Ινδία: Η πρόσκληση του προέδρου των ΗΠΑ για το «Συμβούλιο Ειρήνης» και η διπλωματία της Γάζας

Η Ινδία έλαβε επίσημη πρόσκληση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace), η οποία στοχεύει στην επίλυση παγκόσμιων συγκρούσεων με αφετηρία τη Γάζα. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς οι σχέσεις Νέου Δελχί και Ουάσιγκτον δοκιμάζονται από σκληρές εμπορικές πιέσεις και δασμούς ύψους 50% στις ινδικές εξαγωγές.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας του Λευκού Οίκου να αναδιαμορφώσει την παγκόσμια διπλωματική σκακιέρα, χρησιμοποιώντας το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Ινδίας ως αντίβαρο σε περιφερειακές κρίσεις. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη της κυβέρνησης Τραμπ να εξασφαλίσει τη στήριξη ισχυρών οικονομιών του Παγκόσμιου Νότου, την ώρα που η Ινδία επιχειρεί να διατηρήσει την στρατηγική της αυτονομία μεταξύ Δύσης και Ρωσίας.

Η πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ και ο ρόλος της Ινδίας

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Reuters, ανώτερος Ινδός κυβερνητικός αξιωματούχος επιβεβαίωσε την Κυριακή τη λήψη της πρόσκλησης για το Συμβούλιο Ειρήνης. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί το κεντρικό δόγμα της εξωτερικής πολιτικής του προέδρου των ΗΠΑ, ο οποίος επιδιώκει να αντικαταστήσει παραδοσιακά πολυμερή σχήματα με μια πιο ευέλικτη και προσωποπαγή διπλωματία.

Παρά την επισημότητα της πρόσκλησης, παραμένει ασαφές εάν το Νέο Δελχί θα αποδεχθεί την πρόταση, καθώς το ινδικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν έχει προβεί ακόμη σε επίσημο σχολιασμό. Η συμμετοχή της Ινδίας θεωρείται κλειδί για τη νομιμοποίηση της πρωτοβουλίας, δεδομένης της επιρροής της χώρας στις αναπτυσσόμενες οικονομίες και της ισορροπημένης στάσης που τηρεί παραδοσιακά στη Μέση Ανατολή.

Εμπορικές πιέσεις και δασμολογικά εμπόδια

Η πρόσκληση αυτή καταφθάνει σε μια περίοδο όπου οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται υπό σημαντική πίεση. Το κύριο αγκάθι παραμένει η αποτυχία επίτευξης μιας εμπορικής συμφωνίας που θα μείωνε τους δασμούς στις ινδικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ. Αυτή τη στιγμή, πολλά ινδικά προϊόντα αντιμετωπίζουν φόρους εισαγωγής 50%, γεγονός που αποτελεί έναν από τους υψηλότερους συντελεστές παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της διεθνούς διπλωματίας, η πρόσκληση στο Συμβούλιο Ειρήνης ίσως χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης ή ως «αντάλλαγμα» στις επερχόμενες εμπορικές διαπραγματεύσεις. Η κυβέρνηση του Ναρέντρα Μόντι καλείται να σταθμίσει εάν το διπλωματικό κύρος της συμμετοχής υπερτερεί του οικονομικού κόστους που επιβάλλει η πολιτική προστατευτισμού της Ουάσιγκτον.

Η στάση του Πακιστάν και οι περιφερειακές ισορροπίες

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επεκτείνει την πρόσκληση σε περίπου 60 χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Πακιστάν, το οποίο έχει ήδη δηλώσει ότι θα συμμετάσχει στις διεθνείς προσπάθειες για τη Γάζα. Η ταυτόχρονη παρουσία των δύο γειτονικών κρατών σε μια τέτοια πρωτοβουλία περιπλέκει τα δεδομένα, καθώς οι σχέσεις τους παραμένουν τεταμένες λόγω των ζητημάτων ασφαλείας στο Κασμίρ.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ευρύ μέτωπο εθνών που θα εγγυηθούν τη σταθερότητα στην περιοχή της Παλαιστίνης. Ωστόσο, η Ινδία παραδοσιακά αποφεύγει να εμπλέκεται σε στρατιωτικές ή διπλωματικές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως πλήρης ευθυγράμμιση με τις επιταγές μιας μόνο υπερδύναμης.

Η επόμενη μέρα για τη διπλωματία στο Νέο Δελχί

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για τη στάση που θα τηρήσει ο Ναρέντρα Μόντι. Η απόφαση της Ινδίας θα αποτελέσει ένδειξη για το αν η χώρα είναι διατεθειμένη να αναλάβει ενεργό ρόλο διαμεσολαβητή στη Μέση Ανατολή υπό την ομπρέλα των ΗΠΑ ή αν θα προτιμήσει να εστιάσει στην επίλυση των εμπορικών διαφορών πριν δεσμευτεί σε γεωπολιτικό επίπεδο.

Επισημαίνεται από αναλυτές στρατηγικής ότι η πρωτοβουλία Τραμπ δοκιμάζει τα όρια της «πολυπολικής» προσέγγισης της Ινδίας. Η συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης θα μπορούσε να προσφέρει στο Νέο Δελχί μια θέση στο τραπέζι των μεγάλων αποφάσεων, αλλά ταυτόχρονα ενέχει τον κίνδυνο να διαταράξει τις λεπτές ισορροπίες με άλλους παγκόσμιους παίκτες.