- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ κάλεσε 60 έθνη να συμμετάσχουν στο νέο Συμβούλιο Ειρήνης.
- Η μόνιμη συμμετοχή στο συμβούλιο απαιτεί οικονομική συνεισφορά 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων.
- Ο Ντόναλντ Τραμπ θα κατέχει την ισόβια προεδρία του οργανισμού.
- Διπλωμάτες προειδοποιούν για σοβαρή υπονόμευση του ρόλου του ΟΗΕ παγκοσμίως.
- Το Ισραήλ εξέφρασε ενστάσεις για τη σύνθεση του εκτελεστικού συμβουλίου στη Γάζα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέστειλε προσκλήσεις σε 60 έθνη για τη συμμετοχή στο «Συμβούλιο Ειρήνης», μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην επίλυση παγκόσμιων συγκρούσεων αλλά προκαλεί έντονες ανησυχίες στον ΟΗΕ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, το σχέδιο προβλέπει ισόβια προεδρία για τον Ντόναλντ Τραμπ και κόστος συμμετοχής 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων για τα μόνιμα μέλη.
| Χαρακτηριστικό | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Προεδρία | Ισόβια (Ντόναλντ Τραμπ) |
| Κόστος Μόνιμης Συμμετοχής | 1 δισεκατομμύριο δολάρια |
| Διάρκεια Θητείας | 3 έτη (για μη μόνιμα μέλη) |
| Πρώτος Στόχος | Διακυβέρνηση και σταθεροποίηση της Γάζας |
| Κεντρικά Μέλη | Μάρκο Ρούμπιο, Τόνι Μπλερ, Τζάρεντ Κούσνερ |
| Προσκλήσεις | 60 κράτη (συμπεριλαμβανομένων Γαλλίας, Γερμανίας, Καναδά) |
Η κίνηση αυτή του προέδρου των ΗΠΑ έρχεται σε μια στιγμή που η διεθνής τάξη πραγμάτων μετασχηματίζεται ραγδαία, με την Ουάσινγκτον να επιδιώκει την παράκαμψη των παραδοσιακών θεσμών. Το παρασκήνιο της ίδρυσης του Συμβουλίου Ειρήνης συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια επιβολής ενός πιο ευέλικτου και αποτελεσματικού μοντέλου διαχείρισης κρίσεων, το οποίο ξεκινά από τη Λωρίδα της Γάζας και την ανακοίνωση της νέας τεχνοκρατικής διοίκησης.
Αυτό το συμβούλιο θα είναι μοναδικό στο είδος του, δεν έχει υπάρξει ποτέ ξανά κάτι παρόμοιο!
Ντόναλντ Τραμπ, Πρόεδρος των ΗΠΑ
Η δομή και το τίμημα της μόνιμης συμμετοχής
Το νέο σώμα, το οποίο θα τελεί υπό την ισόβια προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, εισάγει μια πρωτοφανή συναλλακτική προσέγγιση στη διεθνή διπλωματία. Σύμφωνα με το προσχέδιο του καταστατικού, τα κράτη-μέλη θα έχουν τριετή θητεία, εκτός εάν καταβάλουν το ποσό του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων για να εξασφαλίσουν τη μόνιμη συμμετοχή τους στις δραστηριότητες του συμβουλίου.
Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι η ρύθμιση αυτή προσφέρει μόνιμη ιδιότητα μέλους σε χώρες που επιδεικνύουν βαθιά δέσμευση στην ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία. Ωστόσο, η απαίτηση για τεράστια οικονομική συνεισφορά έχει προκαλέσει σκεπτικισμό σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες έλαβαν τις σχετικές επιστολές το Σάββατο.
Διεθνείς αντιδράσεις και η «πράσινη κάρτα» της Ουγγαρίας
Μέχρι στιγμής, μόνο η Ουγγαρία έχει δώσει ανεπιφύλακτη συγκατάθεση στην πρόσκληση, με την ηγεσία της να παραμένει στενός σύμμαχος του προέδρου των ΗΠΑ. Άλλες κυβερνήσεις, όπως της Ιταλίας και του Καναδά, εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, δηλώνοντας έτοιμες να συνεισφέρουν αλλά ζητώντας περαιτέρω διευκρινίσεις για τις λεπτομέρειες του σχεδίου.
