- Ο Ρεζά Παχλαβί διεκδικεί ρόλο ηγέτη στη μετάβαση προς μια κοσμική δημοκρατία.
- Η οικονομική εξαθλίωση και ο πόλεμος του Ιουνίου πυροδότησαν τις νέες διαδηλώσεις.
- Η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη χωρίς μια ενιαία καθοδηγητική φωνή.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ προειδοποιεί την Τεχεράνη κατά της βίαιης καταστολής.
- Ο Παχλαβί δηλώνει έτοιμος να ηγηθεί, αλλά αφήνει την απόφαση για το πολίτευμα στον λαό.
Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του ανατραπέντος Σάχη, αναδεικνύεται σε κεντρική μορφή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν, την ώρα που η χώρα συγκλονίζεται από τη μεγαλύτερη εξέγερση των τελευταίων δεκαετιών. Εν μέσω οικονομικής κατάρρευσης και διεθνών πιέσεων, ο 65χρονος εξόριστος ηγέτης καλεί σε τερματισμό της θεοκρατικής διακυβέρνησης και μετάβαση σε ένα δημοκρατικό σύστημα.
| Χαρακτηριστικό | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Όνομα | Ρεζά Παχλαβί |
| Ηλικία | 65 ετών |
| Τίτλος | Πρώην Πρίγκιπας Διαδοχος του Ιράν |
| Τόπος Διαμονής | Ηνωμένες Πολιτείες (από το 1979) |
| Κύριος Στόχος | Εγκαθίδρυση κοσμικής δημοκρατίας στο Ιράν |
| Πρόσφατη Δράση | Επίσκεψη στο Ισραήλ και συναντήσεις με αξιωματούχους (2023) |
Η ιστορική μνήμη της δυναστείας Παχλαβί επανέρχεται στο προσκήνιο, συνδέοντας το παρελθόν της μοναρχίας με το αβέβαιο μέλλον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η τρέχουσα κρίση, η οποία πυροδοτήθηκε από την οικονομική εξαθλίωση και τις πρόσφατες στρατιωτικές εντάσεις, δημιουργεί ένα κενό εξουσίας που ο εξόριστος πρίγκιπας επιχειρεί να καλύψει, επικαλούμενος την ανάγκη για κοσμική δημοκρατία.
Θα γονατίσουμε εντελώς την Ισλαμική Δημοκρατία και τον εύθραυστο μηχανισμό καταστολής της.
Ρεζά Παχλαβί, Γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν
Η στρατηγική του Ρεζά Παχλαβί και το κάλεσμα για αλλαγή
Από την κατοικία του στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Παχλαβί απευθύνει μηνύματα που στοχεύουν στην αποδυνάμωση του κατασταλτικού μηχανισμού της Τεχεράνης. Σε πρόσφατο διάγγελμά του, τόνισε ότι είναι έτοιμος να ηγηθεί μιας μεταβατικής περιόδου, διασφαλίζοντας ότι ο τελικός λόγος για τη μορφή του πολιτεύματος ανήκει αποκλειστικά στον ιρανικό λαό.
Παρά την πολυετή απουσία του από τη χώρα, βίντεο που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν διαδηλωτές να φωνάζουν συνθήματα υπέρ της μοναρχίας. Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος των κινητοποιήσεων εστιάζει στην κατάργηση της δικτατορίας του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, με συνθήματα που απαιτούν ριζική πολιτική μεταρρύθμιση και ελευθερία.
Οικονομική κατάρρευση και γεωπολιτικές πιέσεις
Η οικονομία του Ιράν βρίσκεται σε οριακό σημείο, ειδικά μετά τον πόλεμο 12 ημερών τον περασμένο Ιούνιο και τις αεροπορικές επιδρομές από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Αυτή η κατάσταση λειτουργεί ως καταλύτης για τη γενίκευση της οργής, καθώς οι πολίτες βλέπουν το βιοτικό τους επίπεδο να καταρρέει κάτω από το βάρος των διεθνών κυρώσεων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η έλλειψη μιας ενιαίας ηγετικής φωνής εντός του Ιράν αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για την αντιπολίτευση. Σε αντίθεση με την επανάσταση του 1979, η σημερινή εξέγερση παραμένει κατακερματισμένη, με τον Παχλαβί να προσπαθεί να γεφυρώσει τα διαφορετικά ρεύματα δυσαρέσκειας.
Η στάση της διεθνούς κοινότητας και ο ρόλος των ΗΠΑ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εξέφρασε τη στήριξή του προς τους διαδηλωτές, προειδοποιώντας την Τεχεράνη για συνέπειες σε περίπτωση αιματηρής καταστολής. Παρόλα αυτά, η Ουάσιγκτον παραμένει επιφυλακτική σχετικά με μια επίσημη συνάντηση με τον Παχλαβί, τηρώντας μια στάση αναμονής απέναντι στις εσωτερικές εξελίξεις.
Όπως μεταδίδει το Reuters, η επίσκεψη του Παχλαβί στο Ισραήλ το 2023 ενίσχυσε το προφίλ του στο εξωτερικό, αλλά προκάλεσε ανάμικτες αντιδράσεις στο εσωτερικό. Η επόμενη μέρα για το Ιράν παραμένει ένα σύνθετο παζλ, όπου η επιθυμία για δημοκρατία συγκρούεται με τις ιστορικές επιφυλάξεις για την επιστροφή στο παλαιό καθεστώς.