- Ο ΟΗΕ ζητά 23 δισ. δολάρια για το 2026, ποσό μειωμένο κατά 50% από τις αρχικές προβλέψεις.
- Η χρηματοδότηση το 2025 ήταν η χαμηλότερη της τελευταίας δεκαετίας, καλύπτοντας μόνο το 25% των αναγκών.
- Οι περικοπές του προέδρου των ΗΠΑ μείωσαν το αμερικανικό μερίδιο από το 33% στο 15,6%.
- Περίπου 250 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ανάγκη, αλλά ο ΟΗΕ μπορεί να στοχεύσει μόνο σε 87 εκατομμύρια.
- Η Γάζα παραμένει η περιοχή με τη μεγαλύτερη ανάγκη χρηματοδότησης παγκοσμίως.
Σε μια κίνηση που αντανακλά τη δραματική συρρίκνωση της παγκόσμιας χρηματοδότησης, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι η ανθρωπιστική έκκληση για το 2026 θα περιοριστεί στα 23 δισεκατομμύρια δολάρια. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο προϋπολογισμός αυτός είναι μειωμένος κατά 50% σε σχέση με τις αρχικές προσδοκίες, αφήνοντας εκτός βοήθειας εκατομμύρια ανθρώπους σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις και κλιματικές καταστροφές.
| Στοιχείο Ανάλυσης | Δεδομένα 2026 |
|---|---|
| Συνολικό Ποσό Έκκλησης | 23 δισεκατομμύρια δολάρια |
| Πληθυσμός σε Ανάγκη | 250 εκατομμύρια άτομα |
| Στόχος Προτεραιότητας | 87 εκατομμύρια άτομα |
| Μερίδιο ΗΠΑ (2025) | 15,6% (από 33%) |
| Κονδύλια για Γάζα | 4 δισεκατομμύρια δολάρια |
| Κάλυψη Αναγκών 2025 | Μόλις 25% των απαιτούμενων |
Η απόφαση αυτή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών δεν αποτελεί μια απλή δημοσιονομική προσαρμογή, αλλά μια στρατηγική υποχώρηση μπροστά σε ένα πρωτοφανές χρηματοδοτικό κενό. Ιστορικά, οι ανθρωπιστικές εκκλήσεις αυξάνονταν αναλογικά με τις κρίσεις, όμως για το 2026, η απόκλιση μεταξύ αναγκών και πόρων έχει φτάσει σε οριακό σημείο. Το παρασκήνιο αυτής της εξέλιξης συνδέεται άμεσα με τη μεταβολή των προτεραιοτήτων των μεγάλων δυτικών δωρητών και την αυξανόμενη πίεση στα εθνικά τους προϋπολογιστικά πλαίσια.
Είμαστε υπερεκτεταμένοι, υποχρηματοδοτούμενοι και υπό επίθεση. Οδηγούμε το ασθενοφόρο προς τη φωτιά, αλλά δεν υπάρχει αρκετό νερό στη δεξαμενή.
Tom Fletcher, Επικεφαλής Ανθρωπιστικών Υποθέσεων ΟΗΕ
Η στρατηγική των «σκληρών επιλογών» από τον ΟΗΕ
Ο επικεφαλής ανθρωπιστικών υποθέσεων του ΟΗΕ, Tom Fletcher, περιέγραψε την κατάσταση με μελανά χρώματα, τονίζοντας ότι ο οργανισμός αναγκάζεται να προβεί σε «βάναυσες επιλογές». Με τη χρηματοδότηση να βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 10 ετών, η προτεραιότητα θα δοθεί αποκλειστικά στις 87 εκατομμύρια περιπτώσεις όπου η ζωή των ανθρώπων βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σκληρή: υπολογίζεται ότι περίπου 250 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως χρειάζονται επείγουσα συνδρομή, κάτι που σημαίνει ότι η πλειονότητα αυτών θα μείνει χωρίς υποστήριξη.
Η τάση αυτή δεν είναι μεμονωμένη, καθώς πρόσφατα και ο Ερυθρός Σταυρός μείωσε την έκκληση για βοήθεια, επιβεβαιώνοντας τη γενικευμένη απροθυμία των κρατών-μελών να διαθέσουν τους απαραίτητους πόρους. Ο Fletcher χρησιμοποίησε τη μεταφορά ενός ασθενοφόρου που τρέχει προς τη φωτιά χωρίς αρκετό νερό, επισημαίνοντας ότι το προσωπικό του ΟΗΕ βρίσκεται πλέον υπό συνεχή επίθεση στις ζώνες των συγκρούσεων.
