- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιμένει στην ιδιοκτησία της Γροιλανδίας, προκαλώντας κρίση στο ΝΑΤΟ.
- Η Δανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αναπτύσσουν συμβολικές δυνάμεις για την προστασία του νησιού.
- Μια βίαιη προσάρτηση από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να σημάνει το τέλος της Συμμαχίας.
- Η Ρωσία κατηγορεί τη Δύση για τεχνητή υστερία και επικίνδυνη κλιμάκωση στην Αρκτική.
Το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιμένει στην απόκτηση της Γροιλανδίας, προκαλώντας τριγμούς στη συνοχή της Συμμαχίας. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η Δανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αναζητούν εναλλακτικές στρατηγικές ασφαλείας για να αποτρέψουν μια πρωτοφανή κρίση που απειλεί την ίδια την επιβίωση του οργανισμού, την ώρα που η Ρωσία και η Κίνα εντείνουν το ενδιαφέρον τους για την περιοχή.
| Παράμετρος | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Στρατηγική Βάση | Pituffik Space Base (ΗΠΑ) |
| Στρατιωτική Παρουσία Δανίας | Joint Arctic Command (150 άτομα) |
| Νομικό Καθεστώς | Αυτοδιοικούμενο έδαφος της Δανίας |
| Συλλογική Άμυνα | Κάλυψη από το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ |
| Νέες Επενδύσεις | Αεροσκάφη B-8, F-35 και Drones |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου αμφισβήτησης των παραδοσιακών συμμαχιών, όπου η γεωπολιτική ισχύς μετατοπίζεται από τη θεσμική συνεργασία στην άμεση εδαφική διεκδίκηση. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια βαθιά ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις, καθώς η στρατηγική αξία της Αρκτικής — η οποία ορίζεται από τον έλεγχο των ναυτιλιακών οδών και των ορυκτών πόρων — μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ συμμάχων.
Με τις αξιώσεις του, ο Τραμπ εισήγαγε μια αμφιβολία για τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ που σπάνια θα ξεχαστεί.
Fabrice Pothier, Διευθύνων Σύμβουλος Rasmussen Global
Το υπαρξιακό δίλημμα της Συμμαχίας
Η αμυντική συμμαχία που προστάτευσε την Ευρώπη για δεκαετίες βρίσκεται πλέον με περιορισμένη ισχύ να καθορίσει τη μοίρα της. Η επιθυμία που εκφράζει ο πρόεδρος των ΗΠΑ για την αμερικανική ιδιοκτησία της Γροιλανδίας έχει θέσει τα μέλη του ΝΑΤΟ σε μια διαδικασία αναζήτησης ιδεών για την ενίσχυση της προστασίας του νησιού.
Οποιαδήποτε αναγκαστική κατάληψη της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα αποτελούσε μια πρωτοφανή κατάσχεση εδάφους ενός συμμάχου από έναν άλλον. Πολιτικοί και αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια κίνηση θα σήμανε το τέλος της Συμμαχίας, αφήνοντας την Ευρώπη ευάλωτη σε μια ενδεχόμενη ρωσική επίθεση.
Οι συζητήσεις για το τι μπορεί να κάνει το ΝΑΤΟ βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, αλλά περιλαμβάνουν την πρόσθετη εναέρια επιτήρηση και τις θαλάσσιες περιπολίες. Στόχος είναι να παρουσιαστεί μια σοβαρή στρατηγική αποτροπής που θα ικανοποιούσε τις απαιτήσεις της Ουάσινγκτον για την ασφάλεια της περιοχής.
Η στρατηγική της «συμβολικής» αποτροπής
Προκειμένου να δράσουν γρήγορα, η Δανία και σύμμαχοι όπως η Γαλλία και η Γερμανία ανακοίνωσαν μικρές αλλά συμβολικές αναπτύξεις στρατευμάτων στη Γροιλανδία για ασκήσεις. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην επίδειξη δέσμευσης στην αρκτική ασφάλεια, ενώ παράλληλα εξετάζεται η πρόταση για την επιχείρηση «Arctic Sentry».
