- Οι απεσταλμένοι του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, συναντήθηκαν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα για ειρηνευτικές συνομιλίες.
- Ο Πούτιν καθυστέρησε τη συνάντηση και κατηγόρησε δημόσια την Ευρώπη για την παρεμπόδιση της ειρηνευτικής διαδικασίας.
- Το ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ, που φέρεται να ευνοεί τη Μόσχα, ασκεί πίεση στο Κίεβο και ανησυχεί τους Ευρωπαίους αξιωματούχους.
- Ο Πούτιν παραμένει αδιάλλακτος, ζητώντας την αποτελεσματική συνθηκολόγηση της Ουκρανίας με τους δικούς του όρους.
- Δεν υπάρχουν ενδείξεις άμεσης αλλαγής στη ρωσική θέση μετά τις μαραθώνιες συνομιλίες.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν χρησιμοποίησε ένα μείγμα γοητείας και υπολογισμένης καθυστέρησης για να δείξει στους απεσταλμένους των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, τη θέση της Ρωσίας σχετικά με την ειρήνη στην Ουκρανία, κατά τη διάρκεια μαραθώνιων συνομιλιών στη Μόσχα την περασμένη Τρίτη. Οι συζητήσεις, οι οποίες ξεκίνησαν με αρκετές ώρες καθυστέρηση, ολοκληρώθηκαν μετά τα μεσάνυχτα, με τον Πούτιν να κατηγορεί την Ευρώπη για την παρεμπόδιση της ειρηνευτικής διαδικασίας και να υπαινίσσεται κλιμάκωση.
Αυτή η διπλωματική κινητικότητα έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να δώσει νέα ώθηση στις προσπάθειες κατάπαυσης του πυρός στην Ουκρανία, εν μέσω ενός σχεδίου που φέρεται να ευνοεί σε μεγάλο βαθμό τη Μόσχα. Το παρασκήνιο των συνομιλιών αναδεικνύει την πολυπλοκότητα και τις προκλήσεις στην εξεύρεση μιας βιώσιμης λύσης στον σχεδόν τετραετή πόλεμο.
Οι καθυστερήσεις και η ρητορική του Πούτιν
Οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ, έφτασαν στη Μόσχα την περασμένη Τρίτη, 2 Δεκεμβρίου, για κρίσιμες ειρηνευτικές συνομιλίες. Ωστόσο, αναγκάστηκαν να περιμένουν αρκετές ώρες για τη συνάντηση στο Κρεμλίνο, καθώς ο Ρώσος πρόεδρος είχε προγραμματίσει ομιλία σε επενδυτικό φόρουμ. Όπως μεταδίδει το POLITICO, ο Πούτιν χρησιμοποίησε την ευκαιρία για να κατηγορήσει την Ευρώπη ότι ματαιώνει την ειρηνευτική διαδικασία και να υπαινιχθεί μελλοντική κλιμάκωση, δηλώνοντας: «Δεν σχεδιάζουμε να διεξάγουμε πόλεμο με την Ευρώπη, αλλά αν η Ευρώπη αποφασίσει να ξεκινήσει πόλεμο, είμαστε έτοιμοι τώρα».
Οι συνομιλίες, οι οποίες ξεκίνησαν σχεδόν τρεις ώρες αργότερα από την αρχικά αναμενόμενη ώρα, διήρκεσαν μέχρι αργά μετά τα μεσάνυχτα τοπική ώρα. Ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, ο οποίος ήταν παρών, χαρακτήρισε τη συνάντηση «παραγωγική», ενώ ο έτερος σύμβουλος, Γιούρι Ουσάκοφ, τη χαρακτήρισε «χρήσιμη, εποικοδομητική και εξαιρετικά ουσιαστική», προσθέτοντας ωστόσο ότι υπάρχει ακόμη «πολλή δουλειά» να γίνει. Ο Ουσάκοφ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν είμαστε πιο μακριά από την ειρήνη, αυτό είναι σίγουρο». Οι συναντήσεις του Γουίτκοφ με τον Πούτιν έχουν δημιουργήσει ένα επίπεδο κατανόησης που καθιστά τις συζητήσεις τους «πραγματικά φιλικές», σύμφωνα με το Κρεμλίνο, κάτι που υπογραμμίζει την ιδιαίτερη δυναμική των διαπραγματεύσεων.
