Ιράν: Διάγγελμα Χαμενεΐ για «τρομοκρατικές ενέργειες» εν μέσω αιματηρών διαδηλώσεων και ψηφιακού μπλακάουτ

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, αναμένεται να απευθύνει διάγγελμα τις επόμενες ώρες, χαρακτηρίζοντας τις συνεχιζόμενες κινητοποιήσεις ως «τρομοκρατικές ενέργειες». Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς η χώρα βυθίζεται σε ένα καθολικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο, ενώ ο αριθμός των νεκρών από τις συγκρούσεις για την οικονομική εξαθλίωση και την κατάρρευση του ριάλ αυξάνεται δραματικά.

Η τρέχουσα αναταραχή αποτελεί τη σοβαρότερη πρόκληση για το ιερατικό καθεστώς της Τεχεράνης εδώ και δεκαετίες, καθώς η κρίση νομιμοποίησης (Ιράν: Η κρίση νομιμοποίησης) βαθαίνει επικίνδυνα. Σε αντίθεση με προηγούμενα κύματα διαμαρτυρίας, η παρούσα έκρηξη πυροδοτείται από την οικονομική κατάρρευση (Ιράν: Η οικονομία βρίσκεται «στα σχοινιά») και την αδυναμία του κράτους να καλύψει βασικές ανάγκες.

Το αφήγημα των «τρομοκρατικών ενεργειών» και η καταστολή

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η κρατική τηλεόραση προανήγγειλε την παρέμβαση του Χαμενεΐ, η οποία αναμένεται να εστιάσει στην απονομιμοποίηση των διαδηλωτών. Η χρήση του όρου «τρομοκρατικές ενέργειες» υποδηλώνει μια στροφή προς ακόμα πιο σκληρή καταστολή, παρά τις αρχικές υποσχέσεις για διάλογο.

Οι αρχές εφαρμόζουν μια διττή στρατηγική: από τη μία αναγνωρίζουν τα οικονομικά αίτια ως νόμιμα, από την άλλη όμως απαντούν με δακρυγόνα και πραγματικά πυρά σε πολλές πόλεις. Ήδη, η οργάνωση Human Rights Activists News Agency αναφέρει τουλάχιστον 34 νεκρούς διαδηλωτές και 2.200 συλλήψεις.

Η ένταση κλιμακώνεται καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας (Ιράν: Τουλάχιστον 25 νεκροί) βρίσκονται σε πλήρη κινητοποίηση, έχοντας ήδη θρηνήσει τέσσερις απώλειες στις τάξεις τους. Η ρητορική περί «εχθρικού δακτύλου» παραμένει η κυρίαρχη γραμμή άμυνας της ηγεσίας.

Η αλλαγή της δημογραφικής σύνθεσης και το ψηφιακό σκοτάδι

Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των τωρινών κινητοποιήσεων είναι η κυριαρχία των νεαρών ανδρών, σε αντίθεση με το κίνημα του 2022-23 όπου οι γυναίκες είχαν τον κεντρικό ρόλο. Η οργή για την υποτίμηση του ριάλ έχει ωθήσει τους εμπόρους του Μεγάλου Παζαριού της Τεχεράνης να κλείσουν τα καταστήματά τους, παραλύοντας την οικονομία.

Παράλληλα, το καθολικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο, το οποίο επιβεβαιώνει η NetBlocks, στοχεύει στην παρεμπόδιση του συντονισμού των διαδηλωτών. Οι εκκλήσεις του Ρεζά Παχλαβί, εξόριστου γιου του τελευταίου Σάχη, φαίνεται να βρίσκουν απήχηση σε τμήματα της κοινωνίας που αναζητούν ριζική πολιτική αλλαγή.

Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η απομόνωση της χώρας από τον ψηφιακό κόσμο αποτελεί πάγια τακτική της Τεχεράνης σε περιόδους κρίσης. Ωστόσο, η κοινωνική έκρηξη φαίνεται να ξεπερνά τα όρια του ελέγχου μέσω της τεχνολογίας, καθώς η πείνα λειτουργεί ως ισχυρότερος καταλύτης.

Γεωπολιτική διάσταση και το σύνθημα «Όχι Γάζα, όχι Λίβανος»

Η δυσαρέσκεια των πολιτών στρέφεται πλέον ευθέως κατά της εξωτερικής πολιτικής του Ιράν. Το σύνθημα «Όχι Γάζα, όχι Λίβανος, η ζωή μου για το Ιράν» αντηχεί στους δρόμους, καταδεικνύοντας την κόπωση της κοινωνίας από τη χρηματοδότηση ένοπλων οργανώσεων στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών, η ιερατική ηγεσία δυσκολεύεται να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στις ιδεολογικές της προτεραιότητες και τις προσδοκίες μιας νεαρής κοινωνίας. Η μηδενική ανοχή (Ιράν: Προειδοποίηση για «μηδενική ανοχή») που προαναγγέλλουν οι δικαστικές αρχές ενδέχεται να πυροδοτήσει περαιτέρω βία.

Η επόμενη μέρα για την Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει αβέβαιη, καθώς η οικονομική ασφυξία δεν αφήνει περιθώρια για ουσιαστικές παροχές. Το διάγγελμα Χαμενεΐ θα αποτελέσει την πυξίδα για το αν η Τεχεράνη θα επιλέξει την ολοκληρωτική σύγκρουση ή έναν ελιγμό επιβίωσης.