Ευρωπαίοι ηγέτες αποδοκιμάζουν τη συνάντηση Όρμπαν-Πούτιν στη Μόσχα

Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν την έντονη αποδοκιμασία τους για την επίσκεψη του Ούγγρου πρωθυπουργού, Βίκτορ Όρμπαν, στη Μόσχα την Παρασκευή, 12 Δεκεμβρίου, όπου συναντήθηκε με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι ο Όρμπαν προσήλθε στο Κρεμλίνο «χωρίς ευρωπαϊκή εντολή», ενώ ο Σλοβένος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Γκόλομπ εξέφρασε την ελπίδα ότι η επίσκεψη «δεν θα προκαλέσει σοβαρές ζημιές». Η συνάντηση, η δεύτερη του Όρμπαν με τον Πούτιν μετά την εισβολή στην Ουκρανία, είχε ως επίσημο στόχο την εξασφάλιση ενεργειακών προμηθειών και την πρόταση για ειρηνευτική σύνοδο κορυφής.

Η πρόσφατη επίσκεψη του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν στη Μόσχα αποτελεί συνέχεια μιας σειράς αυτόνομων διπλωματικών κινήσεων που έχουν προκαλέσει τριβές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το παρασκήνιο της υπόθεσης περιλαμβάνει την εξάρτηση της Ουγγαρίας από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες, καθώς και την πάγια στάση του Όρμπαν υπέρ της διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με τη Ρωσία, ακόμη και εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία.

Οι αντιδράσεις των Ευρωπαίων ηγετών

Η συνάντηση του Βίκτορ Όρμπαν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν την Παρασκευή, 12 Δεκεμβρίου, προκάλεσε την άμεση αντίδραση των Ευρωπαίων εταίρων. Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, μιλώντας στο Βερολίνο, δήλωσε ότι ο Όρμπαν εμφανίστηκε στο Κρεμλίνο «χωρίς ευρωπαϊκή εντολή». Ο Μερτς υπογράμμισε ότι δεν εξεπλάγη από τις ενέργειες του Ούγγρου ηγέτη, καθώς δεν είναι η πρώτη φορά που δρα αυτόνομα, αλλά εξέφρασε έντονες αμφιβολίες για το αν η επίσκεψη θα συμβάλει στην αναχαίτιση του πολέμου στην Ουκρανία. «Έχει τις δικές του ιδέες για το πώς να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν υλοποιηθεί», πρόσθεσε ο Μερτς, αμφισβητώντας την επιτυχία του Όρμπαν αυτή τη φορά σε σύγκριση με την προηγούμενη.

Ανάλογες ήταν και οι δηλώσεις του Σλοβένου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Γκόλομπ, ο οποίος συμφώνησε με τον Μερτς, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η επίσκεψη του Όρμπαν «δεν θα προκαλέσει σοβαρές ζημιές». «Δεν αναμένουμε κανένα όφελος ή πλεονέκτημα από αυτή την επίσκεψη», τόνισε ο Γκόλομπ, υπογραμμίζοντας την κοινή ευρωπαϊκή δυσπιστία.

Η πρόταση για ειρηνευτική σύνοδο κορυφής και η ενεργειακή ασφάλεια

Κατά τη συνάντηση με τον Πούτιν, ο Όρμπαν δήλωσε ότι η Βουδαπέστη είναι έτοιμη να φιλοξενήσει μια σύνοδο κορυφής μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών για να συζητηθεί ένα ειρηνευτικό σχέδιο στην Ουκρανία. «Η Ουγγαρία ενδιαφέρεται για την ειρήνη… Η Ουγγαρία είναι έτοιμη να φιλοξενήσει τέτοιες συνομιλίες και να παράσχει βοήθεια για την επιτυχή ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας», είπε ο Όρμπαν στον Ρώσο πρόεδρο. Ο Πούτιν τον ευχαρίστησε, προσθέτοντας ότι η ιδέα να θεωρηθεί η Ουγγαρία ως πιθανό μέρος για μια συνάντηση προήλθε από την Ουάσιγκτον. Συγκεκριμένα, ο Πούτιν ανέφερε ότι ήταν πρόταση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε δηλώσει: «Έχουμε και οι δύο καλές σχέσεις με την Ουγγαρία, εσείς έχετε, κι εγώ επίσης, οπότε προτείνω αυτή την επιλογή». Ο Πούτιν πρόσθεσε ότι θα ήταν «ευτυχής» να επισκεφθεί τη Βουδαπέστη σε περίπτωση που «οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ οδηγήσουν σε αυτό».

