- Ο Νετανιάχου στοχεύει σε μηδενισμό της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας εντός 10 ετών.
- Επένδυση 110 δισ. δολαρίων για τη δημιουργία αυτόνομης ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας.
- Το τρέχον μνημόνιο με τις ΗΠΑ προβλέπει 38 δισ. δολάρια έως το 2028.
- Οι ισραηλινές αμυντικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 13% το προηγούμενο έτος.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε την πρόθεσή του να τερματίσει τη στρατιωτική εξάρτηση της χώρας του από τις ΗΠΑ εντός της επόμενης δεκαετίας. Το φιλόδοξο πλάνο περιλαμβάνει μια γιγαντιαία επένδυση 350 δισεκατομμυρίων σέκελ (110 δισ. δολάρια) για την ανάπτυξη μιας πλήρως αυτόνομης αμυντικής βιομηχανίας.
| Κατηγορία | Ποσό / Ποσοστό | Περιγραφή |
|---|---|---|
Κατηγορία Συνολικό MOU (2016-2028) | Ποσό / Ποσοστό $38 δισεκατομμύρια | Περιγραφή Συνολική αμερικανική στρατιωτική βοήθεια |
Κατηγορία Επένδυση Αμυντικής Βιομηχανίας | Ποσό / Ποσοστό 350 δισ. σέκελ | Περιγραφή Πλάνο Νετανιάχου για αυτονομία |
Κατηγορία Επιχορηγήσεις Εξοπλισμού | Ποσό / Ποσοστό $33 δισεκατομμύρια | Περιγραφή Μέρος του τρέχοντος μνημονίου |
Κατηγορία Αντιπυραυλική Άμυνα | Ποσό / Ποσοστό $5 δισεκατομμύρια | Περιγραφή Χρηματοδότηση για συστήματα αεράμυνας |
Κατηγορία Αύξηση Εξαγωγών | Ποσό / Ποσοστό 13% | Περιγραφή Ετήσια άνοδος αμυντικών πωλήσεων Ισραήλ |
Η ανακοίνωση του Μπενιαμίν Νετανιάχου σηματοδοτεί μια ιστορική καμπή στις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ, οι οποίες παραδοσιακά βασίζονται σε ένα ισχυρό πλέγμα στρατιωτικής και οικονομικής υποστήριξης. Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί μια ξαφνική ρήξη, αλλά την κορύφωση μιας μακροχρόνιας προσπάθειας του Τελ Αβίβ να αποκτήσει πλήρη στρατηγική αυτονομία στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικά καθώς η Ελλάδα, το Ισραήλ και η Κύπρος κλιμακώνουν τη συνεργασία τους.
Θέλω να περιορίσω τη στρατιωτική βοήθεια εντός των επόμενων 10 ετών μέχρι το μηδέν. Έχουμε ενηλικιωθεί και αναπτύξει απίστευτες δυνατότητες.
Μπενιαμίν Νετανιάχου, Πρωθυπουργός του Ισραήλ
Το όραμα για τον μηδενισμό της βοήθειας
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στον Economist, ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι επιθυμεί η στρατιωτική βοήθεια να μειωθεί σταδιακά μέχρι να φτάσει στο μηδέν. Αν και απέφυγε να θέσει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα, προσδιόρισε τον στόχο εντός της επόμενης δεκαετίας, υπογραμμίζοντας ότι το Ισραήλ έχει πλέον «ενηλικιωθεί» αμυντικά.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ ανέφερε ότι μετέφερε αυτό το μήνυμα στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψής του. Παρά την εκτίμηση για τη διαχρονική στήριξη, ο Νετανιάχου τόνισε ότι το Ισραήλ έχει αναπτύξει απίστευτες δυνατότητες που του επιτρέπουν να σχεδιάζει το μέλλον του χωρίς εξωτερική εξάρτηση.
Προτεινόμενο Ισραήλ: Ο Νετανιάχου εμφανίστηκε στο δικαστήριο μετά το αίτημα χάριτος που υποστηρίζει ο Τραμπ
Επένδυση μαμούθ στην εγχώρια παραγωγή
Κεντρικός πυλώνας αυτής της στρατηγικής είναι η δέσμευση για δαπάνες ύψους 350 δισεκατομμυρίων σέκελ. Τα κεφάλαια αυτά θα κατευθυνθούν στην ανάπτυξη μιας ανεξάρτητης αμυντικής βιομηχανίας, η οποία θα μειώσει την ανάγκη εισαγωγών από άλλες χώρες και θα ενισχύσει την εθνική κυριαρχία σε περιόδους κρίσης.
Η προσπάθεια αυτή έρχεται σε μια στιγμή που οι ισραηλινές αμυντικές εξαγωγές σημείωσαν άνοδο 13% το περασμένο έτος. Η ζήτηση για προηγμένα συστήματα αεράμυνας πολλαπλών επιπέδων έχει εκτοξευθεί, δημιουργώντας τα απαραίτητα οικονομικά και τεχνολογικά εχέγγυα για τη μετάβαση στην αυτάρκεια.
Το τρέχον πλαίσιο και οι προκλήσεις
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, το Ισραήλ δεσμεύεται ακόμα από το μνημόνιο συνεργασίας του 2016, το οποίο προβλέπει βοήθεια 38 δισ. δολαρίων έως το 2028. Η συμφωνία αυτή περιλαμβάνει επιχορηγήσεις 33 δισ. για αγορά εξοπλισμού και 5 δισ. για την αντιπυραυλική άμυνα.
Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η απεξάρτηση από τη βοήθεια θα επιτρέψει στο Ισραήλ μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στην εξωτερική του πολιτική. Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ διατηρεί στενούς δεσμούς με το Τελ Αβίβ, η στρατηγική Νετανιάχου στοχεύει στην προστασία της χώρας από πιθανές μελλοντικές πολιτικές μεταβολές στην Ουάσιγκτον.
Η επόμενη μέρα της στρατηγικής σχέσης
Παρά την πρόθεση για οικονομική απεξάρτηση, η πολιτική και πληροφοριακή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών αναμένεται να παραμείνει ισχυρή. Η μετάβαση σε ένα μοντέλο ισότιμης αμυντικής εταιρικής σχέσης αντί για σχέση δότη-λήπτη θεωρείται από πολλούς ως η φυσική εξέλιξη της ισραηλινής ισχύος.
Η επόμενη δεκαετία θα είναι κρίσιμη για την υλοποίηση αυτού του οράματος. Η επιτυχία του σχεδίου θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της ισραηλινής οικονομίας να απορροφήσει το τεράστιο κόστος της έρευνας και ανάπτυξης, διατηρώντας ταυτόχρονα την ποιοτική υπεροχή έναντι των περιφερειακών απειλών.
