Οι ΗΠΑ ζητούν ψηφιακές παραχωρήσεις από την ΕΕ για ελάφρυνση δασμών χάλυβα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνδέουν την ελάφρυνση των δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο με την αναθεώρηση του ψηφιακού ρυθμιστικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια απαίτηση που τέθηκε σε συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες. Ο Υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λάτνικ, πρότεινε ότι η χαλάρωση των ψηφιακών κανόνων θα μπορούσε να οδηγήσει σε επενδύσεις ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων στην ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο, απέρριψε τη σύνδεση, τονίζοντας την κυριαρχία της στην ψηφιακή νομοθεσία.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια των συνεχιζόμενων εμπορικών εντάσεων μεταξύ των δύο πλευρών, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει να αξιοποιήσει την ανάγκη της ΕΕ για ελάφρυνση δασμών ως μοχλό πίεσης για αλλαγές στο ψηφιακό της τοπίο. Η απαίτηση αυτή σηματοδοτεί μια νέα προσέγγιση από την πλευρά των ΗΠΑ, η οποία συνδέει άμεσα δύο φαινομενικά άσχετα ζητήματα, προκαλώντας αντιδράσεις στις Βρυξέλλες.

Η σύνδεση ψηφιακών κανόνων και δασμών χάλυβα

Σε συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες, ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μαρός Σέφτσοβιτς, και οι υπουργοί Εμπορίου της ΕΕ εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για την διευρυμένη λίστα προϊόντων που καλύπτονται από τους υψηλούς δασμούς χάλυβα και αλουμινίου των ΗΠΑ. Από την αμερικανική πλευρά, ο Υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ και ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ, απάντησαν καλώντας την ΕΕ να «αναλύσει τους ψηφιακούς της κανόνες», επιδιώκοντας μια «ισορροπημένη προσέγγιση». Όπως μεταδίδει το POLITICO, ο Λάτνικ υποστήριξε ότι μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε επενδύσεις 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως μέσω κέντρων δεδομένων που θα τροφοδοτούσαν την τεχνητή νοημοσύνη.

Η κίνηση αυτή του Λάτνικ αποτελεί απομάκρυνση από την προηγούμενη θέση των ΗΠΑ, η οποία απειλούσε με αντίποινα κατά των ψηφιακών νόμων της ΕΕ, ενώ υποστήριζε μια ελαφρά ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης. Οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει τον Αύγουστο δασμό 50% σε πάνω από 400 προϊόντα που περιέχουν χάλυβα και αλουμίνιο, μια λίστα που η ΕΕ θεωρεί τόσο ευρεία ώστε να αντιβαίνει στο πνεύμα μιας συμφωνίας που επιτεύχθηκε τον Ιούλιο. Η συμφωνία αυτή, την οποία σύναψαν ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθόριζε έναν βασικό δασμό 15% στις περισσότερες εισαγωγές της ΕΕ στις ΗΠΑ, ενώ η ΕΕ δεσμεύτηκε να μειώσει τους δικούς της δασμούς στο μηδέν.

Οι αμερικανικές απαιτήσεις και η αντίδραση της ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Επιτρόπου Σέφτσοβιτς, επανέλαβε τη δέσμευσή της στην ρυθμιστική της αυτονομία και την πεποίθησή της ότι οι κανόνες της δεν είναι διακριτικοί, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της Ουάσιγκτον. Ένας αξιωματούχος της Επιτροπής, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, ήταν πιο άμεσος: «Ο χάλυβας και το ψηφιακό είναι εντελώς άσχετα. Ο χάλυβας ήταν πάντα μέρος των συζητήσεων με τις ΗΠΑ και έχει επισημοποιηθεί στην κοινή δήλωση. Η κυρίαρχη ψηφιακή μας νομοθεσία δεν είναι προς διαπραγμάτευση». Κορυφαία αξιωματούχος της ΕΕ κατηγορεί τις ΗΠΑ για «εκβιασμό» στις εμπορικές συνομιλίες, υπογραμμίζοντας την ένταση που επικρατεί.

