Ντόναλντ Τραμπ: Επιβολή δασμών 25% σε χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την άμεση επιβολή δασμών ύψους 25% σε οποιαδήποτε χώρα διατηρεί εμπορικές σχέσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Η απόφαση αυτή, την οποία ο Αμερικανός ηγέτης χαρακτήρισε ως «οριστική και αμετάκλητη», στοχεύει στον πλήρη οικονομικό στραγγαλισμό της Τεχεράνης μέσω της χρήσης της αμερικανικής αγοράς ως μοχλού πίεσης.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της στρατηγικής «μέγιστης πίεσης» που ασκεί η Ουάσιγκτον, την ώρα που το Ιράν αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση νομιμοποίησης και εσωτερικές αναταραχές. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στο να θέσει τις ξένες κυβερνήσεις και τις πολυεθνικές εταιρείες προ ενός σκληρού διλήμματος: τη συνέχιση των συναλλαγών με το Ιράν ή την απρόσκοπτη πρόσβαση στην οικονομία των ΗΠΑ.

Η ανακοίνωση μέσω του Truth Social

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο πρόεδρος των ΗΠΑ χρησιμοποίησε την πλατφόρμα Truth Social για να γνωστοποιήσει την απόφασή του. Στο μήνυμά του ήταν σαφής, τονίζοντας ότι το μέτρο τίθεται σε άμεση ισχύ για κάθε είδους επιχειρηματική δραστηριότητα.

«Οποιαδήποτε χώρα κάνει δουλειές με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα πληρώνει δασμό 25% σε όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες που διεξάγονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», δήλωσε χαρακτηριστικά. Η διατύπωση αυτή δεν αφήνει περιθώρια για εξαιρέσεις, επηρεάζοντας οριζόντια όλους τους εμπορικούς εταίρους.

Η αυστηρότητα της εντολής υπογραμμίστηκε από τη φράση του ότι η απόφαση είναι τελεσίδικη. Αυτό υποδηλώνει ότι ο Λευκός Οίκος δεν προτίθεται να εισέλθει σε διαπραγματεύσεις για επιμέρους δασμολογικές ελαφρύνσεις ή ειδικά καθεστώτα για συγκεκριμένους κλάδους.

Το γεωπολιτικό αποτύπωμα των δασμών

Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κλιμάκωσης, καθώς πρόσφατα ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε προειδοποιήσει για στρατιωτικές επιλογές κατά του Ιράν. Η χρήση οικονομικών κυρώσεων τέτοιας κλίμακας θεωρείται από πολλούς ως το τελευταίο στάδιο πριν από μια ενδεχόμενη σύρραξη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η επιβολή των δασμών λειτουργεί ως γεωπολιτικό τελεσίγραφο. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να απομονώσει πλήρως την Τεχεράνη, στερώντας της τα απαραίτητα συναλλαγματικά αποθέματα για τη συντήρηση του κρατικού μηχανισμού και των δυνάμεων ασφαλείας.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η εφοδιαστική αλυσίδα ενδέχεται να υποστεί κραδασμούς, καθώς πολλές χώρες της Ευρώπης και της Ασίας διατηρούν ακόμη ενεργές συμβάσεις στον ενεργειακό τομέα με το Ιράν. Η προσαρμογή στα νέα δεδομένα θα πρέπει να είναι ακαριαία για να αποφευχθεί το επιπλέον κόστος.

Οι επιπτώσεις στις διεθνείς σχέσεις

Η απόφαση αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από παραδοσιακούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ που διατηρούν σχέσεις με την Τεχεράνη. Η μονομερής φύση της εντολής ενδέχεται να δοκιμάσει τις διμερείς σχέσεις με χώρες που βασίζονται στις ιρανικές εισαγωγές για τις ενεργειακές τους ανάγκες.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών διεθνώς, επικρατεί αναβρασμός για τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου. Η έννοια των δευτερογενών κυρώσεων — ο μηχανισμός όπου μια χώρα τιμωρεί τρίτα μέρη για συναλλαγές με έναν εχθρό της — επανέρχεται στο προσκήνιο με τη μορφή δασμολογικής επιβάρυνσης.

Η επόμενη μέρα για την παγκόσμια αγορά προμηνύεται αβέβαιη. Οι επιχειρήσεις καλούνται τώρα να αξιολογήσουν το ρίσκο και να αποφασίσουν αν το κέρδος από τις ιρανικές συναλλαγές υπερκαλύπτει τη χασούρα του 25% στις εξαγωγές τους προς την αμερικανική αγορά.