- Η Λευκορωσία δεσμεύτηκε να σταματήσει τις πτήσεις μπαλονιών προς τη Λιθουανία.
- Η συμφωνία επιτεύχθηκε μετά από παρέμβαση του απεσταλμένου των ΗΠΑ, Τζον Κόουλ.
- Τα μπαλόνια χρησιμοποιούνται για λαθρεμπόριο τσιγάρων, προκαλώντας κλείσιμο αεροδρομίων.
- Η Λιθουανία διατηρεί την κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ζητά στρατιωτική συνδρομή.
- Η ΕΕ χαρακτηρίζει τις ενέργειες της Λευκορωσίας ως υβριδική επίθεση.
Ο απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ, Τζον Κόουλ, ανακοίνωσε τη δέσμευση του Αλεξάντερ Λουκασένκο για τον τερματισμό των πτήσεων μετεωρολογικών μπαλονιών προς τη Λιθουανία. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από αλλεπάλληλα κλεισίματα του αεροδρομίου του Βίλνιους και την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης από τη λιθουανική κυβέρνηση λόγω της συνεχιζόμενης υβριδικής απειλής.
| Παράμετρος Κρίσης | Λεπτομέρειες & Δεδομένα |
|---|---|
| Κύριος Διαμεσολαβητής | Τζον Κόουλ (Απεσταλμένος ΗΠΑ) |
| Δέσμευση Λευκορωσίας | Τερματισμός πτήσεων μετεωρολογικών μπαλονιών |
| Επιπτώσεις στο Βίλνιους | 12+ κλεισίματα αεροδρομίου από τον Οκτώβριο |
| Καθεστώς Ασφαλείας | Εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Λιθουανία |
| Χαρακτηρισμός ΕΕ | Υβριδική επίθεση από το καθεστώς Λουκασένκο |
| Κύριο Αντικείμενο | Λαθρεμπόριο τσιγάρων μέσω αέρος |
Η κρίση στα σύνορα Λιθουανίας-Λευκορωσίας έχει προσλάβει διαστάσεις υβριδικού πολέμου, με τη χρήση μετεωρολογικών μπαλονιών ως μέσο για το λαθρεμπόριο τσιγάρων να αποτελεί την αιχμή του δόρατος. Η Λιθουανία, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, αντιμετωπίζει σοβαρές διαταραχές στην πολιτική αεροπορία, γεγονός που οδήγησε σε διεθνή κινητοποίηση για την αποκλιμάκωση της έντασης και την προστασία του εναέριου χώρου της περιοχής.
Πιστεύω ότι ο πρόεδρος της Λευκορωσίας προσπαθεί ειλικρινά να ηρεμήσει την κατάσταση. Θέλει φυσιολογικές σχέσεις με τους γείτονές του.
Τζον Κόουλ, Απεσταλμένος προέδρου ΗΠΑ
Η διπλωματική παρέμβαση των ΗΠΑ και η δέσμευση Λουκασένκο
Μετά από διήμερες διαβουλεύσεις στο Μινσκ, ο Τζον Κόουλ, απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ, δήλωσε ότι ο Αλεξάντερ Λουκασένκο υποσχέθηκε να πράξει ό,τι είναι δυνατόν για να σταματήσει η διέλευση των μπαλονιών. Η παρέμβαση της Ουάσιγκτον κρίθηκε αναγκαία καθώς η κατάσταση είχε οδηγήσει σε διπλωματικό αδιέξοδο, με το Βίλνιους να κατηγορεί ευθέως τη Λευκορωσία για ενορχηστρωμένη υβριδική επίθεση που υπονομεύει την εθνική της ασφάλεια.
