Ιράν: Τουλάχιστον 16 νεκροί σε μια εβδομάδα αιματηρών διαδηλώσεων για την ακρίβεια

Τουλάχιστον 16 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας σφοδρών αναταραχών στο Ιράν, καθώς οι διαμαρτυρίες για τον καλπάζοντα πληθωρισμό εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, οι συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας έχουν λάβει εκρηκτικές διαστάσεις, την ώρα που η διεθνής πίεση προς την Τεχεράνη εντείνεται.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης οικονομικής δυσπραγίας, η οποία πυροδοτήθηκε από τον συνδυασμό των διεθνών κυρώσεων και της εσωτερικής κακοδιαχείρισης. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια κοινωνία στα όρια της αντοχής της, καθώς το ιρανικό ριάλ έχει χάσει το ήμισυ της αξίας του, καθιστώντας βασικά αγαθά απρόσιτα για τη μέση οικογένεια.

Η κλιμάκωση της βίας και ο απολογισμός των θυμάτων

Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως η Hengaw και το δίκτυο HRANA, αναφέρουν αντικρουόμενους αριθμούς, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για 16 έως 17 νεκρούς. Οι περισσότερες απώλειες καταγράφηκαν σε δυτικές περιοχές της χώρας, ωστόσο η ένταση έχει μεταφερθεί και στην πρωτεύουσα Τεχεράνη, καθώς και στη συντηρητική πόλη Κομ.

Εκτός από τους θανάτους, οι αρχές έχουν προχωρήσει σε τουλάχιστον 582 συλλήψεις, στοχεύοντας κυρίως σε άτομα που θεωρούνται διοργανωτές των κινητοποιήσεων μέσω διαδικτύου. Η κατάσταση κλιμακώθηκε ραγδαία μετά τον πρώτο νεκρό που καταγράφηκε στις αρχές της εβδομάδας, μετατρέποντας τις οικονομικές διεκδικήσεις σε πολιτική αμφισβήτηση.

Η οικονομική ασφυξία ως καταλύτης της εξέγερσης

Ο πληθωρισμός στο Ιράν παραμένει σταθερά πάνω από το 36% από τον περασμένο Μάρτιο, δημιουργώντας συνθήκες απόλυτης φτώχειας για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Η αδυναμία της κυβέρνησης να διασφαλίσει βασικές υπηρεσίες, όπως η υδροδότηση και η ηλεκτροδότηση, έχει εντείνει την οργή των πολιτών, οι οποίοι βλέπουν το βιοτικό τους επίπεδο να καταρρέει.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η τρέχουσα κρίση διαφέρει από προηγούμενες καθώς ξεκίνησε από τους εμπόρους των παζαριών, την παραδοσιακή βάση του συστήματος. Η επέκταση των διαμαρτυριών στους φοιτητές και τις επαρχιακές πόλεις υποδηλώνει μια ευρύτερη κοινωνική συμμαχία ενάντια στην ιερατική ηγεσία της χώρας.

Η γεωπολιτική σκακιέρα και οι προειδοποιήσεις Τραμπ

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ προειδοποίησε για παρέμβαση υπέρ των διαδηλωτών σε περίπτωση συνέχισης της βίας. Η δήλωση ότι η Ουάσινγκτον είναι «κλειδωμένη και οπλισμένη» προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Τεχεράνης, η οποία απειλεί με αντίποινα κατά των αμερικανικών δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή.

Από την πλευρά του, ο Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ αρνείται να υποχωρήσει, χαρακτηρίζοντας τους διαδηλωτές ως όργανα του «εχθρού». Παρά την προσφορά για διάλογο από ορισμένα κυβερνητικά στελέχη, η ρητορική της καταστολής παραμένει κυρίαρχη, με τις δυνάμεις ασφαλείας να χρησιμοποιούν θανατηφόρα βία για τη διάλυση των συγκεντρώσεων.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί προβλέπουν ότι το Ιράν θα εισέλθει σε βαθιά ύφεση εντός του 2026, γεγονός που θα περιορίσει περαιτέρω τα περιθώρια ελιγμών της κυβέρνησης. Η επαναφορά των κυρώσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα λειτουργεί ως συμπληρωματική πίεση, αφήνοντας την Τεχεράνη αντιμέτωπη με ένα εκρηκτικό κοκτέιλ εσωτερικής αστάθειας και εξωτερικής απομόνωσης.

Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από τη στάση των Φρουρών της Επανάστασης και την ικανότητα των διαδηλωτών να διατηρήσουν την ορμή των κινητοποιήσεων παρά την αιματηρή καταστολή. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση της βίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.