- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέσυρε οριστικά την επιλογή στρατιωτικής βίας για τη Γροιλανδία.
- Ακυρώθηκαν οι προγραμματισμένοι δασμοί προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.
- Κορυφαίοι σύμβουλοι πίεσαν για διπλωματική οδό αντί για επιθετική προσάρτηση.
- Ξεκινούν διαπραγματεύσεις για νέα αμυντική αρχιτεκτονική στην Αρκτική υπό το ΝΑΤΟ.
- Η Δανία και η Γροιλανδία επιμένουν στο δικαίωμα αυτοδιάθεσης του νησιού.
Σε μια αιφνιδιαστική διπλωματική αναδίπλωση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέσυρε τις απειλές για χρήση στρατιωτικής βίας με σκοπό την απόκτηση της Γροιλανδίας, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός. Η εξέλιξη αυτή τερματίζει μια περίοδο πολιτικού χάους και έντασης με τους Ευρωπαίους συμμάχους, καθώς κορυφαίοι σύμβουλοι του Λευκού Οίκου πίεσαν για μια λιγότερο προκλητική προσέγγιση.
| Παράμετρος | Λεπτομέρειες Εξέλιξης |
|---|---|
| Κύρια Απόφαση | Απόσυρση στρατιωτικής επιλογής & δασμών |
| Τοποθεσία Ανακοίνωσης | Νταβός, Ελβετία (World Economic Forum) |
| Ημερομηνία Ορόσημο | 1η Φεβρουαρίου (Ακύρωση έναρξης δασμών) |
| Βασικοί Συνομιλητές | Πρόεδρος ΗΠΑ, Μαρκ Ρούτε (ΝΑΤΟ) |
| Νομική Βάση | Συμφωνία Άμυνας 1951 (Δανία-ΗΠΑ) |
| Ειδικός Απεσταλμένος | Τζεφ Λάντρι (Κυβερνήτης Λουιζιάνα) |
Αυτή η απότομη στροφή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική έρχεται ως επιστέγασμα εβδομάδων έντονης αβεβαιότητας, κατά τις οποίες η Ουάσινγκτον βρέθηκε σε τροχιά σύγκρουσης με τους παραδοσιακούς της συμμάχους. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια εσωτερική μάχη στο εσωτερικό του Λευκού Οίκου, όπου στελέχη προσπαθούσαν να ισορροπήσουν ανάμεσα στις απαιτήσεις του προέδρου και την ανάγκη διατήρησης της συνοχής του ΝΑΤΟ.
Ανακοίνωσε σήμερα ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία για να πάρει τη Γροιλανδία και ολόκληρη η κυβέρνηση θα ακολουθήσει το παράδειγμά του.
Άννα Κέλι, Εκπρόσωπος Λευκού Οίκου
Η αναδίπλωση στο Νταβός και το τέλος των δασμών
Κατά την παρουσία του στην Ελβετία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ξεκαθάρισε ότι η στρατιωτική επιλογή δεν βρίσκεται πλέον στο τραπέζι, ενώ παράλληλα ανακοίνωσε την ακύρωση των δασμών που είχε απειλήσει να επιβάλει στα ευρωπαϊκά κράτη από την 1η Φεβρουαρίου. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια εκτόνωσης της κρίσης, μετά την κατακραυγή από τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις που χαρακτήρισαν τις προηγούμενες δηλώσεις του ως «εκβιασμό».
Η αλλαγή στάσης ακολούθησε μια σειρά από έντονες διαβουλεύσεις, καθώς η ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία είχε δημιουργήσει ένα εκρηκτικό κλίμα. Ο πρόεδρος σημείωσε ότι πλέον εστιάζει στη διαμόρφωση ενός πλαισίου συμφωνίας με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, για το σύνολο της περιοχής της Αρκτικής.
