Ιερουσαλήμ: Το Ισραήλ κατεδάφισε κτίρια στο συγκρότημα της UNRWA – Σφοδρή καταδίκη από τον ΟΗΕ

Οι ισραηλινές δυνάμεις προχώρησαν την Τρίτη 20 Ιανουαρίου 2026 στην κατεδάφιση κτιρίων εντός του συγκροτήματος της UNRWA στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, κλιμακώνοντας την πολυεπίπεδη αντιπαράθεση με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Η ενέργεια αυτή, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την προστασία ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων, χαρακτηρίστηκε από την υπηρεσία ως κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και της διπλωματικής ασυλίας που διέπει τις εγκαταστάσεις του ΟΗΕ.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς περιόδου έντασης, η οποία ξεκίνησε με την κατάσχεση του χώρου από τις ισραηλινές αρχές το προηγούμενο έτος. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άρρηκτα με τη νομοθετική απαγόρευση των δραστηριοτήτων της υπηρεσίας που ψήφισε η Κνεσέτ, θέτοντας σε αμφισβήτηση το καθεστώς προνομίων και ασυλιών που απολαμβάνουν παραδοσιακά τα Ηνωμένα Έθνη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η επιχείρηση ξεκίνησε νωρίς το πρωί, αιφνιδιάζοντας το προσωπικό ασφαλείας του συγκροτήματος.

Η επιχείρηση κατεδάφισης και το διπλωματικό χάσμα

Γύρω στις 7 π.μ. τοπική ώρα, ισραηλινές δυνάμεις εισήλθαν στο συγκρότημα και απομάκρυναν τους φρουρούς ασφαλείας της UNRWA, δίνοντας το πράσινο φως στις μπουλντόζες να ξεκινήσουν το έργο τους. Οι εργασίες επικεντρώθηκαν στην ισοπέδωση αρκετών μεγάλων κτιρίων και μικρότερων υποστηρικτικών δομών, οι οποίες στο παρελθόν στέγαζαν δεκάδες υπαλλήλους της υπηρεσίας. Η κίνηση αυτή έρχεται ως συνέχεια της προηγούμενης αστυνομικής επιχείρησης στο ίδιο σημείο, η οποία είχε προκαλέσει διεθνή κατακραυγή.

Ο εκπρόσωπος της UNRWA, Τζόναθαν Φάουλερ, έκανε λόγο για μια επίθεση άνευ προηγουμένου, τονίζοντας ότι οι εγκαταστάσεις παραμένουν υπό την προστασία του διεθνούς δικαίου παρά τις εγχώριες απαγορεύσεις. Η υπηρεσία είχε ήδη αναστείλει τη λειτουργία της στο συγκεκριμένο κτίριο από τις αρχές του περασμένου έτους, συμμορφούμενη με τις εντολές εκκένωσης, ωστόσο υποστηρίζει ότι η ιδιοκτησία και το καθεστώς του χώρου δεν έχουν αλλάξει νομικά.

Το νομικό υπόβαθρο της απαγόρευσης και οι φορολογικές διεκδικήσεις

Η ισραηλινή πλευρά βασίζει τις ενέργειές της στον νόμο του Οκτωβρίου 2024, ο οποίος απαγορεύει τη λειτουργία της UNRWA εντός της επικράτειας του Ισραήλ και διακόπτει κάθε επίσημη επαφή με τα στελέχη της. Παράλληλα, ο δήμος της Ιερουσαλήμ επικαλείται ανεξόφλητα χρέη δημοτικών φόρων ύψους 11 εκατομμυρίων σέκελ (περίπου 3,4 εκατομμύρια δολάρια), ισχυρισμό τον οποίο η υπηρεσία απορρίπτει κατηγορηματικά, επικαλούμενη τη διπλωματική της απαλλαγή.

Νομικοί κύκλοι που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι η σύγκρουση αυτή αγγίζει τον πυρήνα της διπλωματικής ασυλίας (Diplomatic Immunity) — ένα νομικό καθεστώς που εξασφαλίζει ότι οι διεθνείς οργανισμοί δεν υπόκεινται στη δικαιοδοσία των τοπικών αρχών — και η παραβίασή της θα μπορούσε να οδηγήσει σε παραπομπή στη Χάγη. Ήδη, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ έχει προειδοποιήσει για προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο, θεωρώντας ότι δημιουργείται ένα επικίνδυνο παγκόσμιο προηγούμενο.

Οι κατηγορίες για διασυνδέσεις με τη Χαμάς

Το Ισραήλ έχει επανειλημμένα κατηγορήσει την UNRWA ότι μέλη του προσωπικού της είναι ενταγμένα στη Χαμάς και συμμετείχαν στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023. Αν και η υπηρεσία προχώρησε σε απολύσεις υπαλλήλων για προληπτικούς λόγους, υπογραμμίζει ότι το Ισραήλ δεν έχει προσκομίσει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για το σύνολο των κατηγοριών. Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει και σε κυρώσεις από την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία εξετάζει τον χαρακτηρισμό της υπηρεσίας ως τρομοκρατικής οντότητας.

Από την πλευρά του, το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι η κατάσχεση και η κατεδάφιση έγιναν σε πλήρη εναρμόνιση με το διεθνές δίκαιο, καθώς θεωρεί ότι το συγκρότημα δεν απολαμβάνει πλέον καμίας ασυλίας. Η ρητορική αυτή αντανακλά τη στρατηγική επιλογή του Ισραήλ να τερματίσει τον ρόλο του ΟΗΕ στη διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος, το οποίο θεωρεί εμπόδιο για την εθνική του ασφάλεια.

Οι επιπτώσεις στην ανθρωπιστική εφοδιαστική αλυσίδα

Η κατεδάφιση των συγκεκριμένων κτιρίων δεν έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα, καθώς πρώην στελέχη της υπηρεσίας αναφέρουν ότι οι χώροι χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση ανθρωπιστικής βοήθειας που προοριζόταν για τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα. Η απώλεια αυτών των υποδομών, σε συνδυασμό με τη διακοπή βασικών υπηρεσιών όπως το νερό και το ρεύμα, απειλεί να παραλύσει το δίκτυο υποστήριξης εκατομμυρίων Παλαιστινίων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο για την αλλαγή του status quo στην Ανατολική Ιερουσαλήμ. Εν αναμονή των διεθνών αντιδράσεων, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία αν αυτή η τακτική θα επεκταθεί και σε άλλες εγκαταστάσεις του ΟΗΕ στην περιοχή, γεγονός που θα σήμαινε την πλήρη ρήξη των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και του διεθνούς οργανισμού.