Παρά τις αρχικές δηλώσεις του Λουκασένκο, ο οποίος χαρακτήρισε τις ανησυχίες της Λιθουανίας υπερβολικές, η πίεση από τον διεθνή παράγοντα φαίνεται να απέδωσε καρπούς. Ο Αμερικανός απεσταλμένος εξέφρασε την αισιοδοξία του, σημειώνοντας ότι ο Λευκορώσος ηγέτης επιθυμεί φυσιολογικές διμερείς σχέσεις με τους γείτονές του, αν και αναγνώρισε ότι η πλήρης επίλυση του ζητήματος θα απαιτήσει επιπλέον χρόνο για την εφαρμογή των μέτρων ελέγχου.
Προτεινόμενο Το αεροδρόμιο του Βίλνιους έκλεισε ξανά: Υποψία για μπαλόνια στον εναέριο χώρο
Το λαθρεμπόριο ως εργαλείο υβριδικής πίεσης
Η χρήση μπαλονιών εξοπλισμένων με συστήματα GPS δεν αποτελεί απλώς μια μέθοδο οικονομικού εγκλήματος, αλλά έχει εξελιχθεί σε σημαντικό γεωπολιτικό πρόβλημα. Οι λιθουανικές αρχές έχουν αναγκαστεί να κλείσουν το αεροδρόμιο του Βίλνιους περισσότερες από δώδεκα φορές τους τελευταίους μήνες, προκαλώντας χάος στις διεθνείς πτήσεις. Η κυβέρνηση της Λιθουανίας έχει ζητήσει από το κοινοβούλιο την έγκριση στρατιωτικής υποστήριξης προς την αστυνομία και τη συνοριοφυλακή για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των λαθρεμπόρων.
Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις εξελίξεις στην Ανατολική Ευρώπη επισημαίνουν ότι η δέσμευση Λουκασένκο, αν και θετική, μένει να αποδειχθεί στην πράξη, καθώς η εργαλειοποίηση τέτοιων μεθόδων αποτελεί συχνά μοχλό πίεσης στις διμερείς σχέσεις. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η διασυνοριακή εγκληματικότητα λειτουργεί συχνά με την ανοχή ή την παρότρυνση κρατικών δομών σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης.
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι διεθνείς επιπτώσεις
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτήρισε τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου ως εντελώς απαράδεκτες, στηρίζοντας πλήρως τις θέσεις του Βίλνιους. Η ΕΕ εξετάζει ήδη την επέκταση των κυρώσεων κατά του καθεστώτος του Μινσκ, εντάσσοντας τις υβριδικές δραστηριότητες στο πλαίσιο των περιοριστικών μέτρων. Η Λιθουανία παραμένει σε κατάσταση συναγερμού, ενισχύοντας τις περιπολίες στα σύνορα και τη συνεργασία με τους εταίρους της στο ΝΑΤΟ.
Η επόμενη μέρα στις σχέσεις Βίλνιους και Μινσκ
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε μέσω της αμερικανικής διαμεσολάβησης αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την αποκλιμάκωση, ωστόσο η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Η Λιθουανία συνεχίζει να εφαρμόζει αυστηρά μέτρα ελέγχου, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά αν η Λευκορωσία θα τηρήσει τις υποσχέσεις της για πάταξη του λαθρεμπορίου. Η σταθερότητα στην περιοχή εξαρτάται πλέον από την έμπρακτη εφαρμογή των δεσμεύσεων και τον τερματισμό των προκλήσεων στον εναέριο χώρο.
Οδηγίες για ταξιδιώτες στη Λιθουανία
- Ελέγχετε τακτικά την κατάσταση των πτήσεων προς το αεροδρόμιο του Βίλνιους λόγω πιθανών διακοπών.
- Ενημερωθείτε για τους περιορισμούς που επιβάλλει η κατάσταση έκτακτης ανάγκης στις συνοριακές ζώνες.
- Ακολουθείτε τις οδηγίες των τοπικών αρχών και της αστυνομίας σε περίπτωση έκτακτων μέτρων.
- Αποφύγετε τις μετακινήσεις κοντά στα σύνορα με τη Λευκορωσία χωρίς απαραίτητο λόγο.
