Σομαλία: Τρεις αυτόνομες περιοχές αψηφούν το Μογκαντίσου και διατηρούν τους δεσμούς με τα ΗΑΕ

Σφοδρή εσωτερική ρήξη προκάλεσε στη Σομαλία η απόφαση της κεντρικής κυβέρνησης να διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Τρεις αυτόνομες περιοχές —η Σομαλιλάνδη, το Πουντλάντ και το Τζουμπαλάντ— απέρριψαν την κίνηση του Μογκαντίσου, χαρακτηρίζοντάς την «άκυρη» και επιμένοντας στη συνέχιση των στρατηγικών συμφωνιών με το Άμπου Ντάμπι.

Η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ της ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Σομαλίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) αντανακλά τη διαχρονική αδυναμία του Μογκαντίσου να επιβάλει την κυριαρχία του σε ολόκληρη την επικράτεια. Ιστορικά, το Κέρας της Αφρικής αποτελεί πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού μεταξύ των δυνάμεων του Κόλπου, με το Άμπου Ντάμπι να χρησιμοποιεί τη «διπλωματία των λιμένων» για να εδραιώσει την επιρροή του.

Οι αιτίες της διπλωματικής σύγκρουσης

Όπως μεταδίδει το Reuters, η κεντρική κυβέρνηση ακύρωσε όλες τις συμφωνίες με τα ΗΑΕ, κατηγορώντας τα για υπονόμευση της εθνικής κυριαρχίας. Η κίνηση αυτή έρχεται εν μέσω ερευνών για τη φυγή του ηγέτη των αυτονομιστών της Υεμένης μέσω Σομαλίας, μια επιχείρηση στην οποία φέρεται να εμπλέκεται το Άμπου Ντάμπι.

Παράλληλα, η πρόσφατη αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ ως ανεξάρτητου κράτους έχει θορυβήσει το Μογκαντίσου, το οποίο βλέπει τα ΗΑΕ ως τον βασικό αρχιτέκτονα πίσω από αυτές τις διπλωματικές ανακατατάξεις. Η κεντρική κυβέρνηση επιδιώκει να θωρακίσει την εδαφική ακεραιότητα της Σομαλίας, όμως η εξάρτηση από την εξωτερική βοήθεια παραμένει το μεγάλο αγκάθι.

Η «ανταρσία» των αυτόνομων περιφερειών

Η αντίδραση των περιφερειακών κυβερνήσεων ήταν άμεση και κατηγορηματική, υπογραμμίζοντας το βαθύ εσωτερικό ρήγμα. Η Σομαλιλάνδη, το Πουντλάντ και το Τζουμπαλάντ δήλωσαν ότι δεν αναγνωρίζουν την απόφαση, καθώς τα ΗΑΕ αποτελούν μακροχρόνιο χορηγό και εγγυητή της ασφάλειάς τους.

«Το Άμπου Ντάμπι είναι εδώ για να μείνει, ανεξάρτητα από το τι λέει μια αδύναμη διοίκηση στο Μογκαντίσου», δήλωσε ο υπουργός Προεδρίας της Σομαλιλάνδης. Η στάση αυτή καταδεικνύει ότι οι περιφέρειες προτεραιοποιούν τα τοπικά οικονομικά συμφέροντα και τη στρατιωτική υποστήριξη έναντι των εντολών της ομοσπονδιακής πρωτεύουσας.

Το οικονομικό και στρατιωτικό αποτύπωμα των ΗΑΕ

Η επιρροή των ΗΑΕ στη Σομαλία δεν είναι μόνο διπλωματική αλλά και βαθιά επιχειρησιακή. Το Άμπου Ντάμπι καλύπτει τους μισθούς και την υλικοτεχνική υποδομή για περίπου 3.400 μέλη της στρατιωτικής αστυνομίας και των ειδικών δυνάμεων, αποτελώντας κρίσιμο πυλώνα κατά των ισλαμιστών μαχητών.

Στο οικονομικό πεδίο, η διεκδικητική εξωτερική πολιτική των ΗΑΕ εστιάζει στις υποδομές. Στην παραθαλάσσια πόλη Μποσάσο, θυγατρική της DP World διατηρεί 30ετή σύμβαση παραχώρησης για τη διαχείριση του λιμανιού, μια επένδυση εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων που το Πουντλάντ αρνείται να διακινδυνεύσει.

Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις εξελίξεις στο Κέρας της Αφρικής τονίζουν ότι η ρήξη αυτή ενδέχεται να ωθήσει το Μογκαντίσου προς τους περιφερειακούς ανταγωνιστές των ΗΑΕ. Πηγές αναφέρουν ότι η Σομαλία εξετάζει ήδη τη στροφή προς το Κατάρ ή τη Σαουδική Αραβία για την κάλυψη των χρηματοδοτικών κενών στην άμυνα.

Οι περιφερειακοί ανταγωνισμοί και η επόμενη μέρα

Η απόφαση του Μογκαντίσου να διακόψει τους δεσμούς με έναν τόσο ισχυρό παίκτη ενέχει σημαντικούς κινδύνους για τη σταθερότητα της χώρας. Χωρίς τη χρηματοδότηση των Εμιράτων, οι δυνάμεις ασφαλείας γύρω από την πρωτεύουσα ενδέχεται να βρεθούν σε διοικητικό αδιέξοδο, αφήνοντας χώρο για αναζωπύρωση της τρομοκρατικής δράσης.

Η επόμενη μέρα θα κριθεί από την ικανότητα της κεντρικής κυβέρνησης να βρει εναλλακτικούς συμμάχους χωρίς να προκαλέσει περαιτέρω απόσχιση των περιφερειών. Η γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Αφρικής παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τις τοπικές ηγεσίες να διεκδικούν πλέον τον δικό τους αυτόνομο ρόλο στις διεθνείς σχέσεις.