Κορυφαία αξιωματούχος της ΕΕ κατηγορεί τις ΗΠΑ για «εκβιασμό» στις εμπορικές συνομιλίες

Η Τερέζα Ριμπέρα, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για «εκβιασμό» στις εμπορικές συνομιλίες, μετά τις δηλώσεις του Υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λάτνικ, ο οποίος συνέδεσε την ελάφρυνση των δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο με την αναθεώρηση των ψηφιακών κανόνων της ΕΕ. Η Ριμπέρα τόνισε ότι το ψηφιακό ρυθμιστικό πλαίσιο της Ευρώπης αποτελεί θέμα κυριαρχίας και δεν είναι διαπραγματεύσιμο, χαρακτηρίζοντας τις αμερικανικές πιέσεις ως «απαράδεκτες».

Η ένταση στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις κλιμακώνεται, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τις πιέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την αναθεώρηση των ψηφιακών της κανόνων. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας ευρύτερης προσπάθειας της Ουάσιγκτον να επηρεάσει τις ψηφιακές νομοθεσίες σε ξένες δικαιοδοσίες, όπως φάνηκε και με την πρόσφατη υποχώρηση της Νότιας Κορέας.

Η κατηγορία περί «εκβιασμού» και οι ψηφιακοί κανόνες

Η Τερέζα Ριμπέρα, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αρμόδια για θέματα ανταγωνισμού, εξαπέλυσε μια σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης Τραμπ, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι χρησιμοποιεί «εκβιασμό» για να αναγκάσει την ΕΕ να χαλαρώσει το τεχνολογικό της ρυθμιστικό πλαίσιο. Ο Υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λάτνικ, δήλωσε σήμερα Δευτέρα στις Βρυξέλλες ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να τροποποιήσουν την προσέγγισή τους στους δασμούς χάλυβα και αλουμινίου, εάν η ΕΕ επανεξετάσει τους ψηφιακούς της κανόνες. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ερμήνευσαν τις δηλώσεις του ως επίθεση κατά των εμβληματικών τεχνολογικών κανονισμών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του νόμου για τις ψηφιακές αγορές (DMA) και του νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA).

«Είναι εκβιασμός», δήλωσε η Ισπανίδα επίτροπος στο POLITICO σε συνέντευξη που θα δημοσιευθεί την προσεχή Τετάρτη. Η Ριμπέρα, η οποία ως εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής κατατάσσεται δεύτερη μετά την Πρόεδρο Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε ότι το ψηφιακό ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ δεν πρέπει να έχει καμία σχέση με τις εμπορικές διαπραγματεύσεις. Η ομάδα του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιδιώκει να αναθεωρήσει τη συμφωνία πλαίσιο που συνήψε με τη φον ντερ Λάιεν τον περασμένο Ιούλιο. Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια ευαίσθητη στιγμή στις εν εξελίξει εμπορικές συνομιλίες.

Η Ουάσιγκτον θεωρεί τον DMA ως διακριτικό, επειδή οι μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες που ρυθμίζει – όπως η Microsoft, η Google ή η Amazon – είναι σχεδόν όλες αμερικανικές. Επίσης, αντιτίθεται στον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA), ο οποίος επιδιώκει να περιορίσει την παράνομη διαδικτυακή ομιλία, θεωρώντας τον σχεδιασμένο για να περιορίσει κοινωνικά δίκτυα όπως το X του Έλον Μασκ. Η Ριμπέρα δήλωσε ότι οι κανόνες είναι θέμα κυριαρχίας και δεν πρέπει να εντάσσονται στο πεδίο μιας εμπορικής διαπραγμάτευσης.

Αυτή η προσέγγιση της Ουάσιγκτον, η οποία συνδέει εμπορικά ζητήματα με τη ρυθμιστική αυτονομία της ΕΕ, έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες σε νομικούς κύκλους και αναλυτές στις Βρυξέλλες. Παρατηρητές επισημαίνουν ότι η τακτική αυτή υπονομεύει την αρχή της ανεξάρτητης χάραξης πολιτικής και δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για μελλοντικές διαπραγματεύσεις, όπου οι εθνικές νομοθεσίες θα μπορούσαν να γίνουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης για οικονομικά οφέλη. Η ΕΕ επιμένει ότι η προστασία των ψηφιακών δικαιωμάτων και ο υγιής ανταγωνισμός αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες της στρατηγικής της.

