Χαμάς: Η δολοφονία του Ραέντ Σαέντ απειλεί τη βιωσιμότητα της εκεχειρίας στη Γάζα

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Χαμάς, Χαλίλ Αλ-Χάγια, προειδοποίησε ότι η στοχευμένη δολοφονία του ανώτερου διοικητή Ραέντ Σαέντ από το Ισραήλ υπονομεύει σοβαρά τη συμφωνία εκεχειρίας στον θύλακα. Πρόκειται για την πλέον υψηλόβαθμη απώλεια για την οργάνωση από την έναρξη ισχύος του ειρηνευτικού σχεδίου τον Οκτώβριο, με τη Χαμάς να καλεί τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να επιβάλει την τήρηση των συμφωνηθέντων.

Η πρόσφατη κλιμάκωση έρχεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη καμπή για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, καθώς η εύθραυστη παύση των εχθροπραξιών που ξεκίνησε τον Οκτώβριο δοκιμάζεται από στοχευμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με τη μετάβαση στη δεύτερη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου, η οποία περιλαμβάνει την ανάπτυξη διεθνών δυνάμεων, μια εξέλιξη που ήδη προκαλεί τριβές μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών ως προς τους όρους εντολής και την κυριαρχία εντός του θύλακα.

Το πλήγμα στην ηγεσία και οι κατηγορίες για παραβίαση

Σε τηλεοπτικό του διάγγελμα από το Κάιρο, ο Χαλίλ Αλ-Χάγια επιβεβαίωσε τον θάνατο του Ραέντ Σαέντ, ο οποίος θεωρούνταν ο δεύτερος στην ιεραρχία της ένοπλης πτέρυγας της Χαμάς. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, το Ισραήλ χαρακτήριζε τον Σαέντ ως έναν από τους κύριους αρχιτέκτονες της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023. Η Χαμάς υποστηρίζει ότι οι συνεχιζόμενες ισραηλινές παραβιάσεις και οι δολοφονίες στελεχών θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την αντοχή του σχεδίου Τραμπ για τη Γάζα.

Η οργάνωση απηύθυνε επίσημη έκκληση στους μεσολαβητές και ειδικά στον πρόεδρο των ΗΠΑ, ζητώντας την άσκηση πίεσης προς το Ισραήλ ώστε να σεβαστεί την εκεχειρία. Η κίνηση αυτή αντανακλά την ανησυχία για μια πιθανή γενικευμένη υποτροπή της βίας, την ώρα που οι ισραηλινές δυνάμεις φαίνεται να συνεχίζουν το κυνήγι στελεχών που συνδέονται με τις αποτυχίες της 7ης Οκτωβρίου, παρά το καθεστώς της προσωρινής παύσης πυρός.

Η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) και οι κόκκινες γραμμές

Ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα παραμένει η σύνθεση και ο ρόλος της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF). Ο Αλ-Χάγια ξεκαθάρισε ότι η Χαμάς αποδέχεται την παρουσία της δύναμης αυτής μόνο για τη διατήρηση της εκεχειρίας και τον διαχωρισμό των δύο πλευρών κατά μήκος των συνόρων. Τόνισε κατηγορηματικά ότι δεν θα γίνει ανεκτός κανένας ρόλος στο εσωτερικό της Λωρίδας ή παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Γάζας.

Η ανάπτυξη της διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης αποτελεί κομβικό σημείο της επόμενης φάσης της αμερικανικής πρωτοβουλίας. Ήδη, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) προγραμματίζει διάσκεψη στη Ντόχα στις 16 Δεκεμβρίου με τη συμμετοχή συμμαχικών εθνών για τον σχεδιασμό της ISF. Η δημιουργία μιας νέας διοικητικής δομής στη Γάζα, όπως έχει προαναγγελθεί από την Ουάσινγκτον, φαίνεται να προσκρούει στις απαιτήσεις της Χαμάς για περιορισμένη διεθνή εμπλοκή.

Η στρατηγική αποτίμηση της εκεχειρίας

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν την περιοχή, η δολοφονία του Σαέντ λειτουργεί ως «τεστ αντοχής» για τη δέσμευση της Χαμάς στη συμφωνία. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς και της διπλωματίας ότι η ισορροπία είναι εξαιρετικά λεπτή, καθώς το Ισραήλ επιδιώκει την εξάρθρωση της στρατιωτικής ηγεσίας της Χαμάς, ενώ ταυτόχρονα συμμετέχει σε μια διαδικασία που απαιτεί σταθερότητα στο πεδίο.

Η πρώτη φάση της συμφωνίας, που ξεκίνησε στις 10 Οκτωβρίου, περιελάμβανε την απελευθέρωση ομήρων από τη Χαμάς και Παλαιστίνιων κρατουμένων από το Ισραήλ. Ωστόσο, η μετάβαση στη δεύτερη φάση απαιτεί ένα επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης που αυτή τη στιγμή φαίνεται να καταρρέει κάτω από το βάρος των νέων εχθροπραξιών και των στοχευμένων πληγμάτων.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η διεθνής κοινότητα στρέφει πλέον το βλέμμα της στη Ντόχα, όπου οι λεπτομέρειες για την ISF θα τεθούν επί τάπητος. Η στάση του προέδρου των ΗΠΑ θα είναι καθοριστική, καθώς η Ουάσινγκτον καλείται να λειτουργήσει ως ο κύριος εγγυητής μιας συμφωνίας που απειλείται από την ίδια τη φύση της σύγκρουσης. Η Χαμάς, μέσω του Αλ-Χάγια, κατέστησε σαφές ότι η συνέχιση των δολοφονιών θα καταστήσει τη συμφωνία ανενεργή στην πράξη.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων από την αμερικανική πλευρά, η κατάσταση στη Γάζα παραμένει εκρηκτική. Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από το αν οι μεσολαβητές καταφέρουν να χαλιναγωγήσουν την ένταση και να διασφαλίσουν ότι η στρατιωτική δράση δεν θα ακυρώσει τις διπλωματικές προσπάθειες μηνών. Η διατήρηση του διαύλου επικοινωνίας στο Κάιρο και τη Ντόχα αποτελεί τη μόνη δικλείδα ασφαλείας απέναντι σε μια νέα κλιμάκωση του πολέμου.