- Η ΕΕ προειδοποιεί Τραμπ να μην αθωώσει Πούτιν για εγκλήματα πολέμου.
- Το σχέδιο ειρήνης Τραμπ περιλαμβάνει αμνηστία και επανένταξη της Ρωσίας.
- Διεθνείς οργανισμοί έχουν εκδώσει εντάλματα σύλληψης για τον Πούτιν.
- Υπάρχουν ευρωπαϊκές διαφωνίες για την άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Δικαιοσύνης, Μάικλ ΜακΓκραθ, προειδοποίησε τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι τυχόν αμνηστία για τον Βλαντίμιρ Πούτιν σχετικά με τα εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία θα αποτελούσε «ιστορικό λάθος τεραστίων διαστάσεων». Η προειδοποίηση αυτή έρχεται εν μέσω των προσπαθειών του Τραμπ για ειρηνευτική συμφωνία, η οποία φέρεται να περιλαμβάνει την πλήρη αμνηστία για τις ρωσικές πράξεις και την επανένταξη της Ρωσίας στην παγκόσμια οικονομία.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των εντατικών διπλωματικών προσπαθειών για την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία, με τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για ένα σχέδιο που, σύμφωνα με ευρωπαϊκούς κύκλους, περιλαμβάνει αμφιλεγόμενες διατάξεις. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια βαθιά διαφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με το πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι νομικές συνέπειες της ρωσικής εισβολής.
Οι ευρωπαϊκές «κόκκινες γραμμές» για την ειρήνη
Σε συνέντευξή του στο POLITICO, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Δικαιοσύνης και Δημοκρατίας, Μάικλ ΜακΓκραθ, τόνισε ότι οι διαπραγματευτές πρέπει να διασφαλίσουν πως η ώθηση για κατάπαυση του πυρός δεν θα οδηγήσει τη Ρωσία στην αποφυγή δίωξης. Τα σχόλιά του αντικατοπτρίζουν τις ανησυχίες που επικρατούν ευρέως στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ότι το αρχικό αμερικανικό σχέδιο για μια συμφωνία περιελάμβανε την υπόσχεση «πλήρους αμνηστίας για τις πράξεις που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου», παράλληλα με σχέδια για την επανένταξη της Ρωσίας στην παγκόσμια οικονομία. Ο ΜακΓκραθ υπογράμμισε ότι «η ιστορία δεν θα κρίνει ευνοϊκά οποιαδήποτε προσπάθεια να διαγραφούν τα ρωσικά εγκλήματα στην Ουκρανία», προσθέτοντας ότι «πρέπει να λογοδοτήσουν για αυτά τα εγκλήματα και αυτή θα είναι η προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε όλες αυτές τις συζητήσεις».
Τα εγκλήματα πολέμου και οι διεθνείς καταδίκες
Η ομάδα του Τραμπ πιέζει για την αποκατάσταση του επικεφαλής του Κρεμλίνου, παρά τη διεθνή καταδίκη της Ρωσίας για φερόμενα εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής 20.000 Ουκρανών παιδιών και επιθέσεων που στοχεύουν αμάχους σε Μπούτσα, Μαριούπολη και αλλού. Οι ουκρανικές αρχές αναφέρουν ότι έχουν ανοίξει έρευνες για περισσότερα από 178.000 φερόμενα ρωσικά εγκλήματα από την έναρξη του πολέμου. Πρόσφατα, μια επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών διαπίστωσε ότι οι ρωσικές αρχές είχαν διαπράξει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, στοχεύοντας Ουκρανούς κατοίκους μέσω επιθέσεων με drones, και εγκλήματα πολέμου αναγκαστικής μεταφοράς και απέλασης αμάχων. Τον Μάρτιο του 2023, δικαστές του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου εξέδωσαν ένταλμα σύλληψης για τον Πούτιν, κατονομάζοντάς τον «φερόμενο ως υπεύθυνο για το έγκλημα πολέμου της παράνομης απέλασης πληθυσμού [παιδιών]» από την Ουκρανία.
Το σχέδιο ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ και οι αντιδράσεις
Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και η ομάδα του έχουν δείξει ελάχιστο ενδιαφέρον για τη δίωξη του Πούτιν. Αντιθέτως, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει περιγράψει τον Ρώσο ομόλογό του με θετικούς όρους, συχνά μιλώντας για το πώς μπορεί να έχει μια «καλή συζήτηση» μαζί του. Ο Τραμπ έχει εκφράσει την ελπίδα για τη δημιουργία νέων οικονομικών και ενεργειακών συνεργασιών με τη Ρωσία. Το σχέδιο ειρήνης 28 σημείων που κυκλοφόρησε η ομάδα του Τραμπ την προηγούμενη εβδομάδα, συνεχίζει σε παρόμοιο ύφος. Αναφέρει ότι «η Ρωσία θα επανενταχθεί στην παγκόσμια οικονομία» και θα προσκληθεί να επανέλθει στο G8, από το οποίο είχε αποβληθεί το 2014 μετά την προσάρτηση της Κριμαίας. Το έγγραφο αναφέρει επίσης ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνάψουν μια μακροπρόθεσμη συμφωνία οικονομικής συνεργασίας για αμοιβαία ανάπτυξη σε τομείς ενέργειας, φυσικών πόρων, υποδομών, τεχνητής νοημοσύνης, κέντρων δεδομένων, έργων εξόρυξης σπάνιων γαιών στην Αρκτική και άλλων αμοιβαία επωφελών εταιρικών ευκαιριών».
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές είναι η αποσύνδεση μεταξύ της ρητορικής περί ειρήνης και της ανάγκης για λογοδοσία, καθώς η προτεινόμενη αμνηστία θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για μελλοντικές συγκρούσεις. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η παράκαμψη του διεθνούς δικαίου για πολιτικούς λόγους υπονομεύει το σύστημα συλλογικής ασφάλειας.
Οι ευρωπαϊκές διαφωνίες και η επόμενη μέρα
Το αμερικανικό σχέδιο ειρήνης προτείνει την άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας σταδιακά, αν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν πιέσει για να τονίσουν ότι η άρση των κυρώσεων της ΕΕ θα είναι δική τους απόφαση. Ωστόσο, δεν θέλουν όλοι στην Ευρώπη να διατηρήσουν την πίεση στη Μόσχα. Η Ουγγαρία έχει επανειλημμένα καθυστερήσει νέες κυρώσεις, ειδικά στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, για τα οποία εξαρτάται από τη Ρωσία. Ανώτεροι πολιτικοί στη Γερμανία, επίσης, έχουν διατυπώσει την ιδέα της άρσης των κυρώσεων στον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream από τη Ρωσία.
