Συρία: Η κυβέρνηση ανακτά τον έλεγχο των κουρδικών περιοχών και επανασχεδιάζει τον χάρτη της χώρας

Η συριακή κυβέρνηση υπό τον πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σάραα κατέλαβε εκτεταμένες περιοχές στη βόρεια και ανατολική Συρία από τις κουρδικές δυνάμεις, εδραιώνοντας την εξουσία της 14 μήνες μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η ραγδαία αυτή προέλαση φέρνει σχεδόν το σύνολο της επικράτειας υπό τον έλεγχο της Δαμασκού, ανατρέποντας τις ισορροπίες ετών.

Η ραγδαία μεταβολή των ισορροπιών στη Συρία αποτελεί την κορύφωση μιας διαδικασίας που ξεκίνησε πριν από 14 μήνες με την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ. Η ανάκτηση του ελέγχου από την κυβέρνηση του Αχμέντ αλ-Σάραα σηματοδοτεί την προσπάθεια της Δαμασκού να τερματίσει τον πολυετή κατακερματισμό της χώρας.

Η στρατηγική προέλαση και η ενοποίηση του κράτους

Οι εντάσεις μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) σιγοέβραζαν για μήνες, με επίκεντρο την απαίτηση για πλήρη ενσωμάτωση των Κούρδων μαχητών στον εθνικό στρατό. Η σύγκρουση κλιμακώθηκε αυτόν τον μήνα, όταν τα κυβερνητικά στρατεύματα κατέλαβαν κουρδικές συνοικίες στο Χαλέπι και προωθήθηκαν ανατολικά.

Η προέλαση αυτή οδήγησε στην κατάληψη των επαρχιών Ράκα και Ντέιρ αλ-Ζορ, περιοχές που φιλοξενούν τις μεγαλύτερες πετρελαιοπηγές της Συρίας και κρίσιμες υποδομές, όπως το μεγάλο υδροηλεκτρικό φράγμα. Οι δυνάμεις του SDF αναγκάστηκαν σε υποχώρηση προς περιοχές με αμιγώς κουρδικό πληθυσμό.

Η εκεχειρία και το τελεσίγραφο των τεσσάρων ημερών

Βάσει της συμφωνίας εκεχειρίας που επιτεύχθηκε στις 20 Ιανουαρίου, η κυβέρνηση έδωσε στο SDF διορία τεσσάρων ημερών για να παρουσιάσει σχέδιο συγχώνευσης των θυλάκων του στη Χασάκα. Σε περίπτωση συμφωνίας, ο στρατός δεν θα εισέλθει στις πόλεις Χασάκα και Καμισλί.

Η κατάσταση παραμένει κρίσιμη, καθώς οι περιοχές αυτές περιλαμβάνουν φυλακές με τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους, γεγονός που καθιστά την ασφάλειά τους ζήτημα διεθνούς ενδιαφέροντος. Ήδη έχουν σημειωθεί επιθέσεις σε φυλακές, εντείνοντας τους φόβους για αποσταθεροποίηση.

Η στροφή της Ουάσινγκτον και ο ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η στάση των ΗΠΑ έχει αλλάξει άρδην, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει αναπτύξει στενούς δεσμούς με τον Σάραα. Η Ουάσινγκτον έχει ήδη προχωρήσει στην άρση των κυρώσεων, καλωσορίζοντας τη Συρία στη διεθνή συμμαχία κατά του ISIS.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος Tom Barrack δήλωσε ότι ο αρχικός σκοπός του SDF έχει σε μεγάλο βαθμό εκπνεύσει. Παράλληλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ σημείωσε ότι εργάζεται σκληρά για την προστασία των Κούρδων, ενώ ταυτόχρονα στηρίζει τις προσπάθειες του Σάραα για εθνική κυριαρχία.

Οι περιφερειακές αντιδράσεις και η επόμενη μέρα

Στους διαδρόμους της διεθνούς διπλωματίας, η στάση της Τουρκίας θεωρείται καθοριστική, με τον Ταγίπ Ερντογάν να ζητά τον άμεσο αφοπλισμό των κουρδικών δυνάμεων. Η Άγκυρα θεωρεί ότι οι εξελίξεις αυτές μπορούν να δώσουν ώθηση στην ειρηνευτική διαδικασία με το PKK που ξεκίνησε το 2025.

Ωστόσο, η ιδεολογική άβυσσος μεταξύ της ισλαμιστικής κυβέρνησης Σάραα και της κοσμικής, αριστερής θεωρίας του YPG παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο. Παρά το ιστορικό διάταγμα για την αναγνώριση της κουρδικής ταυτότητας, η συγκεντρωτική διακυβέρνηση αποτελεί το κύριο σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις.

Η γεωπολιτική πρόκληση της σταθερότητας

Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι η εκεχειρία αφήνει πολλά ανοιχτά μέτωπα προς διαπραγμάτευση σε ελάχιστο χρόνο. Η ασφάλεια των συνόρων και η διαχείριση των ενεργειακών πόρων θα κρίνουν αν η Συρία θα οδηγηθεί σε μια βιώσιμη ειρήνη ή σε νέο κύκλο αίματος.