New Gaza: Το σχέδιο των ΗΠΑ για τη “Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής” και η νέα κλιμάκωση της βίας

Στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ειρήνης στο Νταβός, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παρουσίασε το όραμα της “Νέας Γάζας”, ενός σχεδίου ανοικοδόμησης που προβλέπει τη μετατροπή του θύλακα σε διεθνές οικονομικό κέντρο. Την ίδια στιγμή, οι υγειονομικές αρχές της Γάζας αναφέρουν πως πέντε Παλαιστίνιοι έχασαν τη ζωή τους από ισραηλινά πυρά, υπογραμμίζοντας την αστάθεια της εκεχειρίας του Οκτωβρίου και το χάσμα μεταξύ διπλωματικών διακηρύξεων και της πραγματικότητας στο πεδίο.

Η ανακοίνωση του σχεδίου “New Gaza” έρχεται ως η κορύφωση της δεύτερης φάσης του ειρηνευτικού σχεδίου 20 σημείων που προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του “Board of Peace”, επιχειρεί να μετατοπίσει το γεωπολιτικό βάρος από τη στρατιωτική αντιπαράθεση στην οικονομική ανάπτυξη, χρησιμοποιώντας το μοντέλο των Ελεύθερων Οικονομικών Ζωνών.

Το όραμα της “Νέας Γάζας” και οι οικονομικοί πυλώνες

Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης στο Νταβός, ο πρόεδρος των ΗΠΑ κάλεσε τον Τζάρεντ Κούσνερ να αναλύσει το master plan για την ανοικοδόμηση της περιοχής. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία οικιστικών πύργων, υπερσύγχρονων κέντρων δεδομένων και παραθαλάσσιων θερέτρων που θα θυμίζουν το Ντουμπάι ή τη Σιγκαπούρη.

Ο Κούσνερ έκανε λόγο για μια στρατηγική “καταστροφικής επιτυχίας”, τονίζοντας ότι η ανάπτυξη θα ξεκινήσει από τη Ράφα στο νότιο τμήμα. Ωστόσο, το σχέδιο δεν δίνει απαντήσεις σε κρίσιμα ζητήματα, όπως τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα των Παλαιστινίων ή η αποζημίωση για τις καταστροφές των τελευταίων δύο ετών.

Η χρηματοδότηση του εγχειρήματος παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα, καθώς απαιτείται πρώτα ο καθαρισμός 68 εκατομμυρίων τόνων ερειπίων. Ο Κούσνερ προανήγγειλε τη διεξαγωγή διεθνούς διάσκεψης στην Ουάσιγκτον τις επόμενες εβδομάδες, όπου αναμένεται να ανακοινωθούν οι συνεισφορές του ιδιωτικού τομέα.

Η γεωπολιτική διάσταση και το ζήτημα της Ράφα

Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η ανακοίνωση του Άλι Σάαθ, του τεχνοκράτη ηγέτη που υποστηρίζεται από την Ουάσιγκτον, για το άνοιγμα του συνοριακού περάσματος της Ράφα την επόμενη εβδομάδα. Η κίνηση αυτή θεωρείται κομβικό σημείο για την άρση του αποκλεισμού και την έναρξη της ροής ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας.

Από την πλευρά του, το Ισραήλ, το οποίο διατηρεί τον στρατιωτικό έλεγχο στη ζώνη, θέτει ως προϋπόθεση την επιστροφή των λειψάνων του τελευταίου ομήρου, Ραν Γκβίλι. Πηγές από την ισραηλινή κυβέρνηση αναφέρουν ότι καταβάλλονται ειδικές προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση, γεγονός που ίσως επιτρέψει τη λειτουργία του περάσματος.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν την περιοχή, η επιτυχία του σχεδίου εξαρτάται άμεσα από τον αφοπλισμό της Χαμάς και την ανάπτυξη διεθνών ειρηνευτικών δυνάμεων. Η παρούσα φάση αφήνει το Ισραήλ με τον έλεγχο του 50% των εδαφών, περιπλέκοντας την εφαρμογή μιας ενιαίας διοίκησης.

Η πραγματικότητα στο πεδίο: Νέες απώλειες και παραβιάσεις

Παρά τις διπλωματικές διεργασίες, η βία στη Λωρίδα της Γάζας συνεχίζεται, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την εύθραυστη εκεχειρία. Την Πέμπτη, πέντε Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από ισραηλινά πυρά σε δύο διαφορετικά περιστατικά στο Ζεϊτούν και τη Χαν Γιουνίς, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters.

Το νοσοκομείο Al Shifa επιβεβαίωσε τους θανάτους, ενώ την προηγούμενη ημέρα 11 ακόμη άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ανάμεσά τους τρεις δημοσιογράφοι. Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι οι δημοσιογράφοι χειρίζονταν drone που αποτελούσε απειλή για τις δυνάμεις του, ισχυρισμός που απορρίπτεται από παλαιστινιακές οργανώσεις.

Συνολικά, περισσότεροι από 480 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της εκεχειρίας, γεγονός που καταδεικνύει το τεράστιο χάσμα μεταξύ των σχεδίων για τη “Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής” και της αιματηρής καθημερινότητας. Οι διμερείς σχέσεις παραμένουν τεταμένες, με την κλιμάκωση να απειλεί το γεωπολιτικό αποτύπωμα των ΗΠΑ στην περιοχή.

Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις της ανοικοδόμησης

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με σκεπτικισμό το φιλόδοξο πλάνο, καθώς η ανθρωπιστική κρίση παραμένει οξυμένη. Η απομάκρυνση των ερειπίων και η αποκατάσταση των βασικών υποδομών αποτελούν το πρώτο και δυσκολότερο βήμα μιας διαδικασίας που μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες.

Εν αναμονή της διάσκεψης στην Ουάσιγκτον, η προσοχή στρέφεται στη στάση των αραβικών κρατών και των διεθνών επενδυτών. Η μετατροπή της Γάζας σε οικονομικό παράδεισο απαιτεί όχι μόνο κεφάλαια, αλλά και μια βιώσιμη πολιτική λύση που θα εγγυάται την ασφάλεια όλων των πλευρών.