- Η ιρανική ηγεσία φοβάται ότι ένα αμερικανικό πλήγμα θα πυροδοτήσει κατάρρευση του καθεστώτος.
- Αξιωματούχοι προειδοποιούν τον Χαμενεΐ ότι ο φόβος της καταστολής δεν λειτουργεί πλέον.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξετάζει στοχευμένες επιθέσεις για να ενθαρρύνει τους διαδηλωτές.
- Η λαϊκή οργή παραμένει στα ύψη μετά τους χιλιάδες νεκρούς του Ιανουαρίου.
Η ηγεσία του Ιράν εκφράζει έντονες ανησυχίες ότι ένα ενδεχόμενο στρατιωτικό πλήγμα των ΗΠΑ θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο κύμα διαδηλώσεων, απειλώντας άμεσα τη συνοχή του καθεστώτος. Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, αξιωματούχοι προειδοποιούν τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ ότι η λαϊκή οργή έχει φτάσει σε οριακό σημείο, καθιστώντας τον φόβο της καταστολής ανίσχυρο μπροστά στην προοπτική μιας γενικευμένης εξέγερσης, μετά τον αιματηρό απολογισμό των 5.000 νεκρών τον περασμένο Ιανουάριο.
| Παράμετρος Κρίσης | Λεπτομέρειες & Εκτιμήσεις |
|---|---|
| Αριθμός θυμάτων Ιανουαρίου | Πάνω από 5.000 νεκροί (σύμφωνα με αναφορές) |
| Κύρια ανησυχία ηγεσίας | Συνδυασμός εξωτερικού πλήγματος και εσωτερικής εξέγερσης |
| Στάση ΗΠΑ | Ο πρόεδρος των ΗΠΑ σταθμίζει στοχευμένα πλήγματα |
| Στρατιωτική παρουσία | Ανάπτυξη αεροπλανοφόρου και πολεμικών πλοίων στην περιοχή |
| Κοινωνική κατάσταση | Κατάρρευση του φόβου και ακραία λαϊκή οργή |
Η τρέχουσα κρίση αποτελεί συνέχεια της αιματηρής καταστολής του Ιανουαρίου, η οποία χαρακτηρίστηκε ως η πιο βίαιη από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Το παρασκήνιο των συζητήσεων στην Τεχεράνη αποκαλύπτει μια βαθιά διάβρωση της εμπιστοσύνης της ηγεσίας στις δυνάμεις ασφαλείας, καθώς η κοινωνική δυσαρέσκεια για την οικονομική κατάρρευση και την πολιτική καταπίεση λειτουργεί ως «πυριτιδαποθήκη» έτοιμη να εκραγεί.
Το ποτάμι του ζεστού αίματος που χύθηκε τον κρύο μήνα του Ιανουαρίου δεν θα σταματήσει να βράζει μέχρι να αλλάξει την πορεία της ιστορίας.
Μιρχοσεΐν Μουσαβί, Πρώην Πρωθυπουργός του Ιράν
Η εσωτερική πίεση και το «σπάσιμο» του φόβου
Σε υψηλόβαθμες συναντήσεις, στελέχη του καθεστώτος μετέφεραν στον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ ότι ο φόβος δεν αποτελεί πλέον αποτρεπτικό παράγοντα για τους πολίτες. Οι Ιρανοί εμφανίζονται έτοιμοι να αντιμετωπίσουν ξανά τις δυνάμεις ασφαλείας, ειδικά αν ένα εξωτερικό ερέθισμα, όπως μια περιορισμένη επίθεση, τους δώσει την απαραίτητη ώθηση.
Η ανησυχία των αξιωματούχων εστιάζεται στο γεγονός ότι ένας συνδυασμός αεροπορικών πληγμάτων και λαϊκής εξέγερσης θα μπορούσε να οδηγήσει στην ολική κατάρρευση του συστήματος διακυβέρνησης. Αυτή η παραδοχή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη δημόσια, προκλητική στάση της Τεχεράνης απέναντι στη Δύση.
