Ισπανία: Το χρονικό της τραγωδίας με τους 39 νεκρούς από τη σύγκρουση τρένων υψηλής ταχύτητας

Σοκ προκαλεί η πολύνεκρη σύγκρουση δύο αμαξοστοιχιών υψηλής ταχύτητας στην περιοχή Αδαμούθ της Κόρδοβα, η οποία στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 39 ανθρώπους και άφησε πίσω της 122 τραυματίες. Το δυστύχημα σημειώθηκε το βράδυ της Κυριακής, όταν ένα ιδιωτικό τρένο της Iryo και ένα κρατικό της Renfe συγκρούστηκαν σε μια ευθεία γραμμή, με τις αρχές να χαρακτηρίζουν τις συνθήκες «εξαιρετικά περίεργες».

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας περιόδου έντονων πιέσεων για το ισπανικό σιδηροδρομικό δίκτυο, το οποίο, παρά το γεγονός ότι αποτελεί το μεγαλύτερο στην Ευρώπη με 3.622 χιλιόμετρα γραμμών, αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις μετά το άνοιγμα στην ιδιωτική πρωτοβουλία το 2020. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αναδεικνύει κρίσιμα ερωτήματα για την ασφάλεια των υποδομών σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού μεταξύ της κρατικής Renfe και νέων παικτών όπως η Iryo.

Η μοιραία σύγκρουση και τα τεχνικά δεδομένα

Το δυστύχημα σημειώθηκε στις 19:45 τοπική ώρα, όταν τα δύο τελευταία βαγόνια της αμαξοστοιχίας της Iryo, που εκτελούσε το δρομολόγιο Μάλαγα-Μαδρίτη, εκτροχιάστηκαν σε μια ευθεία γραμμή. Η σύγκρουση με την επερχόμενη αμαξοστοιχία Alvia της Renfe ήταν αναπόφευκτη, καθώς το μεσοδιάστημα των 20 δευτερολέπτων δεν επέτρεψε την ενεργοποίηση του αυτόματου συστήματος πέδησης.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η αμαξοστοιχία Alvia μετέφερε 187 επιβάτες και κινούνταν με ταχύτητα 205 χλμ/ώρα, ενώ το τρένο της Iryo με 300 επιβάτες είχε ταχύτητα 110 χλμ/ώρα. Ο τραγικός απολογισμός των 39 νεκρών επικεντρώνεται στα δύο πρώτα βαγόνια της Alvia, τα οποία έπεσαν σε ανάχωμα ύψους πέντε μέτρων μετά την πρόσκρουση.

Ο επικεφαλής της Renfe, Alvaro Fernández Heredia, επιβεβαίωσε ότι ο 27χρονος μηχανοδηγός της αμαξοστοιχίας Alvia έχασε τη ζωή του στο σημείο. Ο ίδιος απέκλεισε ουσιαστικά το ενδεχόμενο ανθρώπινου λάθους, στρέφοντας την έρευνα σε πιθανή αστοχία του τροχαίου υλικού ή της υποδομής.

Οι έρευνες για τα αίτια και οι προειδοποιήσεις

Ο υπουργός Μεταφορών, Oscar Puente, χαρακτήρισε το συμβάν «τρομερά παράξενο», δεδομένου ότι η γραμμή είχε ανακαινιστεί πλήρως τον περασμένο Μάιο με επένδυση 700 εκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, προκαταρκτικές αναλύσεις ειδικών, όπως του Jose Trigueros, δείχνουν πιθανή αστοχία στο σύστημα τροχών των πίσω μονάδων της Iryo.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών του κλάδου, η κατάσταση του δικτύου είχε τεθεί υπό αμφισβήτηση ήδη από τον περασμένο Αύγουστο. Το συνδικάτο μηχανοδηγών SEMAF είχε αποστείλει επιστολή στην ADIF, προειδοποιώντας για σοβαρές φθορές στις ράγες, λακκούβες και ανισορροπίες στις εναέριες γραμμές ηλεκτροδότησης που προκαλούσαν συχνές βλάβες.

Η ADIF, η οποία διαχειρίζεται το δίκτυο, είχε αναφέρει στο παρελθόν προβλήματα υποδομής στο Αδαμούθ τουλάχιστον 10 φορές από το 2022. Οι καθυστερήσεις λόγω διακοπών ρεύματος και κλοπών καλωδίων αποτελούν συχνό φαινόμενο σε ένα δίκτυο που διασχίζει μεγάλες ακατοίκητες εκτάσεις της ισπανικής υπαίθρου.

Η επόμενη μέρα για το ισπανικό δίκτυο

Η σύγκρουση αυτή αποτελεί το σοβαρότερο πλήγμα για το μοντέλο του ελεύθερου ανταγωνισμού στους σιδηροδρόμους, καθώς η Iryo αποτελεί κοινοπραξία της ιταλικής Ferrovie dello Stato, της Air Nostrum και του επενδυτικού κεφαλαίου Globalvia. Η αξιοπιστία των τρένων ETR1000, που κατασκευάζονται από την Hitachi Rail-Bombardier, τίθεται πλέον υπό το μικροσκόπιο των ερευνητών.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επικρατεί προβληματισμός για το αν οι ταχύτατοι ρυθμοί επέκτασης του δικτύου έχουν υπονομεύσει τα πρωτόκολλα συντήρησης. Η κυβέρνηση αναμένεται να δεχθεί έντονη πολιτική πίεση για την ασφάλεια των μετακινήσεων, καθώς ο εκτροχιασμός δύο τρένων σε ευθεία γραμμή θεωρείται τεχνικά αδιανόητος υπό κανονικές συνθήκες.

Εν αναμονή των πορισμάτων, οι αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η διαφάνεια στην έρευνα θα κρίνει την εμπιστοσύνη των επιβατών στο μέλλον των σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας. Η επόμενη μέρα θα περιλαμβάνει αυστηρότερους ελέγχους και πιθανή αναθεώρηση των συμβάσεων συντήρησης σε ολόκληρο τον άξονα Μαδρίτης-Ανδαλουσίας.