Η ανακοίνωση αυτή συνέπεσε με την κρίσιμη συνάντηση στην Ουάσινγκτον, όπου οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας βρέθηκαν με τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς. Παρά τις διαβουλεύσεις, δεν βρέθηκε καμία λύση στο αδιέξοδο, καθώς η αμερικανική πλευρά επιμένει στο ζήτημα της ιδιοκτησίας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η αξιοπιστία του ΝΑΤΟ αποτελεί πλέον «παράπλευρη απώλεια» της τρέχουσας έντασης. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η αμφισβήτηση της αμερικανικής δέσμευσης δημιουργεί ένα κενό ισχύος που τρίτες δυνάμεις σπεύδουν να εκμεταλλευτούν.
Το ρωσικό αφήγημα και η κλιμάκωση στην Αρκτική
Από την πλευρά της, η Ρωσία υποστηρίζει ότι η ρητορική του ΝΑΤΟ περί απειλής στη Γροιλανδία είναι ένας μύθος για τη δημιουργία υστερίας. Η Μόσχα χαρακτηρίζει την πολιτική της Συμμαχίας στην Αρκτική ως εξαιρετικά επικίνδυνη, κατηγορώντας τη Δύση για κλιμάκωση της αντιπαράθεσης σε μια παραδοσιακά σταθερή περιοχή.
Για πολλά μέλη του ΝΑΤΟ, αυτή η αντιπαράθεση αποτελεί έναν ανεπιθύμητο περισπασμό. Μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Συμμαχία έχει επικεντρωθεί στην ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας, φοβούμενη ότι κάποιο μέλος της θα μπορούσε να είναι ο επόμενος στόχος του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Οι ηγέτες της Δανίας και της Γροιλανδίας επιμένουν ότι το νησί δεν πωλείται και δεν επιθυμεί να γίνει μέρος των ΗΠΑ. Ωστόσο, οι διπλωμάτες αναγνωρίζουν ότι μια στρατιωτική κατάληψη θα προκαλούσε έναν «σεισμό» με κίνδυνο την πλήρη καταστροφή της συνοχής του ΝΑΤΟ.
Η επόμενη μέρα και το μέλλον του Άρθρου 5
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τονίζουν ότι η Γροιλανδία καλύπτεται ήδη από το Άρθρο 5 περί συλλογικής ασφάλειας. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια της Ρωσίας ή της Κίνας να καταλάβει το έδαφος θα σήμαινε πόλεμο με ολόκληρη τη Συμμαχία, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι η Συμμαχία πρέπει να εργαστεί συλλογικά για την Αρκτική. Σημείωσε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει δίκιο να επισημαίνει την ανάγκη για μεγαλύτερη ασφάλεια, αλλά η λύση πρέπει να βρεθεί μέσω της συναίνεσης και των 32 μελών.
Εν αναμονή των εξελίξεων, η Δανία επενδύει ήδη σε αεροσκάφη επιτήρησης Boeing B-8 και drones μακράς εμβέλειας. Η επόμενη μέρα για τη Συμμαχία θα εξαρτηθεί από το αν η Ουάσινγκτον αποδεχθεί την ενισχυμένη νατοϊκή παρουσία ως επαρκή εναλλακτική στην πλήρη ιδιοκτησία του νησιού.
Η σημασία της Αρκτικής για τη διεθνή ασφάλεια
- Παρακολούθηση των επίσημων ανακοινώσεων του ΝΑΤΟ για την επιχείρηση Arctic Sentry.
- Κατανόηση της στρατηγικής σημασίας των σπάνιων γαιών που διαθέτει η Γροιλανδία.
- Ενημέρωση για τις αλλαγές στις αμυντικές δαπάνες των χωρών της Βόρειας Ευρώπης.
- Ανάλυση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στο άνοιγμα νέων ναυτιλιακών οδών.
