- Η Τουρκία διατηρεί τους ρωσικούς S-400 παρά τις αμερικανικές πιέσεις.
- Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαβουλεύσεις για την επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35.
- Οι ΗΠΑ τονίζουν το νομικό ασυμβίβαστο των δύο αμυντικών συστημάτων.
- Η Άγκυρα προσδοκά άρση των κυρώσεων CAATSA υπό τη διοίκηση Τραμπ.
Το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας ξεκαθάρισε ότι δεν υφίσταται καμία αλλαγή στο καθεστώς των ρωσικών S-400, παρά τις εντατικές διαβουλεύσεις με την Ουάσιγκτον για την επανένταξη στο πρόγραμμα των F-35. Η Άγκυρα επιδιώκει την άρση των κυρώσεων CAATSA μέσω διπλωματικών επαφών με τη διοίκηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, διατηρώντας ωστόσο τη θέση της για την κατοχή του ρωσικού συστήματος αεράμυνας.
| Ζήτημα | Κατάσταση | Εμπλεκόμενα Μέρη |
|---|---|---|
Ζήτημα Σύστημα S-400 | Κατάσταση Ενεργό στην Τουρκία / Καμία αλλαγή | Εμπλεκόμενα Μέρη Ρωσία – Τουρκία |
Ζήτημα Πρόγραμμα F-35 | Κατάσταση Αποκλεισμός Τουρκίας από το 2020 | Εμπλεκόμενα Μέρη ΗΠΑ – Lockheed Martin |
Ζήτημα Κυρώσεις CAATSA | Κατάσταση Σε ισχύ – Διαπραγματεύσεις για άρση | Εμπλεκόμενα Μέρη Κογκρέσο ΗΠΑ – Τουρκία |
Ζήτημα Διπλωματική Στάση | Κατάσταση Αναμονή αποφάσεων διοίκησης Τραμπ | Εμπλεκόμενα Μέρη Προεδρία ΗΠΑ – Άγκυρα |
Η ρήξη στις αμυντικές σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ χρονολογείται από το 2020, όταν η Ουάσιγκτον απέκλεισε την Άγκυρα από το πρόγραμμα της Lockheed Martin. Η κίνηση αυτή, η οποία βασίστηκε στον νόμο CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act), αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας μακράς περιόδου γεωπολιτικής έντασης λόγω της αγοράς του ρωσικού συστήματος αεράμυνας, το οποίο οι ΗΠΑ θεωρούν απειλή για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ.
Η αντιμετώπιση της διαδικασίας για τα F-35 με πνεύμα συμμαχίας θα συμβάλει θετικά στις διμερείς σχέσεις.
Υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας, Επίσημη Ανακοίνωση
Το αδιέξοδο των S-400 και οι αμερικανικές προϋποθέσεις
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υπογράμμισε ότι δεν υπάρχουν νέες εξελίξεις όσον αφορά την κατοχή των S-400. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε ότι οι διαπραγματεύσεις για την επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35 συνεχίζονται, με την Άγκυρα να χαρακτηρίζει τον αποκλεισμό της ως άδικο και αντισυμμαχικό.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, ήταν σαφής στις πρόσφατες δηλώσεις του: η αμερικανική νομοθεσία δεν επιτρέπει στην Τουρκία να κατέχει ή να λειτουργεί το ρωσικό σύστημα εάν επιθυμεί να παραλάβει τα μαχητικά πέμπτης γενιάς. Αυτή η θέση δημιουργεί ένα διπλωματικό αδιέξοδο, καθώς η Τουρκία αρνείται να αποσύρει τους S-400, υποστηρίζοντας ότι δεν θα ενσωματωθούν στα συστήματα του ΝΑΤΟ.
Προτεινόμενο Google Pixel: Πώς να βγείτε από το Android 16 QPR2 beta χωρίς διαγραφή δεδομένων
Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις διμερείς σχέσεις επισημαίνουν ότι το νομικό πλαίσιο των ΗΠΑ παραμένει άκαμπτο. Παρά την προσωπική χημεία μεταξύ των ηγετών, η θεσμική αντίσταση στο Κογκρέσο παραμένει ισχυρή, καθιστώντας τις διαπραγματεύσεις για την επιστροφή μια εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία που απαιτεί νομοθετικές υποχωρήσεις.
Η στρατηγική της Άγκυρας υπό τη διοίκηση Τραμπ
Η τουρκική πλευρά εναποθέτει τις ελπίδες της στη δεύτερη θητεία του προέδρου των ΗΠΑ, προσδοκώντας ότι η νέα διοίκηση θα βρει τρόπο να παρακάμψει τα εμπόδια των κυρώσεων. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, είχε εκτιμήσει πρόσφατα ότι η άρση των αμερικανικών κυρώσεων θα μπορούσε να επιτευχθεί «πολύ σύντομα», ενισχύοντας το κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας στην Άγκυρα.
Το υπουργείο Άμυνας πρόσθεσε ότι η αντιμετώπιση του ζητήματος των F-35 με πνεύμα συμμαχίας και μέσω εποικοδομητικών διαβουλεύσεων θα συμβάλει θετικά στις διμερείς σχέσεις. Παρά την πίεση, η Τουρκία συνεχίζει να επενδύει και στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία, προσπαθώντας να μειώσει την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές, όπως φάνηκε και από την έναρξη κατασκευής του εθνικού υποβρυχίου MILDEN.
Η επόμενη μέρα των διαπραγματεύσεων
Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι οι S-400 αποτελούν κίνδυνο υποκλοπής δεδομένων για τα F-35, μια θέση που η Τουρκία απορρίπτει κατηγορηματικά. Η επόμενη φάση των συνομιλιών αναμένεται να επικεντρωθεί σε τεχνικές λύσεις ή σε μια πιθανή «φόρμουλα αποθήκευσης» των ρωσικών συστημάτων, αν και μέχρι στιγμής καμία πλευρά δεν έχει κάνει το κρίσιμο βήμα υποχώρησης.
Εν αναμονή των επίσημων αποφάσεων από τον Λευκό Οίκο, η γεωπολιτική ισορροπία στην ανατολική Μεσόγειο παραμένει εύθραυστη. Η τελική έκβαση αυτού του αμυντικού θρίλερ θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της τουρκικής αεροπορίας, αλλά και τη συνοχή της νότιας πτέρυγας του ΝΑΤΟ σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων.
