Γροιλανδία: Συνάντηση κορυφής με Βανς και Ρούμπιο υπό τη σκιά των απειλών του προέδρου των ΗΠΑ

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας θα συναντηθούν την Τετάρτη με τον Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Η κίνηση αυτή αποτελεί μια κρίσιμη διπλωματική προσπάθεια εν μέσω της κλιμακούμενης πίεσης που ασκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ για την απόκτηση του ελέγχου του στρατηγικού αρκτικού νησιού.

Η επικείμενη συνάντηση στην Ουάσινγκτον έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Αρκτικής επαναπροσδιορίζεται βίαια. Το ενδιαφέρον της αμερικανικής διοίκησης για τη Γροιλανδία δεν είναι νέο, ωστόσο η τρέχουσα ρητορική κλιμάκωσης έχει θέσει σε συναγερμό την Κοπεγχάγη, η οποία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις διμερείς σχέσεις με τις ΗΠΑ και την εδαφική της ακεραιότητα.

Η διπλωματική αντεπίθεση Κοπεγχάγης και Νουούκ

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Δανός Υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν και η ομόλογός του από τη Γροιλανδία, Βίβιαν Μότζφελντ, ζήτησαν τη συνάντηση μετά τις πρόσφατες απειλές για προσάρτηση που διατύπωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Η συνάντηση με τους Βανς και Ρούμπιο θεωρείται κομβική για την αποσαφήνιση των προθέσεων της Ουάσινγκτον.

Η Δανία βρίσκεται σε ένα σύνθετο γεωπολιτικό δίλημμα, καθώς πρέπει να διαχειριστεί τις αμερικανικές πιέσεις ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τις εσωτερικές τάσεις για πλήρη ανεξαρτησία του Νουούκ. Η Γροιλανδία, αν και αυτόνομο έδαφος, εξαρτάται από τη Δανία για θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, γεγονός που περιπλέκει τις απευθείας διαπραγματεύσεις.

Το ιστορικό υπόβαθρο και οι βλέψεις της Ουάσινγκτον

Η ιδέα της εξαγοράς της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ είχε τεθεί για πρώτη φορά από τον πρόεδρο των ΗΠΑ το 2019, προκαλώντας τότε διεθνή έκπληξη. Παρά τις εσωτερικές αντιδράσεις ακόμα και εντός του ρεπουμπλικανικού κόμματος, η Ουάσινγκτον φαίνεται να επανέρχεται με αυξημένη ένταση, θεωρώντας το νησί κρίσιμο για την εθνική ασφάλεια και τον έλεγχο των φυσικών πόρων.

Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η αμερικανική επιμονή συνδέεται άμεσα με την ανάγκη ανάσχεσης της ρωσικής και κινεζικής επιρροής στην περιοχή. Ήδη, η κυβέρνηση της Γροιλανδίας έχει ζητήσει προστασία από το ΝΑΤΟ, επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι η άμυνά της θα παραμείνει σε πολυμερές πλαίσιο και όχι υπό τον αποκλειστικό έλεγχο μιας υπερδύναμης.

Η πορεία προς την ανεξαρτησία και το διεθνές δίκαιο

Από το 1979, η Γροιλανδία κινείται σταδιακά προς την αποδέσμευση από το στέμμα της Δανίας, ένας στόχος που υποστηρίζεται από όλα τα πολιτικά κόμματα στο Inatsisartut (τοπικό κοινοβούλιο). Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την αυξανόμενη αυτοδιάθεση σε θέματα δικαιοσύνης, αστυνόμευσης και διαχείρισης πλουτοπαραγωγικών πηγών.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στην Κοπεγχάγη, υπογραμμίζεται ότι οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς του νησιού απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη του λαού της Γροιλανδίας. Η πρόσφατη δικομματική επίσκεψη Αμερικανών νομοθετών στη Δανία δείχνει ότι υπάρχει ένα τμήμα του πολιτικού συστήματος των ΗΠΑ που επιθυμεί τη διατήρηση του status quo και του σεβασμού της διεθνούς νομιμότητας.

Οι προοπτικές της συνάντησης και η επόμενη μέρα

Η συνάντηση της Τετάρτης θα αποτελέσει το πρώτο crash test για τις σχέσεις της νέας αμερικανικής ηγεσίας με τους Σκανδιναβούς συμμάχους. Η παρουσία του Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος είναι γνωστός για τις σκληρές θέσεις του σε θέματα γεωστρατηγικής, προμηνύει μια δύσκολη διαπραγμάτευση για το μέλλον της αρκτικής συνεργασίας.

Το αποτέλεσμα των συνομιλιών θα καθορίσει αν η Ουάσινγκτον θα επιλέξει την οδό της διπλωματικής συνεργασίας ή αν θα συνεχίσει την πολιτική των πιέσεων που υπονομεύει τη συνοχή της βορειοατλαντικής συμμαχίας. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά, καθώς η Γροιλανδία μετατρέπεται στο νέο πεδίο αντιπαράθεσης για την παγκόσμια κυριαρχία στον 21ο αιώνα.