Η Τζόρτζια Μελόνι και ο Μαρκ Κάρνεϊ εξέφρασαν τη συμφωνία τους επί της αρχής, εστιάζοντας κυρίως στην επίλυση της σύγκρουσης στη Γάζα. Παρόλα αυτά, παραμένει ασαφές αν η στήριξή τους εκτείνεται και στην ευρύτερη ατζέντα του Συμβουλίου Ειρήνης, η οποία αναμένεται να καλύψει όλες τις διεθνείς κρίσεις.
Η απειλή για τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών
Η μεγαλύτερη ανησυχία των διπλωματών έγκειται στην πιθανή υπονόμευση του ΟΗΕ, καθώς το νέο συμβούλιο φαίνεται να αγνοεί τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς καταστατικού. Η Ανναλένα Μπέρμποκ, πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης, προειδοποίησε ότι η αμφισβήτηση του μοναδικού θεσμού με νομική ικανότητα συγκέντρωσης όλων των εθνών θα μπορούσε να οδηγήσει σε «σκοτεινές εποχές».
Ήδη η ένταση είναι ορατή, με τον ΟΗΕ να έχει εκδώσει τελεσίγραφο προς το Ισραήλ για άλλες υποθέσεις, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατηγορεί τον οργανισμό για αποτυχία στην τήρηση της ειρήνης. Δυτικοί διπλωμάτες χαρακτηρίζουν την πρωτοβουλία ως έναν «ΟΗΕ του Τραμπ» που επιδιώκει να αντικαταστήσει τους παραδοσιακούς μηχανισμούς με ένα πιο προσωποπαγές σχήμα.
Το Εκτελεστικό Συμβούλιο Γάζας και το ισραηλινό «όχι»
Παράλληλα με το κεντρικό σώμα, ανακοινώθηκε και ένα 11μελές Εκτελεστικό Συμβούλιο για τη Γάζα, στο οποίο συμμετέχουν προσωπικότητες όπως ο Μάρκο Ρούμπιο, ο Τόνι Μπλερ και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Η σύνθεση αυτή περιλαμβάνει επίσης τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, και τον δισεκατομμυριούχο Γιακίρ Γκαμπάι.
Η αντίδραση του Μπενιαμίν Νετανιάχου ήταν άμεση, με το γραφείο του να δηλώνει ότι η σύνθεση δεν τελούσε σε συντονισμό με το Ισραήλ. Η διπλωματική τριβή με την κυβέρνηση Τραμπ εστιάζεται κυρίως στην παρουσία της Τουρκίας και του Κατάρ, χώρες με τις οποίες το Τελ Αβίβ διατηρεί τεταμένες σχέσεις.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η δημιουργία ενός παράλληλου διεθνούς οργανισμού ενδέχεται να οδηγήσει σε γεωπολιτικό κατακερματισμό. Επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι η θεσμοθέτηση μιας «συναλλακτικής ειρήνης» — η προσέγγιση όπου η διπλωματική ισχύς εξαρτάται από την οικονομική συνεισφορά — υπονομεύει τις θεμελιώδεις αρχές της παγκόσμιας συνεργασίας.
Η επόμενη μέρα για τη διεθνή διπλωματία
Το Συμβούλιο Ειρήνης αναμένεται να συγκληθεί στο εγγύς μέλλον, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να υπόσχεται μια δομή που «δεν έχει υπάρξει ποτέ ξανά». Η συμπερίληψη ονομάτων όπως ο Τόνι Μπλερ έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες κάνουν λόγο για αποικιακές δομές διακυβέρνησης.
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των 60 εθνών που θα αποδεχθούν τελικά την πρόσκληση και θα καταβάλουν το απαιτούμενο τίμημα. Ενώ η Ουάσινγκτον προωθεί το όραμά της για μια ρεαλιστική ειρήνη, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τη μεγαλύτερη πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει ο ΟΗΕ από την ίδρυσή του.
