Μακρόν: Δεν υπάρχει οριστικοποιημένο σχέδιο ειρήνης για την Ουκρανία

Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν υπάρχει οριστικοποιημένο σχέδιο ειρήνης για την Ουκρανία, παρά τις πιέσεις από την Ουάσιγκτον για την επίτευξη συμφωνίας. Οι Ευρωπαίοι εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι το Κίεβο θα μπορούσε να αναγκαστεί να αποδεχθεί μια δυσμενή συμφωνία, με τον Πρόεδρο Ζελένσκι να επιμένει ότι οι εδαφικές παραχωρήσεις μπορούν να οριστικοποιηθούν μόνο από τον ίδιο.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε συνέχεια των εντατικών διπλωματικών προσπαθειών και των πιέσεων που ασκούνται από την κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προς το Κίεβο για την επίτευξη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Το παρασκήνιο της υπόθεσης περιλαμβάνει έντονες ευρωπαϊκές ανησυχίες για το ενδεχόμενο η Ουκρανία να υποχρεωθεί σε δυσμενείς εδαφικές παραχωρήσεις, χωρίς επαρκείς εγγυήσεις ασφαλείας.

Η στάση Μακρόν και οι διαπραγματεύσεις

Σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ουκρανό ομόλογό του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υπογράμμισε τη Δευτέρα ότι «δεν υπάρχει οριστικοποιημένο σχέδιο για εδαφικά ζητήματα», τονίζοντας ότι αυτά μπορούν να οριστικοποιηθούν μόνο από τον Πρόεδρο Ζελένσκι. Ο Μακρόν πρόσθεσε ότι οι συνομιλίες σχετικά με τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και τις εγγυήσεις ασφαλείας βρίσκονται ακόμη σε «προκαταρκτική φάση».

Ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος βρέθηκε στο Παρίσι για να δείξει τη στήριξή του, αντιμετωπίζει έντονες πιέσεις από την κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την επίτευξη παραχωρήσεων, όπως μεταδίδει το POLITICO. Δήλωσε πάντως ότι το ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ, το οποίο αρχικά περιλάμβανε εδαφικές παραχωρήσεις και περιορισμούς στο μέγεθος του ουκρανικού στρατού, έχει «βελτιωθεί». Ωστόσο, τόνισε ότι «η διαδικασία δεν έχει τελειώσει, το εδαφικό ζήτημα είναι το πιο δύσκολο», καθώς το αρχικό σχέδιο απαιτούσε την παραχώρηση βασικών αμυντικών θέσεων στην ανατολική Ουκρανία. Ο Ζελένσκι έχει επίσης επισημάνει ότι το Σύνταγμα της Ουκρανίας δεν του επιτρέπει να παραδώσει εδάφη στη Ρωσία και υπογράμμισε ότι κάθε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει εγγυήσεις ασφαλείας για την προστασία της χώρας από νέα ρωσική επίθεση.

Οι ευρωπαϊκές ανησυχίες και η οικονομική στήριξη

Οι Ευρωπαίοι εκφράζουν φόβους ότι οι ΗΠΑ θα πιέσουν την Ουκρανία να υπογράψει μια δυσμενή ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία, ειδικά σε μια περίοδο που ο Ζελένσκι είναι πολιτικά αποδυναμωμένος μετά την παραίτηση του κορυφαίου του συμβούλου, Άντριι Γιέρμακ, ο οποίος ενεπλάκη σε έρευνα διαφθοράς. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, δήλωσε τη Δευτέρα ότι «φοβάμαι ότι όλη η πίεση θα στραφεί στο θύμα… για να κάνει παραχωρήσεις».

