- Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν βλέπει «σημείο εκκίνησης» για ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία.
- Η ΕΕ θέτει «κόκκινες γραμμές» για την ειρήνη: απαραβίαστο συνόρων, κυριαρχία Ουκρανίας και εγγυήσεις ασφαλείας.
- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιταχύνει σχέδιο για δάνειο 140 δισ. ευρώ στην Ουκρανία, χρησιμοποιώντας ρωσικά assets.
- Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ Ντε Βέβερ, εκφράζει σφοδρή αντίθεση στη χρήση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
- Η ΕΕ επιμένει στην πλήρη συμμετοχή της Ουκρανίας σε όλες τις αποφάσεις για την εφαρμογή της ειρηνευτικής συνθήκης.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτισε τις συνομιλίες για ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία, οι οποίες διεξήχθησαν υπό την ηγεσία του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας ότι υπάρχει πλέον «σημείο εκκίνησης» για ένα σχέδιο μετά από πολυήμερες διαπραγματεύσεις. Μιλώντας στο Στρασβούργο, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε τις «κόκκινες γραμμές» της Ευρώπης, οι οποίες περιλαμβάνουν την απαραβίαστη των συνόρων, την πλήρη κυριαρχία της Ουκρανίας και την επιτάχυνση του σχεδίου για τη χρήση παγωμένων ρωσικών assets για τη χρηματοδότηση δανείου 140 δισ. ευρώ.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των εντατικών διαπραγματεύσεων στη Γενεύη, οι οποίες ακολούθησαν την κυκλοφορία ενός αρχικού σχεδίου 28 σημείων από την κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, την προηγούμενη εβδομάδα. Το σχέδιο αυτό είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ουκρανία και στους Ευρωπαίους συμμάχους της λόγω της μεγάλης εύνοιας προς τη Μόσχα. Μετά από πολυήμερες πιέσεις, η Ουάσινγκτον και το Κίεβο ανακοίνωσαν ένα «επικαιροποιημένο και βελτιωμένο πλαίσιο ειρήνης» για περαιτέρω συνομιλίες, θέτοντας τις βάσεις για τις τρέχουσες δηλώσεις της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όπως μεταδίδει το POLITICO, η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι «χάρη στην εργασία της Ουκρανίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και εμάς των Ευρωπαίων τις τελευταίες ημέρες στη Γενεύη, έχουμε τώρα ένα σημείο εκκίνησης».
Οι ευρωπαϊκές «κόκκινες γραμμές» για την ειρήνη
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν περιέγραψε τις βασικές απαιτήσεις της Ευρώπης για τις διαπραγματεύσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την Ουκρανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον «συνασπισμό των προθύμων». Κατέστησε σαφές ότι καμία ειρηνευτική συμφωνία δεν μπορεί να περιλαμβάνει περιορισμό στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας, όπως προέβλεπε η πρώτη πρόταση των ΗΠΑ, καθώς κάτι τέτοιο θα άφηνε τη χώρα ευάλωτη σε μελλοντικές επιθέσεις. Η ΕΕ έχει απορρίψει τους περιορισμούς στον στρατό της Ουκρανίας, επισημαίνοντας την ανάγκη για ισχυρές, μακροπρόθεσμες και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας ως μέρος ενός ευρύτερου πακέτου για την αποτροπή οποιωνδήποτε μελλοντικών επιθέσεων από τη Ρωσία. Επίσης, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για την Ευρώπη η μη αλλαγή των συνόρων, κάτι που το αμερικανικό σχέδιο προέβλεπε για την Κριμαία, το Λουχάνσκ και το Ντονέτσκ, καθώς και το πάγωμα των γραμμών του μετώπου στις περιοχές Χερσώνα και Ζαπορίζια.