Το σχέδιο του Τραμπ και οι αντιδράσεις
Το ειρηνευτικό σχέδιο του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο στην αρχική του διαρρεύσασα εκδοχή των 28 σημείων, ευνοούσε σε μεγάλο βαθμό τη Μόσχα, έχει αυξήσει την πίεση στο Κίεβο και έχει ανησυχήσει τους Ευρωπαίους αξιωματούχους. Μεταξύ άλλων, ζητά από την Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη στην ανατολική χώρα που δεν έχουν ακόμη καταληφθεί από τις ρωσικές δυνάμεις και να επισημοποιήσει ότι δεν θα επιδιώξει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αν και έχει περιγράψει τις συνομιλίες ως μια από τις «πιο δύσκολες στιγμές στην ιστορία» της Ουκρανίας, έχει σηματοδοτήσει ότι είναι ανοιχτός στον διάλογο. Ωστόσο, παραμένει ασαφές τι απαιτεί ο Τραμπ από τη Ρωσία ή τι είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει η Μόσχα.
Προτεινόμενο Η Ευρώπη αποκτά θέση στις ειρηνευτικές συνομιλίες του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την Ουκρανία
Σύμφωνα με τον Ουσάκοφ, ο Πούτιν επεσήμανε τις «καταστροφικές ενέργειες της ευρωπαϊκής πλευράς», μια ένδειξη ότι μπορεί να προσπαθήσει να επιρρίψει την ευθύνη για οποιαδήποτε αποτυχία επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας στην ΕΕ, η οποία απουσίαζε από τη συνάντηση. Η βρετανική κυβέρνηση απέρριψε τις δηλώσεις του Πούτιν, χαρακτηρίζοντάς τες «ανοησίες του Κρεμλίνου», γεγονός που υπογραμμίζει την ένταση μεταξύ Ρωσίας και δυτικών συμμάχων της Ουκρανίας. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, δήλωσε πρόσφατα ότι όλες οι «παρεξηγήσεις» με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με την Ουκρανία έχουν επιλυθεί μετά τη συνάντηση, κάτι που δείχνει μια προσπάθεια εξομάλυνσης των διμερών σχέσεων.
Η αδιάλλακτη στάση της Μόσχας και η επόμενη μέρα
Τις ημέρες που προηγήθηκαν των συνομιλιών στη Μόσχα, ο Πούτιν δεν έδειξε σημάδια απόκλισης από την απαίτησή του για αποτελεσματική συνθηκολόγηση της Ουκρανίας, καταγγέλλοντας τον Ζελένσκι ως μη νόμιμο ηγέτη με τον οποίο δεν μπορούσε να συνάψει συμφωνία. Ούτε οι προηγούμενες συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη, ούτε μια σύνοδος κορυφής τον Αύγουστο στην Αλάσκα μεταξύ Τραμπ και Πούτιν, ούτε οι πέντε προηγούμενες επισκέψεις του Γουίτκοφ στη Μόσχα είχαν ως αποτέλεσμα την υποχώρηση της στάσης του Κρεμλίνου ή της πολεμοχαρούς ρητορικής του. Ο πολιτικός της Κρατικής Δούμας, Πιότρ Τολστόι, επανέλαβε αυτή την αδιάλλακτη θέση, δηλώνοντας ότι «δεν θα ληφθούν αποφάσεις που θα υπονομεύσουν την ασφάλεια της Ρωσίας. Αυτό πρέπει να γίνει σαφώς κατανοητό».
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές είναι η σταθερότητα της ρωσικής θέσης. Η Τατιάνα Στανοβάγια, ιδρύτρια της πολιτικής συμβουλευτικής R.Politik, επισημαίνει ότι «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Πούτιν πιστεύει πως έχει εκθέσει τα πάντα για άλλη μια φορά, και τώρα εναπόκειται στους άλλους να αποφασίσουν μεταξύ τους αν θέλουν να τερματίσουν τον πόλεμο». Ο Πούτιν είναι έτοιμος για ειρήνη, λέει, «αλλά μόνο με τους δικούς του όρους». Η πρόσφατη στρατιωτική πρόοδος της Ρωσίας στην Ουκρανία είχε θετικό αντίκτυπο στις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, ενισχύοντας την αποφασιστικότητα της Μόσχας.
Η επόμενη μέρα των διαπραγματεύσεων
Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει κανένα σημάδι ότι οι συνομιλίες της περασμένης Τρίτης θα προκαλέσουν κάποια αλλαγή στη θέση της Μόσχας. Το σχέδιο ειρήνης του Τραμπ, το οποίο φέρεται να βασίστηκε σε ρωσικό έγγραφο, συνεχίζει να προκαλεί ανησυχίες για την παράκαμψη του Κιέβου. Η Ουκρανία έχει εκφράσει φόβους ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να την παρακάμψουν στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου. Η πίεση προς το Κίεβο παραμένει ισχυρή, καθώς ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιδιώκει την υπογραφή ενός ειρηνευτικού σχεδίου που αρχικά υποστήριζε τις ρωσικές απαιτήσεις. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η επίτευξη μιας δίκαιης και βιώσιμης ειρήνης στην Ουκρανία παραμένει ένας δύσκολος στόχος.
