- Ο Χαμενεΐ αρνείται κάθε υποχώρηση και απειλεί τους διαδηλωτές με καταστολή.
- Τουλάχιστον 10 νεκροί και μαζικές συλλήψεις στις δυτικές επαρχίες του Ιράν.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί με άμεση παρέμβαση.
- Η οικονομική κρίση και η κατάρρευση του ριάλ πυροδοτούν την κοινωνική οργή.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, διεμήνυσε το Σάββατο ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποκύψει στον «εχθρό», την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιεί με παρέμβαση υπέρ των διαδηλωτών. Με τον πληθωρισμό να καλπάζει και το εθνικό νόμισμα να καταρρέει, οι αρχές προχωρούν σε μαζικές συλλήψεις, ενώ οι νεκροί από τις συγκρούσεις ξεπερνούν ήδη τους δέκα.
| Δείκτης / Γεγονός | Κατάσταση / Στοιχεία |
|---|---|
| Απώλειες Ζωής | Τουλάχιστον 10 επιβεβαιωμένοι νεκροί |
| Συλλήψεις | 133 άτομα (στοιχεία Hengaw) |
| Κύρια Αιτία | Πληθωρισμός & κατάρρευση ριάλ |
| Στάση ΗΠΑ | Προειδοποίηση για στρατιωτική παρέμβαση |
| Γεωπολιτικό Πλαίσιο | Αποδυνάμωση Χεζμπολάχ & πτώση Άσαντ |
Η τρέχουσα κοινωνική έκρηξη στο Ιράν δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά την κορύφωση μιας παρατεταμένης πολυεπίπεδης κρίσης που συνδυάζει την οικονομική εξαθλίωση με τη γεωπολιτική απομόνωση. Μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Συρία και την αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ, η Τεχεράνη βλέπει το «στρατηγικό της βάθος» να συρρικνώνεται, γεγονός που καθιστά τις εσωτερικές αναταραχές ακόμα πιο επικίνδυνες για τη σταθερότητα του καθεστώτος. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της πρότασης διαλόγου που είχε καταθέσει αρχικά η κυβέρνηση, η οποία όμως φαίνεται να εγκαταλείπεται υπέρ μιας πιο σκληρής γραμμής.
Η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποκύψει στον εχθρό. Οι ταραχοποιοί πρέπει να τεθούν στη θέση τους.
Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν
Η άκαμπτη στάση του Χαμενεΐ και η ρητορική του «εχθρού»
Σε τηλεοπτικό του διάγγελμα το Σάββατο, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ υιοθέτησε μια ιδιαίτερα επιθετική στάση, διαχωρίζοντας τους πολίτες με οικονομικά αιτήματα από τους «ταραχοποιούς». Ο ανώτατος ηγέτης παραδέχθηκε ότι οι έμποροι των παζαριών έχουν δίκιο να διαμαρτύρονται για την κατάρρευση του ριάλ, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι η πολιτική ηγεσία θα επιδείξει μηδενική ανοχή απέναντι σε όσους προκαλούν επεισόδια. «Θα μιλήσουμε με τους διαδηλωτές, αλλά η συζήτηση με τους ταραχοποιούς είναι άχρηστη. Πρέπει να τεθούν στη θέση τους», δήλωσε χαρακτηριστικά, δίνοντας το πράσινο φως για βίαιη καταστολή.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η ρητορική αυτή αποσκοπεί στη συσπείρωση της σκληροπυρηνικής βάσης του καθεστώτος, την ώρα που οι αναφορές για νεκρούς στις διαδηλώσεις πληθαίνουν. Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw ανέφερε ότι οι συλλήψεις έχουν εκτοξευθεί, με τουλάχιστον 133 άτομα να κρατούνται στις δυτικές επαρχίες της χώρας, όπου η ένταση είναι παραδοσιακά υψηλότερη λόγω της κουρδικής μειονότητας.
Οικονομικός όλεθρος και η οργή των «παζαριών»
Η ρίζα του προβλήματος παραμένει η οικονομική εξαθλίωση, η οποία τροφοδοτείται από τις διεθνείς κυρώσεις και την κακοδιαχείριση. Ο πληθωρισμός έχει οδηγήσει σε εκρηκτικές αυξήσεις στις τιμές των βασικών αγαθών, ενώ οι ελλείψεις σε νερό και ηλεκτρικό ρεύμα σε ορισμένες περιοχές έχουν εξαντλήσει την υπομονή των πολιτών. Οι «μπαζαρίδες», η παραδοσιακή τάξη των εμπόρων που ιστορικά αποτελεί πυλώνα σταθερότητας, φαίνεται πλέον να στρέφονται κατά της κυβέρνησης, καθώς η αδυναμία άσκησης εμπορικής δραστηριότητας υπό αυτές τις συνθήκες είναι καθολική.
Η αμερικανική απειλή και το δόγμα Τραμπ
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από την παρέμβαση της Ουάσινγκτον. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι «κλειδωμένες και οπλισμένες» (locked and loaded), έτοιμες να παρέμβουν εάν η Τεχεράνη συνεχίσει την αιματηρή καταστολή. Η προειδοποίηση αυτή δεν είναι κενό γράμμα, καθώς το περασμένο καλοκαίρι οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν αεροπορικές επιδρομές κατά ιρανικών στόχων, ενισχύοντας την ισραηλινή εκστρατεία κατά του πυρηνικού προγράμματος της χώρας. Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ για τις αμερικανικές προειδοποιήσεις, η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση των Φρουρών της Επανάστασης.
Οι προοπτικές κλιμάκωσης και η διεθνής πίεση
Εν αναμονή των επόμενων κινήσεων, αναλυτές στρατηγικής τονίζουν ότι το Ιράν βρίσκεται στην πιο δύσκολη θέση των τελευταίων δεκαετιών. Οι στρατηγικές ήττες στην περιοχή, με την αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ και την ανατροπή του Άσαντ, έχουν αφήσει την Τεχεράνη χωρίς συμμάχους πρώτης γραμμής. Η εσωτερική αμφισβήτηση, αν και δεν έχει φτάσει ακόμη την κλίμακα των διαδηλώσεων για τη Μαχσά Αμινί το 2022, χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη απόγνωση λόγω της οικονομικής κατάρρευσης. Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από το αν η κυβέρνηση θα επιλέξει την ολοκληρωτική σύγκρουση ή αν θα αναγκαστεί σε υποχωρήσεις υπό το βάρος της διεθνούς απομόνωσης.
