- Δεν υπάρχει διεθνές πλαίσιο για την κοστολόγηση και πώληση αυτόνομων περιοχών.
- Η προσφορά των 100 εκατ. δολαρίων του 1946 θεωρείται πλέον εντελώς ανεπαρκής.
- Το υπέδαφος της Γροιλανδίας κρύβει 25 από τα 34 κρίσιμα μέταλλα για την παγκόσμια οικονομία.
- Οι κοινωνικοί και πολιτισμικοί δεσμοί των Ινουίτ καθιστούν την οικονομική αποτίμηση αδύνατη.
- Η Ουάσινγκτον ίσως χρησιμοποιεί το θέμα ως μοχλό πίεσης για μελλοντικές στρατιωτικές συμφωνίες.
Η συζήτηση για την υποθετική πώληση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ προσκρούει σε ένα θεμελιώδες ερώτημα: πώς μπορεί να κοστολογηθεί μια αυτόνομη επικράτεια χωρίς υφιστάμενο πλαίσιο αγοράς; Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιβεβαιώνει το ενδιαφέρον του για το στρατηγικό νησί, οικονομολόγοι και αναλυτές τονίζουν ότι η αποτίμηση της κυριαρχίας είναι πρακτικά αδύνατη.
| Δείκτης / Ιστορικό | Αξία / Στοιχείο |
|---|---|
| Προσφορά ΗΠΑ (1946) | 100 εκατομμύρια δολάρια |
| Σημερινή αξία προσφοράς 1946 | 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια |
| ΑΕΠ Γροιλανδίας (2023) | 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια |
| Κρίσιμα Ορυκτά Μεταλλεύματα | 25 από τα 34 είδη της ΕΕ |
| Πληθυσμός Γροιλανδίας | 56.000 κάτοικοι |
| Δανική Επιχορήγηση | ~50% του δημόσιου προϋπολογισμού |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της πάγιας στρατηγικής της Ουάσινγκτον για τον έλεγχο της Αρκτικής, μια περιοχή που αποκτά τεράστια γεωπολιτική σημασία λόγω της κλιματικής αλλαγής και των νέων εμπορικών δρόμων. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν εξετάζει απλώς μια αγορά γης, αλλά μια ολιστική μεταφορά κυριαρχίας που δεν έχει προηγούμενο στον 21ο αιώνα.
Δεν υπάρχει αγορά για την αγοραπωλησία χωρών και κανένα αποδεκτό πλαίσιο για την αποτίμηση της αξίας τους.
Nick Kounis, Επικεφαλής Οικονομολόγος ABN AMRO
Το κενό στο διεθνές δίκαιο και την παγκόσμια αγορά
Όπως επισημαίνουν οικονομικοί αναλυτές, δεν υφίσταται σήμερα μια οργανωμένη αγορά για την αγοραπωλησία κρατών ή αυτόνομων περιοχών. Ο Nick Kounis, επικεφαλής οικονομολόγος της τράπεζας ABN AMRO, υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει αποδεκτό πλαίσιο αξιολόγησης για τέτοιου είδους συναλλαγές.
Οι ιστορικές αναφορές, όπως η προσφορά των 100 εκατομμυρίων δολαρίων το 1946, θεωρούνται πλέον εντελώς ξεπερασμένες. Σε σημερινές τιμές, το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια, ένα νούμερο που κρίνεται εξευτελιστικό για το μέγεθος και τους πόρους της Γροιλανδίας.
Ακόμα και οι αγορές της Λουιζιάνα το 1803 ή της Αλάσκας το 1867 δεν αποτελούν χρήσιμα προηγούμενα. Σε εκείνες τις περιπτώσεις, η εδαφική κυριαρχία παραχωρήθηκε από πρόθυμους πωλητές, σε μια εποχή που η παγκόσμια οικονομία λειτουργούσε με εντελώς διαφορετικούς κανόνες.
Η πρόκληση της οικονομικής αποτίμησης
Αν κάποιος προσπαθούσε να αποτιμήσει τη Γροιλανδία με όρους εταιρικής εξαγοράς, θα αντιμετώπιζε ανυπέρβλητα εμπόδια. Το ΑΕΠ της Γροιλανδίας, που βασίζεται κυρίως στην αλιεία, ανήλθε σε μόλις 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023, μέγεθος πολύ μικρότερο από της γειτονικής Ισλανδίας.
Επιπλέον, η Δανία καλύπτει περίπου το ήμισυ του δημόσιου προϋπολογισμού του νησιού μέσω επιδοτήσεων. Αυτές οι ροές χρηματοδοτούν νοσοκομεία, σχολεία και υποδομές, γεγονός που σημαίνει ότι ένας αγοραστής θα έπρεπε να αναλάβει τεράστια ετήσια κόστη λειτουργίας.
Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος φαίνεται να εστιάζει στον ορυκτό πλούτο της περιοχής. Εκτιμήσεις αναφέρουν ότι τα αποθέματα ενέργειας και σπάνιων γαιών αξίζουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, με 25 από τα 34 κρίσιμα μέταλλα της ΕΕ να βρίσκονται στο υπέδαφός της.
Το ανεκτίμητο κόστος της κουλτούρας και των ιθαγενών
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η μεγαλύτερη δυσκολία δεν είναι οικονομική αλλά κοινωνική και πολιτική. Η παρουσία των Ινουίτ, οι οποίοι διεκδικούν δικαιώματα ιδιοκτησίας και αυτοδιάθεσης, περιπλέκει κάθε σενάριο μεταφοράς κυριαρχίας.
Ο Andreas Osthagen από το Fridtjof Nansen Institute τονίζει ότι η προσπάθεια να μπει τιμή στην ιστορία και τον πολιτισμό ενός λαού είναι «παράλογη». Αυτές οι άυλες αξίες δεν μπορούν να μεταφραστούν σε νομισματικές μονάδες, καθιστώντας το εγχείρημα ηθικά και νομικά μετέωρο.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, διεθνολόγοι επισημαίνουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ ίσως χρησιμοποιεί αυτή την ακραία ρητορική ως μοχλό πίεσης. Στόχος μπορεί να είναι η απόκτηση πλεονεκτήματος σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις για στρατιωτικές διευκολύνσεις ή οικονομικές συμφωνίες στην Αρκτική.
Η επόμενη μέρα των διατλαντικών σχέσεων
Η προγραμματισμένη συνάντηση του Μάρκο Ρούμπιο με τη δανική ηγεσία την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να ρίξει φως στο αμερικανικό σχέδιο. Ήδη, η κρίσιμη συνάντηση συμβούλων στον Λευκό Οίκο έδειξε ότι η Ουάσινγκτον δεν υποχωρεί από τις στρατηγικές της επιδιώξεις.
Από την πλευρά της, η Κοπεγχάγη παραμένει σταθερή στην άρνησή της, ενώ η αμερικανική Γερουσία επιχειρεί να θέσει νομοθετικό φρένο σε μονομερείς ενέργειες. Η ισορροπία στην Αρκτική παραμένει εύθραυστη, με το ερώτημα της «τιμής» να παραμένει ένα θεωρητικό παράδοξο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η συζήτηση αυτή θα συνεχίσει να δοκιμάζει τις αντοχές του ΝΑΤΟ και της διεθνούς διπλωματίας, καθώς η γεωπολιτική ισχύς συγκρούεται με την εθνική κυριαρχία.
