- Η Ευρώπη πρέπει να μετατραπεί άμεσα σε αυτόνομο πάροχο ασφάλειας.
- Η ρωσική απειλή θεωρείται πλέον μόνιμη γεωπολιτική πραγματικότητα.
- Η πίεση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ επιταχύνει την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
- Η αμυντική βιομηχανία αποτελεί τη νέα προτεραιότητα χρηματοδότησης της ΕΕ.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, απηύθυνε μια δραματική προειδοποίηση υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει πλέον την πολυτέλεια του χρόνου για την ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος. Σε μια κρίσιμη συγκυρία, η επικεφαλής της Κομισιόν θέτει ως απόλυτη προτεραιότητα τη μετάβαση της ΕΕ από μια ρυθμιστική δύναμη σε έναν αυτόνομο πάροχο ασφάλειας, επιχειρώντας να θωρακίσει την ήπειρο απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα και τις νέες γεωπολιτικές πιέσεις.
| Στρατηγικός Άξονας | Κύριος Στόχος |
|---|---|
| Στρατηγική Αυτονομία | Μείωση της εξάρτησης από εξωτερικούς παρόχους ασφάλειας. |
| Αμυντική Βιομηχανία | Ενίσχυση της παραγωγής εξοπλισμών εντός της ΕΕ. |
| Στήριξη Ουκρανίας | Διασφάλιση της κυριαρχίας ως προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή ειρήνη. |
| Διατλαντική Σχέση | Αναπροσαρμογή της συνεργασίας με τον πρόεδρο των ΗΠΑ. |
| Κοινές Προμήθειες | Ενοποίηση των αμυντικών δαπανών για μέγιστη αποδοτικότητα. |
Η ιστορική εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης από ένα οικονομικό εγχείρημα ειρήνης σε έναν ενεργό γεωπολιτικό δρώντα αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση της τρέχουσας δεκαετίας. Το παρασκήνιο αυτής της μεταστροφής εδράζεται στην έννοια της Στρατηγικής Αυτονομίας — *της ικανότητας ενός κράτους ή μιας ένωσης να δρα ανεξάρτητα σε κρίσιμους τομείς εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας* — η οποία πλέον μετατρέπεται από θεωρητική επιδίωξη σε υπαρξιακή ανάγκη. Η τρέχουσα δυναμική στο μέτωπο της Ουκρανίας και η αλλαγή της στάσης στην Ουάσιγκτον αναγκάζουν τις Βρυξέλλες να επανεξετάσουν το αμυντικό τους αποτύπωμα με ταχύτητες που δεν έχουν προηγούμενο στην ιστορία της Ένωσης.
Δεν έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου. Η ασφάλεια της Ευρώπης εξαρτάται από την ικανότητά μας να δράσουμε τώρα.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Πρόεδρος Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η επείγουσα ανάγκη για αμυντική θωράκιση
Στη νέα της παρέμβαση, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατέστησε σαφές ότι η ρωσική απειλή δεν αποτελεί μια παροδική κρίση, αλλά μια μόνιμη μεταβολή στο ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφαλείας. Η ανάγκη για χρηματοδότηση της Ουκρανίας παραμένει ο κεντρικός πυλώνας αυτής της στρατηγικής, καθώς η άμυνα του Κιέβου θεωρείται πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η επικεφαλής της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει μαζικά στην αμυντική βιομηχανία, προκειμένου να κλείσει το κενό δυνατοτήτων που δημιουργήθηκε μετά από δεκαετίες υποχρηματοδότησης.
Η πρόκληση του προέδρου των ΗΠΑ και η διατλαντική σχέση
Η στάση που τηρεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέναντι στην Ευρώπη και το ΝΑΤΟ αποτελεί έναν από τους βασικούς καταλύτες για την επιτάχυνση των διαδικασιών. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναγνωρίζει ότι η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη δική της προστασία, ανεξάρτητα από τις πολιτικές εξελίξεις στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η συζήτηση για μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη για ισχυρή ευρωπαϊκή φωνή, ώστε να διασφαλιστεί το απαραβίαστο των συνόρων και η κυριαρχία των κρατών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η ΕΕ βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής όπου η κοινή προμήθεια εξοπλισμών και η ενοποίηση των αμυντικών συστημάτων δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά μονόδρομος. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για την αμυντική τεχνολογία θα είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα της Επιτροπής, καθώς οι κρατικοί προϋπολογισμοί πιέζονται από τις δημοσιονομικές δεσμεύσεις.
Η επόμενη φάση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας
Το διακύβευμα για το 2026 και μετά είναι η δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Αμυντικής Ένωσης που θα συμπληρώνει το ΝΑΤΟ, ενισχύοντας ταυτόχρονα την αυτονομία των Βρυξελλών. Η φον ντερ Λάιεν επιμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να αποτρέπει απειλές και να προστατεύει τις αξίες της με ίδια μέσα. Η επιτυχία αυτού του εγχειρήματος θα κρίνει αν η ΕΕ θα παραμείνει ένας ισχυρός παγκόσμιος παίκτης ή αν θα μετατραπεί σε έναν παθητικό παρατηρητή των εξελίξεων που διαμορφώνουν άλλες μεγάλες δυνάμεις.