάς τες με το PKK.

Αυτή η στάση της Τουρκίας ενισχύει τις ανησυχίες ότι η Δαμασκός ευθυγραμμίζεται με τις τουρκικές απαιτήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει γεωπολιτικό αποτύπωμα στη βόρεια Συρία. Η Τουρκία έχει ήδη δηλώσει έτοιμη να συμβάλει στην αποκλιμάκωση, γεγονός που οι Κούρδοι ερμηνεύουν ως προσπάθεια περαιτέρω ελέγχου των εδαφών τους.

Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η απόφαση του υπουργείου Άμυνας να κηρύξει το ανατολικό Χαλέπι ως «κλειστή στρατιωτική ζώνη» προμηνύει νέες επιχειρήσεις. Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η έλλειψη θεσμικών εγγυήσεων μπορεί να οδηγήσει σε σεχταριστική αποσταθεροποίηση.

Ο φόβος για έναν νέο γενικευμένο εμφύλιο

Οι διαδηλωτές εκφράζουν έντονο σκεπτικισμό για τις υποσχέσεις της κυβέρνησης αλ-Σάραα. «Αν πραγματικά θεωρούν τους Κούρδους θεμελιώδες συστατικό της Συρίας, τότε τα δικαιώματά μας πρέπει να κατοχυρωθούν στο σύνταγμα», δήλωσε ο Χασάν Μουχάμαντ, εκπρόσωπος τοπικού συμβουλίου.

Η τρέχουσα κατάσταση ξυπνά μνήμες από τις πρόσφατες αιματηρές διαδηλώσεις στη Λατάκια και τις επιθέσεις κατά μειονοτήτων στο νότο. Ο κίνδυνος μιας γενικευμένης σύρραξης παραμένει ορατός, με τους πολίτες να φοβούνται ότι η χώρα οδηγείται σε μια de facto διχοτόμηση που θα αποτρέψει την ειρηνική συμβίωση.

Η επόμενη μέρα και οι διπλωματικές προκλήσεις

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς η σταθερότητα στη Συρία παραμένει ζητούμενο. Η πίεση προς την κυβέρνηση Σάραα να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για δημοκρατική μετάβαση εντείνεται, την ώρα που το κουρδικό ζήτημα αναδεικνύεται σε «αγκάθι» για τη συνοχή του κράτους.

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες για το αν η Δαμασκός θα επιλέξει τον δρόμο του διαλόγου ή της στρατιωτικής επιβολής. Η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην αποτροπή μιας νέας ανθρωπιστικής καταστροφής στην περιοχή.