Γάζα: Πέντε νεκροί Παλαιστίνιοι κλονίζουν την εκεχειρία και το ειρηνευτικό σχέδιο Τραμπ

Πέντε Παλαιστίνιοι, ανάμεσά τους δύο ανήλικοι, έχασαν τη ζωή τους από ισραηλινά πυρά στη Λωρίδα της Γάζας την Τετάρτη, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρεί να προωθήσει το ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων. Οι νέες απώλειες στη Ντέιρ Αλ-Μπάλαχ και τη Χαν Γιουνίς θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την εκεχειρία του Οκτωβρίου, καθώς οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις.

Αυτή η νέα κλιμάκωση της βίας έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή για το γεωπολιτικό αποτύπωμα της περιοχής, καθώς η συμφωνία του Οκτωβρίου παραμένει στάσιμη στην πρώτη της φάση. Το διπλωματικό παρασκήνιο επικεντρώνεται πλέον στην προσπάθεια της Ουάσιγκτον να μεταβεί στη δεύτερη φάση της ανοικοδόμησης, παρά το γεγονός ότι οι εχθροπραξίες χαμηλής έντασης δεν έχουν σταματήσει ποτέ πλήρως.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, οι παλαιστινιακές υγειονομικές αρχές επιβεβαίωσαν τον θάνατο τριών ατόμων, συμπεριλαμβανομένου ενός 10χρονου αγοριού, από πυρά ισραηλινών αρμάτων μάχης ανατολικά της Ντέιρ Αλ-Μπάλαχ. Παράλληλα, ένας 13χρονος και μια γυναίκα σκοτώθηκαν σε ξεχωριστά περιστατικά στην ανατολική Χαν Γιουνίς, περιοχές που θεωρητικά βρίσκονται υπό παλαιστινιακό έλεγχο.

Η εύθραυστη ισορροπία της εκεχειρίας και οι νέες απώλειες

Ο ισραηλινός στρατός, από την πλευρά του, ανακοίνωσε την εξουδετέρωση ενός «τρομοκράτη» που πέρασε σε ζώνη ισραηλινού ελέγχου, αποτελώντας άμεση απειλή για τις δυνάμεις που επιχειρούν εκεί. Ωστόσο, οι κάτοικοι καταγγέλλουν ότι οι ισραηλινές δυνάμεις επεκτείνουν σταδιακά την παρουσία τους τις τελευταίες εβδομάδες, προκαλώντας νέο κύμα εκτοπισμού παλαιστινιακών οικογενειών.

Η κατάσταση αυτή συνδέεται άμεσα με την πρόσφατη εντολή αναγκαστικής εκκένωσης που εκδόθηκε για περιοχές της νότιας Γάζας, γεγονός που θεωρείται από αναλυτές ως προσπάθεια του Ισραήλ να παγιώσει τον στρατιωτικό του έλεγχο. Αυτή τη στιγμή, το Ισραήλ κατέχει περίπου το 53% του θύλακα, παρά τη μερική απόσυρση που προέβλεπε η αρχική συμφωνία.

Στους διαδρόμους της διεθνούς διπλωματίας, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η έλλειψη σαφούς χρονοδιαγράμματος για την εφαρμογή του σχεδίου ειρήνης του προέδρου των ΗΠΑ δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό ασφαλείας. Η Χαμάς και το Ισραήλ παραμένουν εγκλωβισμένοι σε έναν κύκλο αλληλοκατηγοριών, με το ζήτημα των ισραηλινών ομήρων να παραμένει το κύριο εμπόδιο για την επόμενη μέρα.

Το αδιέξοδο με τον τελευταίο όμηρο και η δεύτερη φάση

Το Ισραήλ διαμηνύει ότι η μετάβαση στη δεύτερη φάση του σχεδίου προϋποθέτει την παράδοση των λειψάνων του τελευταίου Ισραηλινού ομήρου. Από την πλευρά της, η Χαμάς ισχυρίζεται ότι έχει εξαντλήσει τις έρευνες χωρίς αποτέλεσμα, κατηγορώντας τον ισραηλινό στρατό για παρεμπόδιση των διαδικασιών μέσω των συνεχιζόμενων επιχειρήσεων.

Η ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα παραμένει σε οριακό σημείο, ενώ ο συνολικός αριθμός των νεκρών Παλαιστινίων από την έναρξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023 αγγίζει πλέον τις 71.000. Από την έναρξη της εκεχειρίας και μετά, έχουν αναφερθεί περισσότεροι από 460 θάνατοι Παλαιστινίων σε συγκρούσεις, γεγονός που αποδεικνύει την αστάθεια της κατάπαυσης του πυρός.

Η διπλωματική πρωτοβουλία Τραμπ και η επόμενη μέρα

Εν μέσω αυτού του κλίματος, ο πρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται να προεδρεύσει την Πέμπτη σε τελετή για το Board of Peace, μια ομάδα που συγκροτήθηκε με στόχο την ανοικοδόμηση της Γάζας. Το όραμα για τη μετατροπή του θύλακα σε μια σύγχρονη οικονομική ζώνη παραμένει ενεργό στην ατζέντα της Ουάσιγκτον, παρά τις καθημερινές παραβιάσεις στο πεδίο.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι χωρίς αμοιβαίες υποχωρήσεις στο ζήτημα της ασφάλειας και της διακυβέρνησης, η εκεχειρία κινδυνεύει με ολική κατάρρευση. Οι επόμενες ώρες θεωρούνται κρίσιμες για τη διατήρηση των διπλωματικών διαύλων και την αποφυγή μιας νέας γενικευμένης σύρραξης εντός των κατοικημένων περιοχών.