Η γεωπολιτική μετατόπιση και ο ρόλος του προέδρου των ΗΠΑ
Προτεινόμενο Σερβία: Εγκρίθηκε ο προϋπολογισμός του 2026 με έλλειμμα 3% του ΑΕΠ
Η μείωση της αμερικανικής συνεισφοράς αποτελεί τον κεντρικό καταλύτη της κρίσης. Παρόλο που οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο κορυφαίος δωρητής παγκοσμίως, το μερίδιό τους στον συνολικό προϋπολογισμό του ΟΗΕ συρρικνώθηκε από το 33% στο 15,6% για το τρέχον έτος. Οι περικοπές που υλοποιεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχουν δημιουργήσει ένα ντόμινο αντιδράσεων, με χώρες όπως η Γερμανία να ακολουθούν παρόμοια περιοριστική πολιτική. Αν και πρόσφατα ανακοινώθηκε μια διορθωτική κίνηση των ΗΠΑ με δέσμευση 2 δισ. δολαρίων, το ποσό αυτό δεν επαρκεί για να καλύψει το τεράστιο έλλειμμα που έχει δημιουργηθεί.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν τις διεθνείς ροές κεφαλαίων, η στροφή προς τον απομονωτισμό και η εστίαση σε εσωτερικά ζητήματα από τις μεγάλες οικονομίες υπονομεύει τη διπλωματική ισχύ των ανθρωπιστικών οργανισμών. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η έλλειψη προβλεψιμότητας στη χρηματοδότηση καθιστά αδύνατο τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό σε περιοχές όπως η Μιανμάρ, όπου η ανθρωπιστική κατάρρευση είναι ήδη προ των πυλών.
Οι περιοχές υψηλού κινδύνου: Παλαιστίνη, Σουδάν και Συρία
Το μεγαλύτερο μέρος της έκκλησης για το 2026, ύψους 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αφορά τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, με έμφαση στη Λωρίδα της Γάζας. Μετά από δύο χρόνια σφοδρών συγκρούσεων, σχεδόν το σύνολο των 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων εξαρτάται από την εξωτερική βοήθεια για την επιβίωσή του. Ακολουθούν το Σουδάν και η Συρία, όπου η μείωση της χρηματοδότησης ήδη δυσχεραίνει την επιστροφή των προσφύγων και τη βασική σίτιση του πληθυσμού.
Η ανθρωπιστική κοινότητα προειδοποιεί ότι οι περικοπές αυτές θα έχουν μετρήσιμο κόστος σε ανθρώπινες ζωές. Ήδη υπάρχουν αναφορές για αύξηση των παιδικών θανάτων λόγω της υποχώρησης των προγραμμάτων εμβολιασμού και σίτισης. Η κατάσταση περιγράφεται ως ένας φαύλος κύκλος, όπου η έλλειψη πόρων οδηγεί σε μεγαλύτερη αστάθεια, η οποία με τη σειρά της αυξάνει τις ανάγκες για βοήθεια.
Η επόμενη μέρα για τη διεθνή αρωγή
Εν αναμονή των τελικών αποφάσεων από τις κυβερνήσεις των δωρητών, ο ΟΗΕ προετοιμάζεται για μια χρονιά αυστηρής ιεράρχησης. Η εστίαση θα στραφεί αποκλειστικά στη διάσωση ζωών σε περιπτώσεις πολέμων, επιδημιών και φυσικών καταστροφών, αφήνοντας πίσω προγράμματα ανάπτυξης και κοινωνικής σταθερότητας. Η διεθνής κοινότητα καλείται πλέον να αποφασίσει αν θα επιτρέψει τη διάλυση του ανθρωπιστικού δικτύου που χτίστηκε επί δεκαετίες ή αν θα βρει νέους τρόπους χρηματοδότησης πέρα από τις παραδοσιακές εθελοντικές εισφορές.
Πώς να αξιολογήσετε τις ανθρωπιστικές οργανώσεις
- Ελέγχετε πάντα τις εκθέσεις διαφάνειας και το ποσοστό των χρημάτων που φτάνει απευθείας στο πεδίο.
- Προτιμάτε οργανισμούς με μόνιμη παρουσία στις πληγείσες περιοχές για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
- Ενημερωθείτε για τις πιστοποιήσεις διεθνών ελεγκτικών φορέων που διασφαλίζουν τη σωστή διαχείριση των δωρεών.
- Αποφεύγετε τις δωρεές σε μεμονωμένους λογαριασμούς χωρίς επίσημη νομική υπόσταση.