Είναι εξίσου σαφές ότι κάθε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ευρώπης. Επιπλέον, η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ουκρανία πρέπει να είναι ελεύθερη να ενταχθεί στην ΕΕ αν το αποφασίσει, καθώς «αν νομιμοποιήσουμε και επισημοποιήσουμε την υπονόμευση των συνόρων, ανοίγουμε τις πόρτες για περισσότερους πολέμους αύριο» και «δεν μπορούμε να το επιτρέψουμε αυτό». Η θέση αυτή ευθυγραμμίζεται με την ευρύτερη ευρωπαϊκή στάση για το δικαίωμα της Ουκρανίας να επιλέγει το μέλλον της.
Προτεινόμενο Νικαράγουα: Απελευθέρωση δεκάδων κρατουμένων μετά το τελεσίγραφο των ΗΠΑ
Επιτάχυνση του σχεδίου για τα ρωσικά assets
Στην ομιλία της, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε επίσης ότι η ΕΕ θα επιταχύνει το σχέδιό της για τη χρήση παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων, προκειμένου να υποστηρίξει ένα δάνειο 140 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία. Η Πρόεδρος της Επιτροπής δήλωσε ότι «το επόμενο βήμα είναι τώρα ότι η Επιτροπή είναι έτοιμη να παρουσιάσει ένα νομικό κείμενο», αν και δεν προσδιόρισε πότε θα κατατεθεί το έγγραφο. Το σχέδιο της Ευρώπης για τη χρήση των ρωσικών κυριαρχικών περιουσιακών στοιχείων για την υποστήριξη του δανείου προς την Ουκρανία συνάντησε σφοδρή αντίθεση σε σύνοδο κορυφής τον προηγούμενο μήνα από τον Μπαρτ Ντε Βέβερ, πρωθυπουργό του Βελγίου, όπου φυλάσσονται τα χρήματα. Η Πρόεδρος της Κομισιόν επανέλαβε ότι «δεν μπορώ να φανταστώ κανένα σενάριο στο οποίο οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι θα πληρώσουν μόνοι τους τον λογαριασμό».
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές και οδήγησε σε σφοδρή αντίθεση από τον πρωθυπουργό του Βελγίου, Μπαρτ Ντε Βέβερ, όπου φυλάσσονται τα χρήματα, είναι οι πιθανές νομικές και οικονομικές επιπτώσεις από τη χρήση αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν τους κινδύνους αντιποίνων από τη Ρωσία, καθώς και την ανάγκη για ισχυρή νομική βάση προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του σχεδίου. Οι συνομιλίες με το Βέλγιο συνεχίζονται, αλλά ο Ντε Βέβερ παραμένει ανένδοτος στις ανησυχίες του.
Η επόμενη μέρα των διαπραγματεύσεων
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ουκρανία και οι χώρες της ΕΕ πρέπει να καθίσουν στο τραπέζι για οποιεσδήποτε μελλοντικές αποφάσεις σχετικά με την εφαρμογή μιας συνθήκης ειρήνης. «Τίποτα για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία, τίποτα για την Ευρώπη χωρίς την Ευρώπη, τίποτα για το ΝΑΤΟ χωρίς το ΝΑΤΟ», δήλωσε χαρακτηριστικά. Αυτή η θέση ενισχύει την κοινή ευρωπαϊκή στάση ότι η Ευρώπη πρέπει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία, διασφαλίζοντας τα δικά της συμφέροντα ασφαλείας και την κυριαρχία των κρατών.
Παρόλο που η Πρόεδρος της Επιτροπής καλωσόρισε το «σημείο εκκίνησης», παραδέχτηκε ότι «γνωρίζουμε ότι απαιτείται πολύ περισσότερη προσπάθεια». Η παρουσίαση του νομικού κειμένου για τα ρωσικά assets θα αποτελέσει ένα κρίσιμο βήμα, ενώ οι διαπραγματεύσεις για ένα διαρκές και δίκαιο ειρηνευτικό πλαίσιο θα συνεχιστούν με εντατικούς ρυθμούς, με την ΕΕ να διατηρεί τις σαφείς κόκκινες γραμμές της.