Οι αντιδράσεις και οι ρωγμές στην ενότητα της ΕΕ

Η Ριμπέρα, μαζί με την επικεφαλής τεχνολογίας της ΕΕ, Χένα Βίρκουνεν, επιβλέπει τον DMA, ο οποίος ελέγχει τη συμπεριφορά των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών και επιδιώκει να διατηρήσει τον δίκαιο ανταγωνισμό. Η ίδια αντέδρασε έντονα στις δηλώσεις του Λάτνικ, λέγοντας ότι «το ευρωπαϊκό ψηφιακό ρυθμιστικό πλαίσιο δεν είναι προς διαπραγμάτευση». Η Βίρκουνεν επανέλαβε αυτή την άποψη την προσεχή Τρίτη, ενώ σήμερα Δευτέρα παρουσίασε το πακέτο απλοποίησης της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ψηφιακής πρότασης omnibus, στους Αμερικανούς ομολόγους της. Το πακέτο αυτό παρουσιάστηκε ως μια προσπάθεια της ΕΕ να μειώσει τη γραφειοκρατία, αλλά ερμηνεύτηκε από ορισμένους ως μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες της αμερικανικής Big Tech σχετικά με τη ρύθμιση.

Παρά την ασυμβίβαστη απάντηση από την Τερέζα Ριμπέρα, η αλληλεγγύη σχετικά με τον DMA αρχίζει να εμφανίζει λεπτές ρωγμές μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Ο Λάτνικ δήλωσε μετά τη σημερινή συνάντηση ότι ορισμένοι υπουργοί Εμπορίου της ΕΕ δεν ήταν τόσο ανθεκτικοί όσο η Επιτροπή στην ιδέα της αναθεώρησης των ψηφιακών κανόνων του μπλοκ. «Βλέπω πολλούς υπουργούς… κάποιοι είναι πιο ανοιχτόμυαλοι από άλλους», δήλωσε στο Bloomberg TV, προσθέτοντας ότι εάν η Ευρώπη θέλει αμερικανικές επενδύσεις, θα πρέπει να αλλάξει το ρυθμιστικό της μοντέλο. Τουλάχιστον ένας Ευρωπαίος συμμετέχων φάνηκε να συμφωνεί. Η Κατερίνα Ράιχε της Γερμανίας, μιλώντας στο περιθώριο της συνάντησης, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ήταν υπέρ μιας περαιτέρω χαλάρωσης των ψηφιακών κανόνων της ΕΕ. «Η Γερμανία έχει καταστήσει σαφές ότι θέλουμε ευκαιρίες να διαδραματίσουμε ρόλο στον ψηφιακό κόσμο», δήλωσε η Ράιχε, αναφέροντας συγκεκριμένα τον νόμο για τις ψηφιακές αγορές και τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Οι προκλήσεις για την ψηφιακή κυριαρχία της ΕΕ

Η προσπάθεια πίεσης της Ουάσιγκτον για την αποδυνάμωση του ψηφιακού ρυθμιστικού πλαισίου της ΕΕ έρχεται εν μέσω μιας ευρύτερης παγκόσμιας προσπάθειας των ΗΠΑ να αποδυναμώσουν τους ψηφιακούς νόμους σε ξένες δικαιοδοσίες. Αυτόν τον μήνα, η Νότια Κορέα υποχώρησε στις πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ και ανακάλεσε το δικό της προτεινόμενο καθεστώς ψηφιακού ανταγωνισμού. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά με την αξιολόγηση των κανόνων στο πλαίσιο του «Digital Fairness Fitness Check» και της εν εξελίξει αναθεώρησης του DMA. Ωστόσο, με την Ουάσιγκτον να «ρίχνει χειροβομβίδες» και τις χώρες της ΕΕ να «σπάνε τις τάξεις», το ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα πει η αναθεώρηση, αλλά εάν ο DMA μπορεί να επιβιώσει στον εμπορικό πόλεμο.