Πριν από τη συνάντηση της Παρασκευής, ο Όρμπαν είχε δηλώσει σε ανάρτησή του στο X ότι πήγαινε στη Μόσχα για να εξασφαλίσει παραδόσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ουγγαρία, προκειμένου να διασφαλίσει ότι θα παραμείνουν «ασφαλείς και προσιτές». Η Ουγγαρία παραμένει εξαρτημένη από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες, γεγονός που επηρεάζει τις διπλωματικές της θέσεις.

Ο αντίκτυπος στην ενότητα της ΕΕ

Αυτή η συνάντηση σηματοδοτεί τη δεύτερη φορά που ο Όρμπαν συναντά τον Πούτιν στη Μόσχα από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία στις αρχές του 2022. Η προηγούμενη συνάντηση, τον Ιούλιο του 2024, κατά τη διάρκεια της ουγγρικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είχε αιφνιδιάσει τους Ευρωπαίους ηγέτες. Τότε, η πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας και νυν επικεφαλής εξωτερικών υποθέσεων της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, είχε καταδικάσει το ταξίδι, δηλώνοντας ότι ο Όρμπαν «εκμεταλλεύεται τη θέση της προεδρίας της ΕΕ για να σπείρει σύγχυση».

Πιο πρόσφατα, ο Όρμπαν έχει μπλοκάρει την παράταση των κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας και την παροχή οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία, κινήσεις που απαιτούν ομόφωνη υποστήριξη από τα κράτη μέλη. Σε συνέντευξή του, επέκρινε την ΕΕ για την υποστήριξή της προς το Κίεβο, υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία «δεν έχει καμία πιθανότητα» να κερδίσει τον πόλεμο. Αυτές οι ενέργειες ενισχύουν την εικόνα της Ουγγαρίας ως μιας χώρας που ακολουθεί μια διαφορετική γραμμή πλεύσης από την πλειοψηφία των κρατών μελών της ΕΕ.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Οι αντιδράσεις των Ευρωπαίων ηγετών αντανακλούν την αυξανόμενη ανησυχία για την ενότητα της ΕΕ απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα και την υποστήριξη προς την Ουκρανία. Η στάση του Όρμπαν, αν και βασίζεται στην ενεργειακή εξάρτηση της χώρας του, ερμηνεύεται από πολλούς ως υπονόμευση των κοινών ευρωπαϊκών προσπαθειών. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι οι αυτόνομες ενέργειες ενός κράτους μέλους σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, χωρίς ευρωπαϊκή εντολή, μπορούν να δημιουργήσουν προηγούμενα που δυσχεραίνουν τη λήψη κοινών αποφάσεων στο μέλλον. Η πρόταση για ειρηνευτική σύνοδο κορυφής, αν και φαινομενικά εποικοδομητική, αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό λόγω του χρονισμού και του πλαισίου της.

Η επόμενη μέρα αναμένεται να βρει την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναζητά τρόπους να διαχειριστεί την εσωτερική διαφωνία, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες για την Ουκρανία. Η στάση της Ουγγαρίας θα συνεχίσει να αποτελεί πρόκληση για την ενότητα και την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, ιδίως ενόψει κρίσιμων αποφάσεων για την περαιτέρω στήριξη του Κιέβου και τις σχέσεις με τη Ρωσία.