Στο μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει εμπόδια στη χρήση 140 δισεκατομμυρίων ευρώ από παγωμένα ρωσικά αποθεματικά για τη χρηματοδότηση δανείου αποζημίωσης προς την Ουκρανία, λόγω της αντίστασης του Βελγίου. Ωστόσο, σε σύνοδο των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα, αρκετοί επέμειναν ότι η συνεχής στρατιωτική υποστήριξη προς το Κίεβο είναι ζωτικής σημασίας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Η Κάλλας τόνισε την ανάγκη για επείγουσα συμφωνία σχετικά με τις επιλογές χρηματοδότησης και την αντιμετώπιση των κινδύνων.

Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές και τους διπλωμάτες είναι η αποκλίνουσα προσέγγιση μεταξύ των ΗΠΑ και των Ευρωπαίων συμμάχων ως προς την ταχύτητα και τους όρους μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν επίσης την πολυπλοκότητα της χρήσης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς απαιτούνται συγκεκριμένες νομοθετικές ρυθμίσεις για την υπέρβαση των υφιστάμενων εμποδίων, όπως η αντίσταση από το Βέλγιο.

Νέες συνεισφορές και συνομιλίες

Στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Άμυνας, η Ολλανδία ανακοίνωσε συνεισφορά 250 εκατομμυρίων ευρώ στην πρωτοβουλία Prioritized Ukraine Requirements List, ένα σχέδιο υποστηριζόμενο από το ΝΑΤΟ για την αγορά αμερικανικών όπλων. Το ποσό θα χρησιμοποιηθεί για την αγορά συστημάτων αεράμυνας των ΗΠΑ και πυρομαχικών για μαχητικά F-16. Επιπλέον, ο Ολλανδός Υπουργός Άμυνας Ρούμπεν Μπρέκελμανς και ο Ουκρανός ομόλογός του, Ντένις Σμιχάλ, υπέγραψαν συμφωνία για την συμπαραγωγή drones και στις δύο χώρες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι 15 από τις 19 χώρες που ζήτησαν χρήματα στο πλαίσιο του σχεδίου SAFE των 150 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ, συμπεριέλαβαν την υποστήριξη της Ουκρανίας στα σχέδιά τους, με ποσά που ανέρχονται σε «δισεκατομμύρια, όχι εκατομμύρια». Η αναπληρώτρια υπουργός Άμυνας της Λετονίας, Λιένε Γκατέρε, κάλεσε τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες να εντείνουν τις προσπάθειές τους, δηλώνοντας ότι η χώρα της έχει δεσμευτεί να συνεισφέρει τουλάχιστον 0,25% του ΑΕΠ της για βοήθεια προς την Ουκρανία.

Παράλληλα, ο Πρόεδρος Ζελένσκι, ο Πρόεδρος Μακρόν και ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ είχαν τηλεφωνική επικοινωνία με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, και τον επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ουμέροφ. Αυτή η επικοινωνία έλαβε χώρα ενόψει της συνάντησης του Γουίτκοφ με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα την Τρίτη, η οποία αναμένεται να επικεντρωθεί στην «περιγραφή μιας ειρηνευτικής διευθέτησης» για την Ουκρανία, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Ευρωπαίοι διπλωμάτες, επικαλούμενοι προηγούμενες συναντήσεις στη Γενεύη και τη Φλόριντα, υποστήριξαν ότι ο Γουίτκοφ θα φέρει στις συνομιλίες της Μόσχας τα συζητηθέντα σημεία που είχαν «αμβλύνει» ορισμένες από τις πιο φιλορωσικές πτυχές του αρχικού σχεδίου 28 σημείων. Ωστόσο, παραμένει η αβεβαιότητα για το αν θα ακολουθήσει πιστά τις ευρωπαϊκές θέσεις ή θα παρουσιάσει διαφορετικές προτάσεις. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει δηλώσει ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί πρώτα μια ειρηνευτική συμφωνία πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για την παροχή εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία, ενώ το αρχικό σχέδιο απέκλειε την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με τις διπλωματικές διεργασίες να συνεχίζονται εντατικά τις επόμενες ημέρες.