Ιράκ: Ο Νούρι αλ Μαλίκι υποψήφιος πρωθυπουργός από τη σιιτική συμμαχία

Η σιιτική συμμαχία του Ιράκ, το Πλαίσιο Συντονισμού, ανακοίνωσε το Σάββατο την επίσημη υποψηφιότητα του Νούρι αλ Μαλίκι για το αξίωμα του πρωθυπουργού. Η κίνηση αυτή, που έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τη γεωπολιτική ισορροπία στη Βαγδάτη, ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις σχηματισμού κυβέρνησης εν μέσω έντονων πιέσεων από τις ΗΠΑ και το Ιράν.

Η απόφαση της σιιτικής συμμαχίας να προτείνει τον Νούρι αλ Μαλίκι έρχεται ως συνέχεια της διαδικασίας που ξεκίνησε όταν το νέο κοινοβούλιο του Ιράκ συνεδρίασε για πρώτη φορά στα τέλη Δεκεμβρίου. Τεχνικά, η πρόκληση για τον υποψήφιο πρωθυπουργό έγκειται στην ανάγκη να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στις αμερικανικές απαιτήσεις για αφοπλισμό των πολιτοφυλακών και την ιρανική επιρροή που παραμένει ισχυρή στο εσωτερικό της χώρας.

Η επιστροφή του Μαλίκι και το πολιτικό παρασκήνιο

Ο Νούρι αλ Μαλίκι, ηγετική φυσιογνωμία του ισλαμιστικού κόμματος Dawa, δεν είναι νέος στην πολιτική σκηνή, καθώς υπηρέτησε δύο θητείες ως πρωθυπουργός από το 2006 έως το 2014. Η υποψηφιότητά του βασίστηκε, σύμφωνα με τη συμμαχία, στην πολιτική και διοικητική του εμπειρία, παρά το γεγονός ότι η θητεία του είχε σημαδευτεί από έντονες θρησκευτικές συγκρούσεις.

Η επιστροφή του στο προσκήνιο θεωρείται από πολλούς ως μια προσπάθεια της σιιτικής πλειοψηφίας να επιβάλει έναν ισχυρό παίκτη που γνωρίζει τις εσωτερικές ισορροπίες του κράτους. Ωστόσο, ο Μαλίκι παραμένει μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, καθώς πολλοί του καταλογίζουν την αποτυχία ανάσχεσης του Ισλαμικού Κράτους πριν από μια δεκαετία.

Οι γεωπολιτικές προκλήσεις και η πίεση της Ουάσιγκτον

Η νέα κυβέρνηση θα κληθεί να διαχειριστεί δεκάδες ένοπλες ομάδες που πρόσκεινται στην Τεχεράνη και συχνά λειτουργούν αυτόνομα από την κεντρική κρατική διοίκηση. Αυτό το ζήτημα αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν ήδη προειδοποιήσει με οικονομική ασφυξία το Ιράκ σε περίπτωση που η νέα κυβέρνηση δεν περιορίσει τη δράση των φιλοϊρανών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής στη Μέση Ανατολή, η επιλογή του Μαλίκι ενδέχεται να προκαλέσει νέες τριβές στις διμερείς σχέσεις με τη Δύση. Επισημαίνεται από παράγοντες της περιοχής ότι η ικανότητά του να ελέγξει τις ριζοσπαστικές πτέρυγες της συμμαχίας του θα κρίνει τη σταθερότητα ολόκληρης της χώρας.

Το συνταγματικό χρονοδιάγραμμα για τον σχηματισμό κυβέρνησης

Βάσει του ιρακινού συντάγματος, μετά την εκλογή του προέδρου της Βουλής, το κοινοβούλιο οφείλει να εκλέξει νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας εντός 30 ημερών. Ο Πρόεδρος θα είναι αυτός που θα αναθέσει επίσημα στο μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό μπλοκ, δηλαδή στο Πλαίσιο Συντονισμού, την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.

Η διαδικασία αυτή συμπίπτει με μια περίοδο αυξημένης έντασης, καθώς το Ιράκ καλείται να διαχειριστεί και την ασφάλεια των κρατουμένων του Ισλαμικού Κράτους που μεταφέρονται από τη Συρία. Η επόμενη μέρα για τη Βαγδάτη εξαρτάται από το αν ο Μαλίκι θα καταφέρει να εξασφαλίσει τη συναίνεση των Κούρδων και των Σουνιτών αντιπάλων του.