Το παρασκήνιο της ψηφιακής απλοποίησης της ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει στην απλοποίηση των τεχνολογικών της κανόνων μέσω ενός ψηφιακού omnibus που παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα. Αυτή η προσπάθεια, την οποία η επικεφαλής τεχνολογίας της ΕΕ, Χένα Βίρκουνεν, συζήτησε με τους Λάτνικ και Γκριρ σε προηγούμενη συνάντηση την ίδια ημέρα, περιλάμβανε σημαντικές αλλαγές στον κανονισμό GDPR για την προστασία δεδομένων. Επίσης, πρότεινε την αναστολή της εφαρμογής ενός βασικού μέρους του νόμου της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη, μια αμφιλεγόμενη κίνηση που υποστηρίζεται από μεγάλες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες και ομάδες πίεσης. Η ΕΕ εγκαταλείπει τον ρόλο του παγκόσμιου ψηφιακού ρυθμιστή, υποχωρώντας σε ΗΠΑ και Κίνα, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχίες.

Ευρωπαίοι νομοθέτες και ομάδες της κοινωνίας των πολιτών έχουν εκφράσει ανησυχίες τις τελευταίες εβδομάδες ότι η προσπάθεια ψηφιακής απλοποίησης της Επιτροπής αποσκοπεί στην κατευνασμό της Ουάσιγκτον, έναν ισχυρισμό που η Επιτροπή έχει αρνηθεί κατηγορηματικά. Ο Μακρόν καταγγέλλει τις Βρυξέλλες για «φόβο» απέναντι στην αμερικανική Big Tech, αντανακλώντας τις ευρύτερες ανησυχίες για την πίεση των ΗΠΑ. Οι νομοθέτες αναμένεται να συζητήσουν το πακέτο ψηφιακής απλοποίησης με την Επιτροπή την Τρίτη, ενώ την περασμένη εβδομάδα η Επιτροπή ξεκίνησε μια διαδικασία για την αναθεώρηση όλων των τεχνολογικών της κανόνων, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω προσπάθειες απλοποίησης. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η πίεση από τις ΗΠΑ για χαλάρωση των ψηφιακών κανόνων ενδέχεται να έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ικανότητα της ΕΕ να διαμορφώσει το δικό της ρυθμιστικό τοπίο.

Κοινό μέτωπο κατά της Κίνας και τα επόμενα βήματα

Η διεύρυνση της λίστας των προϊόντων χάλυβα που αντιμετωπίζουν δασμό 50% προκάλεσε αναστάτωση στις Βρυξέλλες, με ορισμένους Ευρωπαίους νομοθέτες να υποστηρίζουν ότι η ΕΕ θα πρέπει να απέχει από τη μείωση των δικών της δασμών στον χάλυβα έως ότου επιλυθεί το ζήτημα. Σε μια προσπάθεια προσέγγισης με τον Λευκό Οίκο, η ευρωπαϊκή πλευρά πρότεινε τη Δευτέρα ότι οι Βρυξέλλες και η Ουάσιγκτον θα πρέπει να αντιμετωπίσουν από κοινού έναν κοινό «εχθρό», την Κίνα, αντί να εστιάζουν στις διαφορές τους. Ο Δανός Υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές συζήτησαν «ορισμένες από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε μαζί», όπως η «υπερπαραγωγή» και ο «ρόλος της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία». Η Βρετανία ενισχύει την άμυνα κατά των κινεζικών εισαγωγών χάλυβα εν μέσω πιέσεων ΗΠΑ και ΕΕ, δείχνοντας μια ευρύτερη τάση.

Ο Λάτνικ δήλωσε ότι τέτοια ζητήματα είναι «εύκολο να συνεργαστούμε, και αυτά δεν απαιτούν πολύ χρόνο όταν μιλάμε, γιατί όταν όλοι απλά συμφωνούν αμέσως, δεν είναι πολύ δύσκολο». Ωστόσο, πίσω από κλειστές πόρτες, οι ΗΠΑ τόνισαν στους Ευρωπαίους ομολόγους τους ότι η συνεργασία για την Κίνα δεν σημαίνει ότι θα δώσουν απλώς στην ΕΕ μια πάσα στους δασμούς χάλυβα και αλουμινίου. Ο Σέφτσοβιτς ανακοίνωσε ότι μια ομάδα από τις Βρυξέλλες θα ταξιδέψει στην Ουάσιγκτον τις επόμενες εβδομάδες για να αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα, σηματοδοτώντας τη συνέχεια των διαπραγματεύσεων.