Ρωσία: Κωμικός καταδικάστηκε σε κάθειρξη 6 ετών για αστείο σχετικά με ανάπηρο βετεράνο πολέμου

Ο Ρώσος κωμικός Artemy Ostanin καταδικάστηκε την Τετάρτη σε ποινή φυλάκισης πέντε ετών και εννέα μηνών για ένα αστείο που αφορούσε έναν ανάπηρο βετεράνο πολέμου, το οποίο προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων από εθνικιστές και στρατιωτικούς μπλόγκερ. Η απόφαση του δικαστηρίου της Μόσχας περιλαμβάνει επίσης πρόστιμο 300.000 ρουβλίων, επιβεβαιώνοντας την εξαιρετικά αυστηρή στάση των αρχών απέναντι σε οποιαδήποτε μορφή κριτικής ή χλευασμού των ενόπλων δυνάμεων.

Αυτή η δικαστική εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της αυστηροποίησης του νομοθετικού πλαισίου στη Ρωσία, το οποίο μετά την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων το 2022, ποινικοποιεί κάθε αναφορά που θεωρείται ότι προσβάλλει το κύρος του στρατού. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αναδεικνύει πώς ιδιωτικές παραστάσεις και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τίθενται πλέον υπό το μικροσκόπιο φιλοκυβερνητικών οργανώσεων και εθελοντών «ψηφιακών φυλάκων».

Το χρονικό της καταδίκης και το επίμαχο αστείο

Ο Ostanin συνελήφθη μετά από μια παράσταση σε μικρό κοινό τον Μάρτιο του περασμένου έτους, όπου αστειεύτηκε για έναν βετεράνο πολέμου χωρίς πόδια που κυκλοφορούσε με σκέιτμπορντ σε υπόγεια διάβαση της Μόσχας. Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Reuters, ο κωμικός χρησιμοποίησε εκφράσεις που θεωρήθηκαν υποτιμητικές για τους τραυματίες πολέμου, προκαλώντας την άμεση αντίδραση εθνικιστικών κύκλων.

Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο κωμικός δεν ήταν ευρύτερα γνωστός, το βίντεο της παράστασης έγινε viral στο Telegram, κινητοποιώντας στρατιωτικούς μπλόγκερ που τον κατηγόρησαν για ασέβεια προς τους ήρωες της πατρίδας. Η πίεση από αυτές τις ομάδες οδήγησε στην παρέμβαση των εισαγγελικών αρχών, οι οποίες απήγγειλαν κατηγορίες για υποκίνηση μίσους.

Θρησκευτική προσβολή και εθνικιστικές αντιδράσεις

Εκτός από το αστείο για τον βετεράνο, ο Ostanin κρίθηκε ένοχος και για προσβολή των θρησκευτικών συναισθημάτων των Χριστιανών, λόγω ενός παλαιότερου αστείου για τον Ιησού. Η κατηγορία αυτή υποστηρίχθηκε σθεναρά από την οργάνωση Sorok Sorokov, μια ισχυρή ορθόδοξη εθνικιστική ομάδα που ζητά την αυστηροποίηση του ελέγχου στις καλλιτεχνικές εκδηλώσεις.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, η οργάνωση αυτή θεωρεί ότι η πολιτεία πρέπει να αναχαιτίσει την «ηθική παρακμή» και να θέσει κόκκινες γραμμές σε θέματα που αποτελούν ταμπού. Η χρήση θρησκευτικών συμβολισμών από το Κρεμλίνο για την ενίσχυση της εθνικής ενότητας, όπως φάνηκε και στην πρόσφατη «ιερή αποστολή» του Πούτιν, ενισχύει τη βαρύτητα τέτοιων κατηγοριών.

Το κλίμα λογοκρισίας και η επόμενη μέρα

Η υπόθεση του Ostanin αντικατοπτρίζει το γενικότερο κλίμα που επικρατεί στη Ρωσία, όπου η ελευθερία της έκφρασης περιορίζεται δραματικά. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η καταδίκη αυτή λειτουργεί παραδειγματικά για όσους επιχειρούν να ασκήσουν κριτική, έστω και μέσω της σάτιρας, στην τρέχουσα πολιτική και στρατιωτική πραγματικότητα.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων για την έφεση, νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση τονίζουν ότι οι πιθανότητες ανατροπής της απόφασης είναι ελάχιστες. Η δυσαρέσκεια για τη λογοκρισία, αν και υπαρκτή, εκφράζεται πλέον μόνο σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα, όπως φάνηκε και από τα μηνύματα πολιτών στην ετήσια συνέντευξη του Πούτιν.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Ο ίδιος ο κωμικός, κατά την ανακοίνωση της ποινής, εμφανίστηκε προκλητικός απέναντι στην έδρα, δηλώνοντας ότι δεν κατανοεί τη δικαστική πρακτική που ακολουθήθηκε. Η προσπάθειά του να διαφύγει μέσω της Λευκορωσίας απέτυχε, γεγονός που υπογραμμίζει τη στενή συνεργασία των δύο χωρών σε θέματα ασφαλείας και καταστολής.

Η επόμενη μέρα βρίσκει τη ρωσική καλλιτεχνική κοινότητα σε κατάσταση σοκ, καθώς οι κόκκινες γραμμές μετατοπίζονται συνεχώς. Η καταδίκη σε σχεδόν έξι χρόνια κάθειρξης για ένα αστείο αποτελεί ένα από τα πιο σκληρά δείγματα της νέας πραγματικότητας στη Μόσχα, όπου ο λόγος μπορεί να οδηγήσει απευθείας στη φυλακή.