- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνδέει τη διπλωματική του στάση με τη μη βράβευσή του με το Νόμπελ Ειρήνης.
- Αμφισβητείται ευθέως η δανική κυριαρχία στη Γροιλανδία μέσω επίσημης επιστολής προς τη Νορβηγία.
- Ο Αμερικανός ηγέτης θεωρεί τον έλεγχο της Αρκτικής απαραίτητο για την παγκόσμια ασφάλεια έναντι Ρωσίας και Κίνας.
- Η Νορβηγία επιμένει στην πλήρη ανεξαρτησία της Επιτροπής Νόμπελ από την κυβερνητική πολιτική.
- Η κόντρα για τη Γροιλανδία έχει ήδη οδηγήσει στην επιβολή δασμών κατά ευρωπαϊκών κρατών.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διεμήνυσε στον πρωθυπουργό της Νορβηγίας ότι δεν αισθάνεται πλέον την υποχρέωση να σκέφτεται «αποκλειστικά την ειρήνη», αποδίδοντας τη στάση του στη μη βράβευσή του με το Νόμπελ Ειρήνης. Σε μια επιστολή που κλιμακώνει τη διπλωματική ένταση, ο Αμερικανός ηγέτης επανέφερε με εμφατικό τρόπο την απαίτησή του για πλήρη έλεγχο της Γροιλανδίας, αμφισβητώντας ανοιχτά τη δανική κυριαρχία.
| Σημείο Επιστολής | Περιεχόμενο / Αξίωση |
|---|---|
| Αιτία Δυσαρέσκειας | Μη απονομή του Νόμπελ Ειρήνης |
| Διπλωματική Στάση | Τέλος της υποχρέωσης για «σκέψη αποκλειστικά για την ειρήνη» |
| Αξίωση Γροιλανδίας | Πλήρης και ολοκληρωτικός έλεγχος από τις ΗΠΑ |
| Επιχείρημα Ασφάλειας | Αδυναμία Δανίας να προστατεύσει το έδαφος από Ρωσία/Κίνα |
| Ιστορικό Υπόβαθρο | Αμφισβήτηση δανικών τίτλων κυριότητας |
Αυτή η αιφνιδιαστική κίνηση έρχεται ως συνέχεια της πρόσφατης απόφασης της Ουάσιγκτον να επιβάλει δασμούς στους Ευρωπαίους συμμάχους, ως αντίποινα για την άρνησή τους να παραχωρήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ. Η επιστολή αποτελεί την απάντηση του προέδρου των ΗΠΑ σε κοινό μήνυμα του Νορβηγού πρωθυπουργού, Γιόνας Γκαρ Στόρε, και του Φινλανδού προέδρου, Αλεξάντερ Στουμπ, οι οποίοι εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην ευρωπαϊκή απάντηση στους δασμούς και τις αμερικανικές πιέσεις.
Δεν αισθάνομαι πλέον την υποχρέωση να σκέφτομαι αποκλειστικά την Ειρήνη, εφόσον η χώρα σας αποφάσισε να μη μου δώσει το Νόμπελ.
Ντόναλντ Τραμπ, Πρόεδρος των ΗΠΑ
Η επιστολή και το «παράπονο» για το Νόμπελ Ειρήνης
Στο περιεχόμενο της επιστολής, το οποίο αποκαλύπτει το Reuters, ο Αμερικανός ηγέτης εμφανίζεται ιδιαίτερα ενοχλημένος από τη στάση της Νορβηγικής Επιτροπής. «Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα σας αποφάσισε να μην μου δώσει το Νόμπελ Ειρήνης, παρόλο που σταμάτησα 8 πολέμους και πλέον, δεν αισθάνομαι πια την υποχρέωση να σκέφτομαι καθαρά την Ειρήνη», αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Παράλληλα, ο Αμερικανός ηγέτης διευκρινίζει ότι, αν και η ειρήνη θα παραμείνει κυρίαρχη στις σκέψεις του, πλέον μπορεί να εστιάσει σε αυτό που είναι «καλό και σωστό για τις Ηνωμένες Πολιτείες». Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται ως μια σαφής προειδοποίηση για τη στροφή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής προς μια πιο συναλλακτική και σκληρή προσέγγιση έναντι των παραδοσιακών εταίρων στο ΝΑΤΟ.
Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια της συνάντησης στον Λευκό Οίκο, η Μαρία Κορίνα Ματσάδο παρέδωσε το χρυσό της μετάλλιο στον Αμερικανό πρόεδρο. Ωστόσο, το Νορβηγικό Ινστιτούτο Νόμπελ έχει ξεκαθαρίσει ότι το βραβείο είναι προσωπικό και αμεταβίβαστο, γεγονός που φαίνεται να πυροδότησε την οργή της Ουάσιγκτον.
Προτεινόμενο Κιρ Στάρμερ: «Ήρεμη συζήτηση» για τη Γροιλανδία – Λάθος η χρήση δασμών εναντίον συμμάχων
Η αμφισβήτηση της κυριαρχίας στη Γροιλανδία
Το δεύτερο σκέλος της επιστολής επικεντρώνεται στη Γροιλανδία, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να αμφισβητεί ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Δανίας. «Η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει αυτή τη γη από τη Ρωσία ή την Κίνα, και γιατί έχουν δικαίωμα ιδιοκτησίας ούτως ή άλλως;», διερωτάται ο Αμερικανός ηγέτης, υποβαθμίζοντας τους ιστορικούς τίτλους κυριότητας της Κοπεγχάγης.
Σύμφωνα με την ανάλυση στρατηγικής που υιοθετεί ο Λευκός Οίκος, ο κόσμος δεν μπορεί να είναι ασφαλής χωρίς τον «πλήρη και ολοκληρωτικό έλεγχο της Γροιλανδίας» από τις ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε μάλιστα ότι η παρουσία της Δανίας βασίζεται απλώς σε ένα πλοίο που αποβιβάστηκε εκεί πριν από εκατοντάδες χρόνια, σημειώνοντας ότι και οι ΗΠΑ είχαν αντίστοιχες αποβιβάσεις στην περιοχή.
Στους διαδρόμους των διεθνών οργανισμών, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η ρητορική αυτή υπερβαίνει τα όρια της διπλωματικής πίεσης. Η σύνδεση της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ με την προσάρτηση ενός αυτόνομου εδάφους κυρίαρχου κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τη γεωπολιτική ισορροπία στην Αρκτική.
Η στάση της Νορβηγίας και οι διεθνείς αντιδράσεις
Από την πλευρά του, ο Νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στόρε διευκρίνισε ότι έχει εξηγήσει επανειλημμένα στον Αμερικανό πρόεδρο πως η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ είναι ένας πλήρως ανεξάρτητος οργανισμός. Η νορβηγική κυβέρνηση, όπως τόνισε, δεν έχει κανέναν έλεγχο στις αποφάσεις της Επιτροπής, οι οποίες βασίζονται αποκλειστικά στη διαθήκη του Άλφρεντ Νόμπελ.
Η Γροιλανδία παραμένει ένα αυτόνομο τμήμα του Βασιλείου της Δανίας, πλούσιο σε ορυκτούς πόρους και στρατηγικής σημασίας για τον έλεγχο των βόρειων θαλάσσιων οδών. Η επιμονή της Ουάσιγκτον για τον έλεγχο του νησιού, σε συνδυασμό με την απειλή δασμών, αναμένεται να κυριαρχήσει στην επόμενη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, θέτοντας σε δοκιμασία τη συνοχή της Συμμαχίας.
Οι επόμενες κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα
Η κλιμάκωση της ρητορικής από τον πρόεδρο των ΗΠΑ υποδηλώνει ότι οι δασμοί και οι διπλωματικές πιέσεις θα ενταθούν το επόμενο διάστημα. Η Ευρώπη καλείται πλέον να διαχειριστεί μια πρωτοφανή κρίση εμπιστοσύνης με τον σημαντικότερο σύμμαχό της, την ώρα που οι βλέψεις για την Αρκτική μετατρέπονται σε πεδίο ανοιχτής αντιπαράθεσης.
Πώς να ερμηνεύσετε τις γεωπολιτικές εντάσεις
- Παρακολουθείτε τις επίσημες ανακοινώσεις των υπουργείων Εξωτερικών για αλλαγές σε ταξιδιωτικές οδηγίες ή δασμούς.
- Διακρίνετε τη ρητορική εσωτερικής κατανάλωσης από τις επίσημες διπλωματικές νότες και συνθήκες.
- Ενημερωθείτε για τη στρατηγική σημασία των φυσικών πόρων στις περιοχές που βρίσκονται στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων.
- Αναζητάτε την επίσημη θέση διεθνών οργανισμών όπως το ΝΑΤΟ και ο ΟΗΕ για θέματα κυριαρχίας.
