Φον ντερ Λάιεν: Σφοδρή κριτική από τους Σοσιαλιστές για την «απορρύθμιση αλά Τραμπ» στην ΕΕ

Η επικεφαλής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ιράτσε Γκαρθία, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατηγορώντας την ότι υιοθετεί την ατζέντα του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μέσω μιας επιθετικής πολιτικής απορρύθμισης. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του POLITICO, η Γκαρθία κατήγγειλε τον «απόλυτο ζήλο απορρύθμισης» της Κομισιόν, η οποία προωθεί πακέτα «απλοποίησης» που απειλούν να ανατρέψουν κρίσιμους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς κανόνες της Ένωσης.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας ευρύτερης στροφής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς μια πιο φιλελεύθερη οικονομική προσέγγιση, η οποία φαίνεται να επηρεάζεται από το διεθνές πολιτικό κλίμα και τις πιέσεις για ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας έναντι των ΗΠΑ. Η στρατηγική αυτή, που επικεντρώνεται στη μείωση του διοικητικού φόρτου, έχει προκαλέσει έντονες τριβές στο εσωτερικό της ευρωπαϊκής πλειοψηφίας, καθώς οι Σοσιαλιστές θεωρούν ότι υπονομεύονται οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές κατακτήσεις των τελευταίων ετών.

Η «τραμπική» στροφή και η στρατηγική της απλοποίησης

Η Ιράτσε Γκαρθία υποστήριξε ότι η Πρόεδρος της Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) προωθούν μια σημαντική οπισθοχώρηση στη νομοθεσία της ΕΕ, η οποία παρουσιάζεται προσχηματικά ως «απλοποίηση». Η κριτική αυτή ευθυγραμμίζεται με προηγούμενες τοποθετήσεις στελεχών που χαρακτήρισαν τη συγκεκριμένη «τραμπική» προσέγγιση ως ένα «τρομερό πολιτικό θέαμα» που δημιουργεί αβεβαιότητα στην αγορά. Η Γκαρθία τόνισε ότι η τρέχουσα δυναμική θυμίζει έντονα τις πολιτικές που εφαρμόζει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, στοχεύοντας στην αποδυνάμωση του ρυθμιστικού πλαισίου προς όφελος των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις ισορροπίες στις Βρυξέλλες, η κίνηση αυτή της Φον ντερ Λάιεν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να ικανοποιήσει τη δεξιά πτέρυγα του Ευρωκοινοβουλίου. Ήδη, οι πρόσφατες επιτυχίες του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην ανατροπή περιβαλλοντικών κανόνων έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα δυσαρέσκειας στους κεντροαριστερούς συμμάχους, οι οποίοι αισθάνονται παραγκωνισμένοι από τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Η εσωτερική ανταρσία των Σοσιαλιστών και τα πακέτα omnibus

Το κύριο σημείο τριβής αποτελούν τα λεγόμενα «πακέτα omnibus», νομοθετικά εργαλεία που επιτρέπουν την ταυτόχρονη τροποποίηση πολλών νόμων. Η Γκαρθία ανέφερε χαρακτηριστικά ότι αυτά τα πακέτα «εμφανίζονται στο τραπέζι σαν τα μανιτάρια κάθε 15 ημέρες», χωρίς να υπάρχει ο απαιτούμενος χρόνος για ουσιαστική διαβούλευση. Η ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) απαιτεί πλέον από την Κομισιόν να σταματήσει την κατάθεση νέων πακέτων χωρίς προηγούμενη ενημέρωση των πολιτικών ομάδων και τη διενέργεια μελετών αντικτύπου.

Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προτείνει τη χαλάρωση περιβαλλοντικών κανόνων, γεγονός που επιβεβαιώνει τους φόβους των Σοσιαλιστών για μια συστηματική αποδόμηση της Πράσινης Συμφωνίας. Στους διαδρόμους του Ευρωκοινοβουλίου, η δυσαρέσκεια είναι έκδηλη, με πολλούς ευρωβουλευτές να ζητούν σκληρότερη στάση απέναντι στην Επιτροπή, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η κοινωνική συνοχή δεν θα θυσιαστεί στον βωμό της απορρύθμισης.

Η παρέμβαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και το ενδεχόμενο προσφυγής

Η πίεση προς την Κομισιόν εντάθηκε μετά την πρόσφατη παρέμβαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, ο οποίος διαπίστωσε «διαδικαστικές ελλείψεις» που ισοδυναμούν με «κακοδιοίκηση» στον τρόπο χειρισμού των πακέτων omnibus. Η διαπίστωση αυτή ανοίγει τον δρόμο για πιθανή δικαστική προσφυγή, ένα ενδεχόμενο που η Γκαρθία δεν απέκλεισε. «Αν η Επιτροπή δεν ανταποκριθεί όπως περιμένουμε, τότε θα πρέπει να λάβουμε μέτρα», δήλωσε χαρακτηριστικά, δίνοντας ωστόσο ένα μικρό περιθώριο χρόνου για διορθωτικές κινήσεις.

Νομικοί παραστάτες που ειδικεύονται στο ευρωπαϊκό δίκαιο επισημαίνουν ότι η χρήση των omnibus πακέτων για την παράκαμψη των συνηθισμένων νομοθετικών διαδικασιών μπορεί να ελεγχθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Η κατηγορία περί κακοδιοίκησης αποτελεί ένα ισχυρό όπλο στα χέρια της αντιπολίτευσης, καθώς πλήττει την αξιοπιστία και τη διαφάνεια των ευρωπαϊκών θεσμών σε μια κρίσιμη πολιτική συγκυρία.

Η επόμενη μέρα για τη θεσμική σταθερότητα της ΕΕ

Το μήνυμα των Σοσιαλιστών είναι σαφές: η στήριξή τους στη θεσμική σταθερότητα της ΕΕ δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη αν συνεχιστεί η συνεργασία με την άκρα δεξιά για την προώθηση της απορρύθμισης. Η Γκαρθία ξεκαθάρισε ότι η ομάδα της δεν είναι διατεθειμένη να εγγυάται τη σταθερότητα ενώ οι πολιτικές διαπραγματεύονται με άλλους παίκτες εκτός της κεντρώας πλειοψηφίας. Η απαίτηση για συμμετοχή των Σοσιαλιστών από την αρχή κάθε νομοθετικής διαδικασίας αποτελεί πλέον κόκκινη γραμμή.

Εν αναμονή των επόμενων κινήσεων της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή εισέρχεται σε μια φάση έντονης πόλωσης. Η ικανότητα της Προέδρου της Κομισιόν να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις του ΕΛΚ για λιγότερη γραφειοκρατία και τις αξιώσεις των Σοσιαλιστών για κοινωνική προστασία θα κρίνει το μέλλον της νομοθετικής ατζέντας της Ένωσης μέχρι το τέλος της τρέχουσας θητείας.