Γάζα: Ευρωπαϊκές χώρες επανεξετάζουν τη συμμετοχή τους στο αμερικανικό κέντρο συντονισμού

Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, αρκετά ευρωπαϊκά κράτη εξετάζουν το ενδεχόμενο να αποσύρουν το προσωπικό τους από το Civil-Military Coordination Centre (CMCC) στη νότια Γάζα. Οι διπλωμάτες επισημαίνουν ότι το κέντρο, που τελεί υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, έχει αποτύχει να αυξήσει τη ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας ή να επιφέρει ουσιαστική πολιτική αλλαγή στον θύλακα.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή για το ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων που προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, το οποίο εισέρχεται πλέον στη δεύτερη φάση του. Η δημιουργία του CMCC τον περασμένο Οκτώβριο αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της πρώτης φάσης, με στόχο τη σταθεροποίηση της εκεχειρίας και τον συντονισμό της ανοικοδόμησης, όμως η εφαρμογή της επόμενης φάσης φαίνεται να αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια.

Η δυσαρέσκεια των Ευρωπαίων συμμάχων

Οκτώ ξένοι διπλωμάτες αποκάλυψαν ότι αξιωματούχοι από ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν επιστρέψει στο κέντρο συντονισμού μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων. Αρκετά έθνη αμφισβητούν πλέον τον σκοπό ύπαρξης του CMCC, με έναν Δυτικό διπλωμάτη να το χαρακτηρίζει ως «χωρίς κατεύθυνση» και άλλον να κάνει λόγο για μια «καταστροφή χωρίς εναλλακτική».

Η στάση αυτή αντανακλά την ευρύτερη ανησυχία των συμμάχων της Ουάσινγκτον, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ ακολουθεί μια αντισυμβατική εξωτερική πολιτική. Χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία είχαν στείλει στρατιωτικούς σχεδιαστές και στελέχη πληροφοριών, ελπίζοντας να επηρεάσουν τις συζητήσεις για το μέλλον της Γάζας, κάτι που φαίνεται να μην επιτυγχάνεται.

Το αδιέξοδο της ανθρωπιστικής βοήθειας

Παρά τις διαβεβαιώσεις του Λευκού Οίκου, οι διπλωμάτες υποστηρίζουν ότι δεν έχει υπάρξει σημαντική αύξηση στην ανθρωπιστική βοήθεια που εισέρχεται στον θύλακα. Επισημαίνουν ότι πολλά φορτηγά μεταφέρουν στην πραγματικότητα εμπορικά αγαθά, ενώ το Ισραήλ διατηρεί τον ουσιαστικό έλεγχο της πολιτικής βοήθειας, παρά τον υποτιθέμενο ρόλο του CMCC.

Το ζήτημα περιπλέκεται από τους αυστηρούς περιορισμούς στην είσοδο προσωπικού και υλικών που επιβάλλει το Ισραήλ. Συγκεκριμένα, τα λεγόμενα είδη διπλής χρήσης — υλικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για πολιτικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς — παραμένουν υπό απαγόρευση, συμπεριλαμβανομένων των μεταλλικών στύλων για σκηνές, την ώρα που ο πληθυσμός αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα στέγασης.

Η μετάβαση στη δεύτερη φάση του σχεδίου ειρήνης

Καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ προχωρά στη δημιουργία ενός «Συμβουλίου Ειρήνης» για την εποπτεία της Γάζας, παραμένει ασαφές ποια θα είναι η επιρροή του CMCC. Η νέα φάση του σχεδίου περιλαμβάνει την αποστρατιωτικοποίηση και την ανοικοδόμηση, ωστόσο δεν προβλέπει περαιτέρω αποχωρήσεις του ισραηλινού στρατού, ο οποίος ελέγχει ακόμα το 53% της επικράτειας.

Στο πλαίσιο αυτό, η νέα διοίκηση τεχνοκρατών που αναμένεται να αναλάβει τον θύλακα θα πρέπει να συνεργαστεί με τους αμερικανικούς μηχανισμούς. Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν αμφιβολίες για το αν τα «λευκά έγγραφα» που συνέταξε το προσωπικό του CMCC για τη διακυβέρνηση θα εφαρμοστούν ποτέ στην πράξη.

Ο κίνδυνος της διπλωματικής απομόνωσης

Παρά τη δυσαρέσκεια, θεωρείται απίθανο οι χώρες να αποχωρήσουν επίσημα από το κέντρο, κυρίως λόγω του φόβου να προκαλέσουν την οργή του προέδρου των ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, υπάρχει η ανησυχία ότι μια πλήρης αποχώρηση θα έδινε στο Ισραήλ ακόμη μεγαλύτερη επιρροή στις μεταπολεμικές πολιτικές, καθώς στο CMCC δεν συμμετέχουν Παλαιστίνιοι.

Διπλωματικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η ευρωπαϊκή παρουσία λειτουργεί ως η τελευταία δικλείδα ασφαλείας για την προάσπιση των παλαιστινιακών συμφερόντων. Ωστόσο, η πίεση για το κλείσιμο του κέντρου από σκληροπυρηνικά στοιχεία της ισραηλινής κυβέρνησης, σε συνδυασμό με την ευρωπαϊκή δυσφορία, καθιστά το μέλλον του CMCC εξαιρετικά αβέβαιο.