Σχεδόν 200.000 Ουκρανοί στις ΗΠΑ σε νομικό κενό λόγω των πολιτικών Τραμπ

Σχεδόν 200.000 Ουκρανοί στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε νομικό κενό, αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο απέλασης και την απώλεια αδειών εργασίας, εξαιτίας των καθυστερήσεων στην επεξεργασία αιτήσεων ανθρωπιστικού προγράμματος από την κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η κατάσταση αυτή, που αποκαλύφθηκε από το Reuters στις 23 Νοεμβρίου, επηρεάζει χιλιάδες ανθρώπους που είχαν διαφύγει από τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπως η Kateryna Golizdra, η οποία έχασε την εργασία και την ασφάλισή της.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας σειράς περιοριστικών μέτρων στη μετανάστευση που έχει εφαρμόσει η κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας για χιλιάδες ανθρώπους που αναζήτησαν καταφύγιο στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Το ανθρωπιστικό πρόγραμμα, το οποίο είχε θεσπιστεί τον Απρίλιο του 2022 από τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, επέτρεψε σε περίπου 260.000 Ουκρανούς να εισέλθουν στη χώρα για μια αρχική περίοδο δύο ετών, προσφέροντας τους τη δυνατότητα να ζήσουν και να εργαστούν νόμιμα.

Οι καθυστερήσεις και οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα

Οι καθυστερήσεις στην επεξεργασία των αιτήσεων ανανέωσης του ανθρωπιστικού προγράμματος από την κυβέρνηση Τραμπ έχουν οδηγήσει σχεδόν 200.000 Ουκρανούς σε κατάσταση νομικού κενού, σύμφωνα με εσωτερικά κυβερνητικά στοιχεία των ΗΠΑ που εξέτασε το Reuters. Η Kateryna Golizdra, 35 ετών, είναι ένα από τα θύματα αυτής της κατάστασης, καθώς έχασε το νομικό της καθεστώς τον Μάιο, με αποτέλεσμα να γίνει ευάλωτη σε απέλαση. Η απώλεια της άδειας εργασίας την ανάγκασε να εγκαταλείψει τη θέση της ως διευθύντρια στο Ritz-Carlton, με ετήσιες αποδοχές άνω των 50.000 δολαρίων, και να χάσει την ασφάλιση υγείας που κάλυπτε μια πάθηση στο συκώτι της. Επιπλέον, δεν μπορεί πλέον να στέλνει χρήματα στη μητέρα της, η οποία ζει στην Γερμανία ως εκτοπισμένη. Η Golizdra περιγράφει τους τελευταίους μήνες ως έναν «τροχό του χάμστερ», γεμάτο συνεχές άγχος και ανασφάλεια.

Η αναστολή επεξεργασίας των αιτήσεων και ανανεώσεων του ουκρανικού ανθρωπιστικού προγράμματος τον Ιανουάριο, επικαλούμενη λόγους ασφαλείας, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ για την αυστηροποίηση της μετανάστευσης. Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει εντείνει τους περιορισμούς στη νόμιμη μετανάστευση, ενώ τον Μάρτιο είχε δηλώσει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να ανακαλέσει πλήρως το νομικό καθεστώς των Ουκρανών, ένα σχέδιο που είχε αναφερθεί αρχικά από το Reuters.

Αριθμοί και νομικές προκλήσεις

Παρά την εντολή ομοσπονδιακού δικαστή τον Μάιο να επαναληφθεί η επεξεργασία των ανανεώσεων, οι αμερικανικές αρχές μετανάστευσης έχουν διεκπεραιώσει μόλις 1.900 αιτήσεις ανανέωσης για Ουκρανούς και άλλες εθνικότητες έκτοτε. Αυτός ο αριθμός αποτελεί ένα ελάχιστο κλάσμα των αιτήσεων που εκκρεμούν, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα ως μέρος μιας αγωγής. Επιπλέον, ένα πακέτο δαπανών που υπέγραψε ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τον Ιούλιο, πρόσθεσε ένα τέλος 1.000 δολαρίων σε αυτές τις ανθρωπιστικές αιτήσεις, εκτός από το ήδη υπάρχον τέλος των 1.325 δολαρίων ανά άτομο.

Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η αδυναμία της κυβέρνησης να διεκπεραιώσει εγκαίρως τις αιτήσεις δημιουργεί νομικό χάος και θέτει σε κίνδυνο την αξιοπιστία των ανθρωπιστικών προγραμμάτων. Ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ, Mike Quigley, Δημοκρατικός από την περιοχή του Σικάγο, δήλωσε ότι το γραφείο του έχει λάβει περισσότερες από 200 αιτήσεις βοήθειας από Ουκρανούς σε νομικό αδιέξοδο. Η Anne Smith, εκτελεστική διευθύντρια της Ukraine Immigration Task Force, μιας νομικής κοινοπραξίας για την υποστήριξη των προσφύγων, ανέφερε ότι το δίκτυο δικηγόρων της δέχεται πολλές κλήσεις την εβδομάδα από Ουκρανούς που αναφέρουν ότι μέλη των οικογενειών τους έχουν συλληφθεί από τις αρχές μετανάστευσης. Η υπηρεσία μετανάστευσης και τελωνείων (ICE) έχει κατηγορηθεί στο παρελθόν για επιθετικές τακτικές, όπως απειλές για διαχωρισμό οικογενειών, προκειμένου να επιτευχθούν στόχοι απέλασης.

Οι προσωπικές ιστορίες και ο φόβος της απέλασης

Πολλοί από τους Ουκρανούς που μίλησαν στο Reuters περιέγραψαν πως αναγκάστηκαν να ξοδέψουν τις αποταμιεύσεις τους, να αναζητήσουν κοινοτική υποστήριξη και να αναλάβουν χρέη για να επιβιώσουν εν αναμονή μιας απόφασης για το καθεστώς τους. Ορισμένοι εξέφρασαν την ανησυχία τους ότι θα μπορούσαν να συλληφθούν από τις αρχές μετανάστευσης των ΗΠΑ, ενώ άλλοι παρέμειναν κλεισμένοι στα σπίτια τους ή αναχώρησαν από τις ΗΠΑ για τον Καναδά, την Ευρώπη και τη Νότια Αμερική.

Η επιστροφή στην Ουκρανία δεν αποτελεί επιλογή για πολλούς. Το σπίτι της Golizdra στην Μπούτσα, προάστιο του Κιέβου, κάηκε τον Μάρτιο του 2022 όταν τα ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στην πόλη. Ο Yevhenii Padafa, ένας 31χρονος μηχανικός λογισμικού που μετακόμισε στο Μπρούκλιν τον Σεπτέμβριο του 2023, προσπάθησε να «αυτο-απελαθεί» στην Αργεντινή, καθώς η εφαρμογή της κυβέρνησης δεν του επέτρεπε να κλείσει πτήση για εκεί. Ο Padafa, ο οποίος έφτασε στο Μπουένος Άιρες στα μέσα Νοεμβρίου με ελάχιστα χρήματα, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αν επιστρέψω στην Ουκρανία, θα πάω κατευθείαν στην πρώτη γραμμή. Προτιμώ να είμαι άστεγος κάπου αλλού παρά να πάω στην Ουκρανία».

Η επόμενη μέρα για τους Ουκρανούς πρόσφυγες

Η αβεβαιότητα που επικρατεί γύρω από το ανθρωπιστικό πρόγραμμα έχει δημιουργήσει τεράστιο άγχος στις οικογένειες των Ουκρανών, όπως επισημαίνει ο Brian Snyder, ο οποίος έχει χρηματοδοτήσει τρεις ουκρανικές οικογένειες. Έξι από τους 24 Ουκρανούς που μίλησαν στο Reuters έχουν ήδη εγκαταλείψει τις ΗΠΑ για να αποφύγουν τον κίνδυνο κράτησης σε κέντρα μετανάστευσης ή απέλασης σε χώρες της Λατινικής Αμερικής ή της Αφρικής, όπως έχει συμβεί με άλλους μετανάστες επί κυβέρνησης Τραμπ. Η κατάσταση παραμένει ρευστή και απρόβλεπτη, με τις οικογένειες να ζουν με τον φόβο του τι επιφυλάσσει το μέλλον.