- Το Ιράν χαρακτήρισε τους στρατούς της ΕΕ ως τρομοκρατικές οργανώσεις.
- Η κίνηση αποτελεί αντίποινα για την ένταξη των IRGC στη λίστα τρομοκρατίας της ΕΕ.
- Ο πρόεδρος της ιρανικής βουλής απείλησε με απέλαση των Ευρωπαίων στρατιωτικών ακολούθων.
- Η Τεχεράνη επικαλείται το Άρθρο 7 του νόμου περί αντιμέτρων για τη νομιμοποίηση της απόφασης.
- Η ένταση κλιμακώνεται εν μέσω της συνεχιζόμενης καταστολής διαδηλώσεων στο εσωτερικό του Ιράν.
Σε μια κίνηση που κλιμακώνει επικίνδυνα την ένταση με τη Δύση, το Ιράν ανακοίνωσε την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου ότι θεωρεί πλέον τους στρατούς των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως «τρομοκρατικές ομάδες». Η απόφαση αυτή αποτελεί άμεση απάντηση στην πρόσφατη κίνηση του ευρωπαϊκού μπλοκ να εντάξει τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων.
| Οντότητα / Πρόσωπο | Ρόλος / Απόφαση |
|---|---|
| Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ | Πρόεδρος Ιρανικού Κοινοβουλίου – Ανακοίνωσε τα αντίποινα |
| Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) | Χαρακτηρίστηκαν ως τρομοκρατική οργάνωση από την ΕΕ |
| Στρατοί χωρών ΕΕ | Χαρακτηρίστηκαν ως τρομοκρατικές ομάδες από το Ιράν |
| Άρθρο 7 | Νομική βάση του Ιράν για τον χαρακτηρισμό των ευρωπαϊκών στρατών |
| Στρατιωτικοί Ακόλουθοι ΕΕ | Υπό εξέταση η απέλασή τους από την Τεχεράνη |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της συμβολικής και ουσιαστικής στροφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία την περασμένη Πέμπτη χαρακτήρισε τους Φρουρούς της Επανάστασης ως τρομοκρατική οργάνωση. Η απόφαση της ΕΕ ελήφθη στον απόηχο της αιματηρής καταστολής των διαδηλώσεων στο Ιράν, της μεγαλύτερης πρόκλησης που έχει αντιμετωπίσει το ιερατικό καθεστώς από την εγκαθίδρυσή του το 1979.
Οι Ευρωπαίοι πυροβόλησαν τα πόδια τους και έλαβαν μια απόφαση κατά των συμφερόντων του λαού τους, υπακούοντας τυφλά στους Αμερικανούς.
Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ, Πρόεδρος Ιρανικού Κοινοβουλίου
Η απάντηση της Τεχεράνης και η εφαρμογή του Άρθρου 7
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ, δήλωσε ενώπιον των βουλευτών —οι οποίοι φορούσαν στολές των Φρουρών της Επανάστασης σε ένδειξη συμπαράστασης— ότι οι Ευρωπαίοι «πυροβόλησαν τα πόδια τους». Σύμφωνα με τον ίδιο, η απόφαση της ΕΕ λήφθηκε υπό την τυφλή υπακοή στις επιταγές των Ηνωμένων Πολιτειών, στρεφόμενη κατά των συμφερόντων των ίδιων των Ευρωπαίων πολιτών.
Η νομική βάση της ιρανικής αντίδρασης εδράζεται στο Άρθρο 7 του νόμου περί αντιμέτρων. Βάσει αυτής της διάταξης, οι ένοπλες δυνάμεις των ευρωπαϊκών χωρών που υποστήριξαν τη στοχοποίηση των IRGC θεωρούνται πλέον τρομοκρατικές οντότητες από την Τεχεράνη. Η κίνηση αυτή ακολουθεί το προηγούμενο των διπλωματικών διαβημάτων που είχαν προηγηθεί τις τελευταίες ημέρες.
Ο Καλιμπάφ, ο οποίος στο παρελθόν είχε εκτοξεύσει απειλές για πλήγματα σε δυτικούς στόχους, πρόσθεσε ότι η επιτροπή εθνικής ασφάλειας του κοινοβουλίου θα εξετάσει το ενδεχόμενο απέλασης των στρατιωτικών ακολούθων των ευρωπαϊκών χωρών. Η διαδικασία αυτή θα γίνει σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν, σηματοδοτώντας μια πιθανή πλήρη ρήξη των στρατιωτικών διαύλων επικοινωνίας.
Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης στο ιρανικό σύστημα
Οι Φρουροί της Επανάστασης ιδρύθηκαν αμέσως μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 με κύριο σκοπό την προστασία του σιιτικού κληρικού συστήματος διακυβέρνησης. Σήμερα, αποτελούν την ισχυρότερη δύναμη στη χώρα, ελέγχοντας τεράστια τμήματα της οικονομίας, των ενόπλων δυνάμεων και του πυρηνικού προγράμματος. Η στοχοποίησή τους από την ΕΕ πλήττει τον πυρήνα της κρατικής δομής της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση, η κίνηση του Ιράν να χαρακτηρίσει τους ευρωπαϊκούς στρατούς ως τρομοκράτες έχει κυρίως ρητορικό και νομικό χαρακτήρα, προκειμένου να δημιουργήσει ένα «αντίβαρο» στις ευρωπαϊκές κυρώσεις. Ωστόσο, στην πράξη, αυξάνει τον κίνδυνο θερμών επεισοδίων σε περιοχές όπου δραστηριοποιούνται ευρωπαϊκές δυνάμεις, όπως στον Περσικό Κόλπο.
Διπλωματικό αδιέξοδο και η επόμενη μέρα
Η κλιμάκωση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που το Ιράν αντιμετωπίζει έντονη εσωτερική πίεση λόγω της οικονομικής εξαθλίωσης και των διαδηλώσεων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, φαίνεται να εγκαταλείπει την πολιτική της «ήπιας ισορροπίας» που τηρούσε μέχρι πρόσφατα, υιοθετώντας μια πιο σκληρή γραμμή παρόμοια με εκείνη της Ουάσινγκτον.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων διπλωματικών υπηρεσιών, επισημαίνεται ότι η στοχοποίηση στρατιωτικών ακολούθων θα μπορούσε να τυφλώσει τη Δύση όσον αφορά τις κινήσεις του ιρανικού στρατού στο πεδίο. Εν αναμονή των επίσημων αποφάσεων της Τεχεράνης, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία αν η ρητορική αυτή θα μετουσιωθεί σε συγκεκριμένες επιθετικές ενέργειες κατά ευρωπαϊκών συμφερόντων στην περιοχή.