Λιθουανία: Πρόταση για κοινή ασφάλεια στην Αρκτική ως διέξοδο στο αδιέξοδο για τη Γροιλανδία

Ο πρόεδρος της Λιθουανίας, Γιτάνας Ναουσέντα, πρότεινε μια συμφωνία κοινής ευθύνης για την ασφάλεια στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό, ως μέσο εκτόνωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης. Μιλώντας στο Νταβός, ο Ναουσέντα υπογράμμισε ότι η κρίση για τη Γροιλανδία απειλεί τη συνοχή του ΝΑΤΟ και αποσπά την προσοχή από τον πόλεμο στην Ουκρανία, παίζοντας ουσιαστικά το παιχνίδι της Ρωσίας.

Η κλιμακούμενη αντιπαράθεση για το καθεστώς της Γροιλανδίας δεν αποτελεί μια απλή διπλωματική τριβή, αλλά μια δομική απειλή για την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Δύσης. Η Λιθουανία, ως χώρα της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας, αντιλαμβάνεται ότι η διάσπαση της προσοχής από το μέτωπο της Ανατολικής Ευρώπης ευνοεί άμεσα τους στρατηγικούς σχεδιασμούς της Ρωσίας στην ευρύτερη περιοχή.

Το σχέδιο Ναουσέντα για την ασφάλεια στην Αρκτική

Στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, ο Γιτάνας Ναουσέντα πρότεινε μια συμβιβαστική λύση που επικεντρώνεται στη συλλογική άμυνα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Λιθουανός πρόεδρος θεωρεί ότι μια συμφωνία για την κοινή ευθύνη στην Αρκτική μπορεί να ικανοποιήσει τις ανησυχίες της Ουάσιγκτον χωρίς να παραβιαστεί η εδαφική κυριαρχία της Δανίας.

«Το καλύτερο αποτέλεσμα θα ήταν να συμφωνήσουμε σε μια κοινή ευθύνη για την ασφάλεια της περιοχής της Αρκτικής και του Βόρειου Ατλαντικού», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ναουσέντα. Ο ίδιος τόνισε ότι αυτή η οδός είναι η πλέον ενδεδειγμένη για να αποφευχθεί μια ανεπανόρθωτη ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις, η οποία θα είχε παγκόσμιες επιπτώσεις.

Η απειλή για τη συνοχή του ΝΑΤΟ και η στάση των ΗΠΑ

Η επιμονή που επιδεικνύει ο πρόεδρος των ΗΠΑ για την απόκτηση της Γροιλανδίας έχει προκαλέσει τριγμούς στη Συμμαχία. Ο Αμερικανός ηγέτης δήλωσε πρόσφατα ότι «δεν υπάρχει επιστροφή» στο στόχο του, αρνούμενος να αποκλείσει ακόμα και τη χρήση βίας, γεγονός που θέτει σε άμεσο κίνδυνο το μέλλον του ΝΑΤΟ.

Ο Ναουσέντα κάλεσε την Ουάσιγκτον να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση, επισημαίνοντας ότι η τήρηση της εδαφικής ακεραιότητας αποτελεί «απαραβίαστη αρχή». Εν αναμονή της ομιλίας του προέδρου των ΗΠΑ στο Νταβός, η Ευρώπη αναζητά σήματα που θα υποδηλώνουν μια διπλωματική υποχώρηση ή έστω μια διάθεση διαλόγου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν τις διεργασίες στην Ελβετία, η πρόταση για πολυμερή διαχείριση της ασφάλειας θα μπορούσε να προσφέρει στον πρόεδρο των ΗΠΑ μια «έντιμη διέξοδο». Αυτό θα επέτρεπε στην Ουάσιγκτον να διατηρήσει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στην Αρκτική χωρίς να διαλύσει τη συμμαχία με τη Δανία και την ΕΕ.

Η πορεία προς την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία

Ο πρόεδρος της Λιθουανίας υπήρξε ειλικρινής σχετικά με τις δυνατότητες της Γηραιάς Ηπείρου. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη χρειάζεται 10 έως 15 χρόνια για να υλοποιήσει τη στρατηγική της αυτονομία στην πράξη και όχι μόνο στα χαρτιά. Μέχρι τότε, η συνεχιζόμενη υποστήριξη από τις ΗΠΑ παραμένει ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια της περιοχής.

Η έκτακτη σύνοδος κορυφής της ΕΕ την προσεχή Πέμπτη θα αποτελέσει το κρίσιμο τεστ για το αν η Ευρώπη μπορεί να παρουσιάσει ένα αρραγές μέτωπο. Οι επόμενες δύο εβδομάδες θεωρούνται καθοριστικές για την επίλυση της διαφοράς, με τον Ναουσέντα να ελπίζει ότι η κοινή λογική θα επικρατήσει έναντι των επεκτατικών βλέψεων.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στις Βρυξέλλες, επισημαίνεται ότι η πρόταση της Λιθουανίας λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ των δύο πλευρών. Η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από τη βούληση του Λευκού Οίκου να αποδεχθεί ένα μοντέλο εταιρικής σχέσης αντί για ένα μοντέλο απόλυτης κυριαρχίας επί της Γροιλανδίας.