Σύμφωνα με αναλύσεις στρατηγικής, η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά μετά τις σοκαριστικές μαρτυρίες για τυφλά πυρά κατά πολιτών. Η λαϊκή οργή θεωρείται πλέον μη αναστρέψιμη, με το «τείχος του φόβου» να έχει γκρεμιστεί οριστικά για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Οι επιλογές του Λευκού Οίκου και η γεωπολιτική σκακιέρα
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να σταθμίζει διάφορες επιλογές, οι οποίες περιλαμβάνουν στοχευμένα πλήγματα κατά των δυνάμεων ασφαλείας και της ηγεσίας. Στόχος μιας τέτοιας κίνησης θα ήταν να εμπνεύσει τους διαδηλωτές να βγουν ξανά στους δρόμους, παρά τις επιφυλάξεις συμμάχων στην περιοχή.
Η παρουσία αμερικανικού αεροπλανοφόρου και πολεμικών πλοίων στη Μέση Ανατολή ενισχύει τη δυνατότητα στρατιωτικής παρέμβασης. Ήδη από τα μέσα Ιανουαρίου, υπήρχαν προειδοποιήσεις για στρατιωτική δράση, με την Ουάσιγκτον να απαιτεί πυρηνικές παραχωρήσεις από την Τεχεράνη.
Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις εξελίξεις επισημαίνουν ότι η γεωπολιτική πίεση λειτουργεί ως καταλύτης για τις εσωτερικές διεργασίες. Η θεωρία της κοινωνικής απονομιμοποίησης — η διαδικασία κατά την οποία ένα καθεστώς χάνει την ηθική και πολιτική στήριξη της βάσης του — φαίνεται να βρίσκει πλήρη εφαρμογή στην περίπτωση του Ιράν.
Το φάντασμα της αιματηρής καταστολής
Παρά τις ανησυχίες για κατάρρευση, ορισμένοι κύκλοι στην Τεχεράνη υποστηρίζουν ότι το καθεστώς θα χρησιμοποιήσει ακόμη σκληρότερες μεθόδους αν δεχθεί επίθεση. Η απειλή για ένα νέο λουτρό αίματος παραμένει ζωντανή, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης παλεύουν για την επιβίωσή τους.
Ο πρώην πρωθυπουργός Μιρχοσεΐν Μουσαβί, σε μια σπάνια παρέμβαση, προειδοποίησε ότι το «ποτάμι του αίματος» δεν θα σταματήσει να βράζει. Η δήλωσή του αντικατοπτρίζει το κλίμα γενικευμένης αμφισβήτησης που επικρατεί πλέον ακόμη και σε πρόσωπα που κάποτε ανήκαν στο σύστημα.
Εν αναμονή των εξελίξεων, ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ προειδοποιεί για περιφερειακή σύγκρουση, προσπαθώντας να αποτρέψει την αμερικανική παρέμβαση. Ωστόσο, η οικονομική εξαθλίωση και η διαφθορά έχουν εγκλωβίσει τους πολίτες σε ένα αδιέξοδο, καθιστώντας την εκδίκηση ισχυρότερο κίνητρο από την επιβίωση.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η επόμενη μέρα για το Ιράν παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη, με την ηγεσία να βρίσκεται σε κατάσταση πολιορκίας από το εσωτερικό και το εξωτερικό. Η ικανότητα του καθεστώτος να διατηρήσει τον έλεγχο μέσω της ωμής βίας δοκιμάζεται πλέον στα όριά της.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών, οποιαδήποτε σπίθα θα μπορούσε να μετατρέψει τη σιωπή των δρόμων σε μια νέα εξέγερση. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς η ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή κρέμεται από μια κλωστή.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η Τεχεράνη θα επιλέξει τη διπλωματική υποχώρηση ή αν θα οδηγήσει τη χώρα σε μια μετωπική σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες. Η ιστορία δείχνει ότι όταν ο φόβος εξατμίζεται, η πολιτική επιβίωση γίνεται μια εξαιρετικά επικίνδυνη άσκηση.
