- Η Λιθουανία κατηγορεί επίσημα τη ρωσική GRU για απόπειρα εμπρησμού σε εργοστάσιο στρατιωτικού εξοπλισμού.
- Έξι άτομα από διαφορετικές εθνικότητες συνελήφθησαν και κατηγορούνται ως μέλη του δικτύου σαμποτάζ.
- Το δίκτυο δρούσε σε τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες, στοχεύοντας την εφοδιαστική αλυσίδα της Ουκρανίας.
- Οι επιθέσεις συντονίζονταν απευθείας από τη Ρωσία μέσω στρατολογημένων πρακτόρων.
Οι αρχές της Λιθουανίας αποκάλυψαν την Παρασκευή ότι η ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών (GRU) ενορχήστρωσε απόπειρα εμπρησμού το 2024 εναντίον εργοστασίου που κατασκευάζει σαρωτές ραδιοκυμάτων για τον ουκρανικό στρατό. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η επιχείρηση αποτελούσε μέρος ενός ευρύτερου δικτύου δολιοφθορών που εκτεινόταν σε Πολωνία, Ρουμανία και Τσεχία.
| Κατηγορία | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Κύριος Στόχος | Εργοστάσιο σαρωτών ραδιοκυμάτων (Βίλνιους) |
| Φορέας Συντονισμού | Ρωσική GRU (Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών) |
| Χώρες Δράσης | Λιθουανία, Πολωνία, Ρουμανία, Τσεχία |
| Εθνικότητες Δραστών | Ισπανία, Κολομβία, Κούβα, Ρωσία, Λευκορωσία |
| Έτος Συμβάντος | 2024 (Ανακοίνωση 16/01/2026) |
Η αποκάλυψη αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει τις ανησυχίες των ευρωπαϊκών υπηρεσιών ασφαλείας για την κλιμάκωση των υβριδικών απειλών στην ήπειρο. Η στρατηγική αυτή — *η χρήση μη συμβατικών μέσων, όπως οι δολιοφθορές και η παραπληροφόρηση, για την αποσταθεροποίηση ενός αντιπάλου* — φαίνεται να στοχεύει άμεσα την εφοδιαστική αλυσίδα της Ουκρανίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα εγκλήματα ήταν συντονισμένα και οι εντολές εκδόθηκαν από ομάδα ανθρώπων στη Ρωσία που συνδέονται με την GRU.
Saulius Briginas, Αναπληρωτής Αρχηγός Εγκληματολογικής Αστυνομίας Λιθουανίας
Η εμπλοκή της GRU και ο συντονισμός από τη Ρωσία
Ο αναπληρωτής αρχηγός της εγκληματολογικής αστυνομίας της Λιθουανίας, Saulius Briginas, δήλωσε ότι τα εγκλήματα ήταν πλήρως συντονισμένα από άτομα που ζουν στη Ρωσία. Οι εντολές προς τους εκτελεστές δίνονταν από μια ομάδα που συνδέεται άμεσα με τη μονάδα πληροφοριών GRU, η οποία ειδικεύεται σε ειδικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό.
Το εργοστάσιο-στόχος στο Βίλνιους θεωρείται κρίσιμης σημασίας, καθώς οι σαρωτές ραδιοκυμάτων που παράγει χρησιμοποιούνται από τις ουκρανικές δυνάμεις για τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση ρωσικών drones. Η αποτυχία της επίθεσης απέτρεψε μια σημαντική διαταραχή στην τεχνική υποστήριξη του μετώπου.
Διεθνές δίκτυο σαμποτέρ και συλλήψεις
Για την υπόθεση έχουν απαγγελθεί κατηγορίες σε έξι υπηκόους από την Ισπανία, την Κολομβία, την Κούβα, τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Η σύνθεση της ομάδας υποδηλώνει τη χρήση «μισθοφόρων σαμποτέρ» που στρατολογούνται μέσω διαδικτύου, μια τακτική που έχει παρατηρηθεί και σε αντίστοιχες περιπτώσεις στην Πολωνία πρόσφατα.
Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, η συγκεκριμένη ομάδα δεν περιόρισε τη δράση της στη Λιθουανία. Είχαν επιχειρήσει παρόμοιες επιθέσεις δολιοφθοράς σε υποδομές στην Πολωνία, τη Ρουμανία και την Τσεχική Δημοκρατία, δημιουργώντας ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο απειλής που απαιτεί στενή συνεργασία των μυστικών υπηρεσιών.
Ασφάλεια υποδομών και γεωπολιτικό αποτύπωμα
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών ασφαλείας, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι τέτοιες ενέργειες αποτελούν «τεστ αντοχής» για την ευρωπαϊκή άμυνα. Η στοχοποίηση ιδιωτικών εργοστασίων δείχνει ότι η ρωσική επιθετικότητα έχει μεταφερθεί πέρα από τα συμβατικά πεδία μαχών, αγγίζοντας την πολιτική υποδομή των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ.
Η πρόσφατη ζημιά σε υποθαλάσσια καλώδια στη Βαλτική είχε ήδη θέσει την περιοχή σε κατάσταση υψηλού συναγερμού. Οι λιθουανικές αρχές τονίζουν ότι η θωράκιση των βιομηχανικών μονάδων που σχετίζονται με την άμυνα αποτελεί πλέον απόλυτη προτεραιότητα για την εθνική ασφάλεια.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η αποκάλυψη της ταυτότητας των δραστών και της διασύνδεσής τους με τη Μόσχα αναμένεται να προκαλέσει νέο γύρο διπλωματικών πιέσεων και πιθανών κυρώσεων. Η Λιθουανία, μαζί με τους συμμάχους της στην ανατολική πτέρυγα, ζητά την υιοθέτηση αυστηρότερων πρωτοκόλλων προστασίας για όλες τις εγκαταστάσεις που υποστηρίζουν την Ουκρανία.
Εν αναμονή των δικαστικών εξελίξεων, οι υπηρεσίες πληροφοριών συνεχίζουν την έρευνα για τον εντοπισμό τυχόν «κοιμώμενων πυρήνων» που παραμένουν ενεργοί στην περιοχή. Η εγρήγορση των πολιτών και η ενίσχυση της φυσικής ασφάλειας των εργοστασίων παραμένουν τα βασικά εργαλεία ανάσχεσης τέτοιων επιχειρήσεων στο μέλλον.
Μέτρα προστασίας για κρίσιμες υποδομές
- Ενίσχυση της φυσικής ασφάλειας και της επιτήρησης σε βιομηχανικές μονάδες στρατηγικής σημασίας.
- Αυστηρός έλεγχος ιστορικού για το προσωπικό και τους εξωτερικούς συνεργάτες που έχουν πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα.
- Συνεχής ενημέρωση των αρχών για ύποπτη δραστηριότητα ή απόπειρες προσέγγισης υπαλλήλων μέσω διαδικτύου.
- Εφαρμογή προηγμένων συστημάτων πυρανίχνευσης και αυτόματης κατάσβεσης σε χώρους παραγωγής.