- Ο Γιώργος Γεραπετρίτης προανήγγειλε επέκταση των χωρικών υδάτων και στο Αιγαίο.
- Η κίνηση ακολουθεί το μοντέλο των συμφωνιών με Ιταλία και Αίγυπτο.
- Η Τουρκία διατηρεί το casus belli για επέκταση πέραν των 6 μιλίων.
- Η Αθήνα δίνει προτεραιότητα στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
- Τα θαλάσσια πάρκα σε Ιόνιο και Αιγαίο αποτελούν το νέο πεδίο τριβής.
Την πρόθεση της Ελλάδας να προχωρήσει στην επέκταση των χωρικών της υδάτων, συμπεριλαμβανομένου και του Αιγαίου Πελάγους, επιβεβαίωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, παρά το διαχρονικό casus belli της Άγκυρας. Η κίνηση αυτή, που βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, έρχεται σε μια περίοδο σχετικής ύφεσης των εντάσεων, αλλά επαναφέρει στο προσκήνιο τη θεμελιώδη διαφορά για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.
| Θαλάσσια Περιοχή | Σημερινό Καθεστώς | Κατάσταση |
|---|---|---|
Θαλάσσια Περιοχή Ιόνιο Πέλαγος | Σημερινό Καθεστώς 12 ναυτικά μίλια | Κατάσταση Ολοκληρωμένη επέκταση |
Θαλάσσια Περιοχή Αιγαίο Πέλαγος | Σημερινό Καθεστώς 6 ναυτικά μίλια | Κατάσταση Υπό σχεδιασμό επέκταση |
Θαλάσσια Περιοχή Ανατολική Μεσόγειος | Σημερινό Καθεστώς Μεταβλητό | Κατάσταση Συμφωνία οριοθέτησης με Αίγυπτο |
Θαλάσσια Περιοχή Θαλάσσιο Πάρκο Αιγαίου | Σημερινό Καθεστώς 9.500 τ.χλμ. | Κατάσταση Ανακοινωθέντα όρια |
Η στρατηγική επιλογή της Αθήνας να ασκήσει το κυριαρχικό της δικαίωμα για την επέκταση των χωρικών υδάτων αποτελεί μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και ουσίας. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των διμερών συμφωνιών που έχουν ήδη υλοποιηθεί στο Ιόνιο και την Ανατολική Μεσόγειο, υπογραμμίζοντας τη σταθερή επιδίωξη της Ελλάδας για νομική θωράκιση των θαλασσίων ζωνών της.
Όπως υπήρξε συμφωνία με την Αίγυπτο και την Ιταλία, θα υπάρξει και περαιτέρω επέκταση των χωρικών υδάτων.
Γιώργος Γεραπετρίτης, Υπουργός Εξωτερικών
Η δήλωση Γεραπετρίτη στη Βουλή
Απαντώντας σε ερωτήσεις στο κοινοβούλιο την Παρασκευή, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε ότι η κυριαρχία της Ελλάδας στο Αιγαίο, η οποία σήμερα εκτείνεται στα 6 ναυτικά μίλια, πρόκειται να διευρυνθεί. Όπως μεταδίδει το Reuters, ο υπουργός τόνισε ότι η επέκταση θα ακολουθήσει το πρότυπο των συμφωνιών με την Ιταλία και την Αίγυπτο.
Αν και ο υπουργός δεν προσδιόρισε το ακριβές χρονοδιάγραμμα ή τις συγκεκριμένες περιοχές που θα αφορά η επόμενη φάση της επέκτασης, η αναφορά του στο Αιγαίο προκάλεσε αίσθηση. Η Ελλάδα έχει ήδη επεκτείνει τα ύδατά της στο Ιόνιο Πέλαγος στα 12 ναυτικά μίλια, αποφεύγοντας ωστόσο μέχρι σήμερα παρόμοιες κινήσεις ανατολικά λόγω των τουρκικών αντιδράσεων.
Προτεινόμενο Μετρό Θεσσαλονίκης: Επαναλειτουργεί στις 11 Δεκεμβρίου για την εορταστική αγορά
Το casus belli και το Διεθνές Δίκαιο
Η Τουρκία διατηρεί από το 1995 την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης που χαρακτηρίζει ως «αιτία πολέμου» (casus belli) οποιαδήποτε μονομερή επέκταση των ελληνικών υδάτων πέραν των 6 μιλίων στο Αιγαίο. Η Αθήνα απορρίπτει σταθερά αυτή τη θέση, χαρακτηρίζοντάς την κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS).
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η πίεση για την οριοθέτηση των ζωνών αυξάνεται λόγω του ενεργειακού δυναμικού που πιστεύεται ότι κρύβει ο βυθός του Αιγαίου. Η διαφωνία επηρεάζει άμεσα τον έλεγχο του εναέριου χώρου και τα δικαιώματα υπερπτήσεων, καθιστώντας το ζήτημα κρίσιμο για την εθνική ασφάλεια.
Θαλάσσια πάρκα και νέες τριβές
Πρόσφατα, η Ελλάδα προχώρησε στην ανακοίνωση των ορίων δύο θαλάσσιων πάρκων, ένα εκ των οποίων στο Αιγαίο, καλύπτοντας 9.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα γύρω από τις νότιες Κυκλάδες. Η κίνηση αυτή προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Άγκυρας, η οποία βλέπει πίσω από τις περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες προσπάθειες δημιουργίας τετελεσμένων.
Η ελληνική πλευρά επιμένει ότι το μόνο θέμα που είναι διατεθειμένη να συζητήσει με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, δηλαδή της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Οποιαδήποτε άλλη συζήτηση περί αποστρατιωτικοποίησης ή «γκρίζων ζωνών» απορρίπτεται κατηγορηματικά από την ελληνική διπλωματία.
Η επόμενη μέρα στις διμερείς σχέσεις
Παρά τη βελτίωση του κλίματος τους τελευταίους μήνες, η εξαγγελία για επέκταση των υδάτων δοκιμάζει τις αντοχές της ελληνοτουρκικής προσέγγισης. Η Άγκυρα δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί επίσημα στις τελευταίες δηλώσεις Γεραπετρίτη, ωστόσο η διπλωματική εγρήγορση παραμένει στο κόκκινο.
Η Αθήνα φαίνεται αποφασισμένη να συνεχίσει την πολιτική των συμφωνιών με γειτονικά κράτη, επιδιώκοντας να δημιουργήσει ένα κεκτημένο νομιμότητας που θα αναγκάσει την Τουρκία να προσέλθει σε έναν διάλογο βασισμένο αποκλειστικά στο διεθνές δίκαιο και όχι σε απειλές ισχύος.
