- Η Τουρκία ζητά πολιτική διοίκηση στη Γάζα πριν τον αφοπλισμό της Χαμάς.
- Προτείνεται η δημιουργία αστυνομίας χωρίς τη συμμετοχή μελών της οργάνωσης.
- Ο Χακάν Φιντάν αποκάλυψε ότι η Χαμάς είναι έτοιμη να παραδώσει τη διακυβέρνηση.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ηγείται προσωπικά των διπλωματικών πιέσεων.
- Η Άγκυρα διεκδικεί ρόλο στη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης που θα αναπτυχθεί.
Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, έθεσε ως απαράβατο όρο τη συγκρότηση αξιόπιστης παλαιστινιακής διοίκησης και εκπαιδευμένης αστυνομίας πριν από οποιαδήποτε κίνηση για τον αφοπλισμό της Χαμάς. Μιλώντας στο Doha Forum, τόνισε ότι η οργάνωση είναι έτοιμη να παραδώσει τη διακυβέρνηση, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει ένα λειτουργικό μεταβατικό σχήμα που θα εγγυάται την ασφάλεια.
| Πυλώνας Πρότασης | Βασικά Χαρακτηριστικά |
|---|---|
| Πολιτική Διοίκηση | Αξιόπιστο παλαιστινιακό σχήμα, έτοιμο να αναλάβει από τη Χαμάς. |
| Αστυνομική Δύναμη | Εκπαιδευμένη, ελεγμένη (vetted), χωρίς συμμετοχή μελών της Χαμάς. |
| Διεθνής Δύναμη (ISF) | Υποστηρικτικός ρόλος στην τοπική αστυνομία με συμμετοχή της Τουρκίας. |
| Χρονοδιάγραμμα Αφοπλισμού | Μετά την εγκαθίδρυση διοίκησης· μη ρεαλιστικός στην 1η φάση. |
| Διπλωματική Πίεση | Προσωπική παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ προς το Ισραήλ. |
Αυτή η παρέμβαση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή για το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Άγκυρας στη Μέση Ανατολή, καθώς η Τουρκία επιδιώκει να αναλάβει ρόλο εγγυήτριας δύναμης. Η στρατηγική αυτή συνδέεται άμεσα με τις προσπάθειες για τη διαμόρφωση της επόμενης μέρας στον θύλακα, όπου η διπλωματική ισορροπία μεταξύ των αμερικανικών πρωτοβουλιών και των παλαιστινιακών απαιτήσεων παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Η αποτυχία προώθησης του σχεδίου εκεχειρίας στο επόμενο στάδιο θα αποτελούσε μια τεράστια αποτυχία για ολόκληρο τον κόσμο και για την Ουάσιγκτον.
Χακάν Φιντάν, Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας
Οι προϋποθέσεις για τον αφοπλισμό της Χαμάς
Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Reuters, ο Χακάν Φιντάν ξεκαθάρισε ότι η προσδοκία για αφοπλισμό της Χαμάς κατά την πρώτη φάση της εκεχειρίας δεν είναι ούτε ρεαλιστική ούτε υλοποιήσιμη. Ο ίδιος αποκάλυψε ότι η οργάνωση είναι διατεθειμένη να αποχωρήσει από τη διακυβέρνηση, αλλά αυτό απαιτεί τη δημιουργία μιας πολιτικής διοίκησης και μιας αστυνομικής δύναμης που θα έχει περάσει από διαδικασία ελέγχου και εκπαίδευσης.
Η πρόταση της Άγκυρας προβλέπει ότι η νέα αστυνομία δεν θα περιλαμβάνει μέλη της Χαμάς, διασφαλίζοντας έτσι την αποδοχή της από τη διεθνή κοινότητα. Αυτή η κίνηση θεωρείται απαραίτητη για να καλυφθεί το κενό εξουσίας που θα προκύψει, αποφεύγοντας το χάος που θα μπορούσε να τορπιλίσει τη συμφωνία. Οι πρόσφατες επαφές του με τη Χαμάς στην Άγκυρα επιβεβαιώνουν ότι η τουρκική πλευρά λειτουργεί ως βασικός δίαυλος επικοινωνίας για τη δεύτερη φάση της εκεχειρίας.
Η διεθνής δύναμη σταθεροποίησης και ο ρόλος των ΗΠΑ
Κεντρικό σημείο της τουρκικής πρότασης αποτελεί η υποστήριξη της τοπικής αστυνομίας από μια διεθνή δύναμη σταθεροποίησης (ISF). Ο Φιντάν σημείωσε ότι η Ουάσιγκτον ασκεί πιέσεις στο Ισραήλ προκειμένου να αποδεχθεί το αίτημα της Τουρκίας για συμμετοχή σε αυτή τη δύναμη. Η εξέλιξη αυτή ευθυγραμμίζεται με τους σχεδιασμούς για την ανάπτυξη διεθνούς δύναμης στη Γάζα, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει τις δραστηριότητές της στις αρχές του επόμενου έτους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η επιτυχία αυτού του σχεδίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προσωπική δέσμευση που έχει επιδείξει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Ο Φιντάν υπογράμμισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ηγείται προσωπικά της προσπάθειας, γεγονός που προσδίδει νέα δυναμική στις διαπραγματεύσεις, παρά τις συνεχιζόμενες προκλήσεις στο πεδίο.
Οι κίνδυνοι από μια πιθανή αποτυχία της συμφωνίας
Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών προειδοποίησε ότι τυχόν αδυναμία της διεθνούς κοινότητας να προχωρήσει το σχέδιο εκεχειρίας στο επόμενο στάδιο θα αποτελούσε «τεράστια αποτυχία» τόσο για τον κόσμο όσο και για την Ουάσιγκτον. Η δήλωση αυτή έγινε στο περιθώριο του Doha Forum, όπου οι συζητήσεις για την αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή μονοπώλησαν το ενδιαφέρον.
Η Τουρκία φαίνεται να ποντάρει στη διπλωματική της επιρροή για να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών. Η επόμενη μέρα στη Γάζα απαιτεί όχι μόνο στρατιωτική παύση, αλλά και μια βιώσιμη διοικητική δομή που θα μπορεί να διαχειριστεί την ανθρωπιστική κρίση και την ανοικοδόμηση, υπό την εποπτεία διεθνών παραγόντων και με τη στήριξη των περιφερειακών δυνάμεων.
Η επόμενη μέρα και οι διπλωματικές προκλήσεις
Εν αναμονή των περαιτέρω διευκρινίσεων, νομικοί παραστάτες και αναλυτές τονίζουν ότι η νομιμοποίηση οποιασδήποτε νέας διοικητικής αρχής θα αποτελέσει το μεγάλο στοίχημα. Η διαδικασία ελέγχου (vetting) της αστυνομικής δύναμης πρέπει να είναι διαφανής και αμερόληπτη, ώστε να κερδίσει την εμπιστοσύνη του τοπικού πληθυσμού και της διεθνούς κοινότητας. Η τουρκική πρόταση, αν και φιλόδοξη, θέτει τις βάσεις για μια συζήτηση που ξεφεύγει από τα στενά όρια των στρατιωτικών επιχειρήσεων και επικεντρώνεται στην πολιτική σταθερότητα.