Το εσωτερικό παρασκήνιο και οι πιέσεις των συμβούλων
Προτεινόμενο Πούτιν: Κρίσιμη συνάντηση με τους απεσταλμένους του προέδρου των ΗΠΑ για την Ουκρανία και τα παγωμένα assets
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις εσωτερικές διεργασίες, η πλειονότητα των μελών της κυβέρνησης ήταν εξαιρετικά επιφυλακτική απέναντι στη χρήση βίας. Ενώ ορισμένα στελέχη, όπως ο Στίβεν Μίλερ, εμφανίζονταν πρόθυμα να διατηρήσουν την επιλογή της προσάρτησης ανοιχτή, άλλοι όπως ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναζητούσαν μια μέση οδό.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η επιμονή του προέδρου στο ζήτημα της Γροιλανδίας πηγάζει από την πεποίθηση ότι το νησί είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Η αυξανόμενη επιρροή της Ρωσίας και της Κίνας στον Βορρά καθιστά τον έλεγχο της περιοχής στρατηγική προτεραιότητα, παρά τις αντιδράσεις της Κοπεγχάγης και του Νουούκ.
Η υφιστάμενη αμυντική συνεργασία και το ΝΑΤΟ
Επισημαίνεται από νομικούς κύκλους ότι η Συμφωνία του 1951 — ένα νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στις ΗΠΑ ελεύθερη πρόσβαση για την άμυνα της Γροιλανδίας — παρέχει ήδη στην Ουάσινγκτον σημαντικό γεωπολιτικό αποτύπωμα. Η δυνατότητα αποστολής επιπλέον στρατευμάτων υφίσταται νομικά, γεγονός που καθιστά τη ρητορική περί «κατάληψης» περισσότερο πολιτικό εργαλείο παρά στρατιωτική αναγκαιότητα.
Η πρόσφατη συνάντηση στον Λευκό Οίκο με τους υπουργούς Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας φαίνεται πως έθεσε τις βάσεις για την τρέχουσα αποκλιμάκωση. Αν και οι θέσεις των δύο πλευρών παραμένουν θεμελιωδώς ασύμβατες ως προς την κυριαρχία, η εστίαση μετατοπίζεται πλέον σε μια νέα αμυντική αρχιτεκτονική με μειωμένο μακροπρόθεσμο κόστος.
Το μέλλον των διαπραγματεύσεων για την Αρκτική
Η επόμενη μέρα βρίσκει την αμερικανική διοίκηση να αναθέτει σε κορυφαίους αξιωματούχους τη διαπραγμάτευση μιας δυνητικής συμφωνίας που θα ικανοποιεί τους στόχους των ΗΠΑ χωρίς να παραβιάζει την εδαφική κυραιρχία της Δανίας. Η χρήση του κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, ως ειδικού απεσταλμένου, δείχνει ότι το ζήτημα παραμένει ψηλά στην ατζέντα.
Παρά την υποχώρηση από τις απειλές βίας, η στρατηγική γοητεία της Γροιλανδίας για τον πρόεδρο των ΗΠΑ παραμένει αμείωτη. Οι αγορές και οι διεθνείς αναλυτές παρακολουθούν πλέον αν αυτή η διπλωματική στροφή θα οδηγήσει σε μια σταθερή συνεργασία ή αν αποτελεί απλώς μια προσωρινή παύση σε μια απρόβλεπτη δεύτερη θητεία.
Πώς να ερμηνεύσετε τις γεωπολιτικές αλλαγές στην Αρκτική
- Παρακολουθείτε τις επίσημες ανακοινώσεις του ΝΑΤΟ για νέες αμυντικές συμφωνίες.
- Αναλύστε τις κινήσεις των δασμών ως δείκτη της σταθερότητας των διατλαντικών σχέσεων.
- Εστιάστε στις αποφάσεις της τοπικής κυβέρνησης της Γροιλανδίας για την αυτοδιάθεση.
- Διακρίνετε τη διαφορά μεταξύ πολιτικής ρητορικής και νομικά δεσμευτικών ενεργειών.
