- Η αντιπολίτευση της Γροιλανδίας ζητά απευθείας διάλογο με τις ΗΠΑ, παρακάμπτοντας τη Δανία.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ εντείνει τις πιέσεις για τον έλεγχο του νησιού λόγω στρατηγικής σημασίας.
- Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας απορρίπτει την πρόταση ως νομικά μη επιτρεπτή.
- Κρίσιμη συνάντηση με τον Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται την επόμενη εβδομάδα.
Σοβαρούς τριγμούς στις σχέσεις Κοπεγχάγης και Νουούκ προκαλεί η πρόταση του ηγέτη της αντιπολίτευσης στη Γροιλανδία, Πελέ Μπρόμπεργκ, για απευθείας διάλογο με την Ουάσινγκτον. Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ εντείνει τις πιέσεις για τον έλεγχο του στρατηγικού νησιού, η εσωτερική πολιτική σκηνή της Γροιλανδίας διχάζεται ανάμεσα στη νομιμότητα και την επιδίωξη της πλήρους ανεξαρτησίας.
| Στοιχείο | Λεπτομέρειες / Δεδομένα |
|---|---|
| Πληθυσμός Γροιλανδίας | 57.000 κάτοικοι |
| Πολιτικό Καθεστώς | Αυτόνομη περιοχή της Δανίας |
| Κόμμα Naleraq | 25% των ψήφων (8 έδρες) |
| Κύριος Στρατηγικός Πόρος | Σπάνιες γαίες & Σύστημα Αντιβαλλιστικής Άμυνας |
| Επόμενο Ορόσημο | Συνάντηση με Μάρκο Ρούμπιο (Επόμενη εβδομάδα) |
Η Γροιλανδία αποτελεί εδώ και δεκαετίες το επίκεντρο ενός ιδιότυπου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, με τη στρατηγική της θέση στον Αρκτικό Κύκλο να την καθιστά «μήλον της έριδος» για την παγκόσμια ασφάλεια. Η πρόσφατη αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος από την Ουάσινγκτον δεν είναι τυχαία, καθώς το νησί φιλοξενεί κρίσιμες υποδομές του αμερικανικού συστήματος βαλλιστικής άμυνας.
Η Δανία ανταγωνίζεται τόσο τη Γροιλανδία όσο και τις ΗΠΑ με τη διαμεσολάβησή της.
Πελέ Μπρόμπεργκ, Ηγέτης του κόμματος Naleraq
Η πρόταση Μπρόμπεργκ και η ρήξη με την Κοπεγχάγη
Ο Πελέ Μπρόμπεργκ, ηγέτης του κόμματος Naleraq, υποστήριξε σε δηλώσεις του στο Reuters ότι η Δανία λειτουργεί ως εμπόδιο, ανταγωνίζοντας τόσο τη Γροιλανδία όσο και τις ΗΠΑ μέσω της διαμεσολάβησής της. Το Naleraq, το οποίο διπλασίασε τις έδρες του στις τελευταίες εκλογές, προωθεί ένα μοντέλο ταχείας ανεξαρτησίας.
Η πρόταση του Μπρόμπεργκ περιλαμβάνει τη σύναψη μιας αμυντικής συμφωνίας με την Ουάσινγκτον υπό το καθεστώς της «ελεύθερης σύνδεσης». Σε αυτό το πλαίσιο, η Γροιλανδία θα λάμβανε αμερικανική προστασία και υποστήριξη σε αντάλλαγμα για στρατιωτικά δικαιώματα, χωρίς ωστόσο να καταστεί επίσημο έδαφος των ΗΠΑ.
Αυτή η κίνηση έρχεται σε μια στιγμή που ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει εντείνει τις απειλές για τον έλεγχο του νησιού, επαναφέροντας μια ιδέα που είχε διατυπώσει αρχικά το 2019. Ο διορισμός ειδικού απεσταλμένου για τη Γροιλανδία από την Ουάσινγκτον είχε ήδη προκαλέσει διπλωματικό συναγερμό στην Ευρώπη.
Το νομικό πλαίσιο και η αντίδραση της κυβέρνησης
Η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότζφελντ, απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση της αντιπολίτευσης. Τόνισε ότι το ισχύον νομικό καθεστώς δεν επιτρέπει απευθείας διπλωματικές επαφές χωρίς τη συμμετοχή της Δανίας, καθώς η Κοπεγχάγη διατηρεί την εξουσία επί της εξωτερικής πολιτικής και της άμυνας.
«Πρέπει να σεβόμαστε τον νόμο και έχουμε κανόνες για τον τρόπο επίλυσης των ζητημάτων στο Βασίλειο», δήλωσε η Μότζφελντ, προσπαθώντας να κατευνάσει τις αντιδράσεις. Η στάση της ευθυγραμμίζεται με εκείνη που έχει τηρήσει η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν, η οποία έχει καλέσει την Ουάσινγκτον να σταματήσει τις απειλές προσάρτησης.
Σύμφωνα με αναλύσεις στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση, η εσωτερική πίεση στο Νουούκ αυξάνεται, καθώς όλες οι πολιτικές δυνάμεις επιθυμούν την ανεξαρτησία, αλλά διαφωνούν στον χρόνο και τη μέθοδο επίτευξής της. Η στρατηγική αυτονομία της περιοχής παραμένει το κεντρικό διακύβευμα.
Η στάση της Ουάσινγκτον και οι επόμενες κινήσεις
Εν αναμονή των εξελίξεων, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η Ουάσινγκτον βλέπει στη Γροιλανδία μια ευκαιρία να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα όσον αφορά τους ορυκτούς πόρους. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιβεβαίωσε ότι ο πρόεδρος είναι διατεθειμένος να προχωρήσει όσο χρειαστεί για να προστατεύσει τα αμερικανικά συμφέροντα.
Την επόμενη εβδομάδα έχει προγραμματιστεί κρίσιμη συνάντηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, με τους ομολόγους του από τη Δανία και τη Γροιλανδία. Στόχος της συνάντησης είναι η εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ, εν μέσω ενός ισχυρού ευρωπαϊκού μετώπου στήριξης στην Κοπεγχάγη.
Η Γροιλανδία επιδιώκει να θέσει τη σχέση της με την Ουάσινγκτον σε μια σταθερή πορεία, αποφεύγοντας τις ακραίες κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ρήξη με την Ευρώπη. Ωστόσο, η φωνή της αντιπολίτευσης για απευθείας διάλογο αναμένεται να συνεχίσει να ασκεί πίεση στην κυβέρνηση του Νουούκ.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με προσοχή αν η συμμαχία του ΝΑΤΟ θα καταφέρει να διατηρήσει την ενότητά της στην Αρκτική. Οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια από την πλευρά των ΗΠΑ ή της Γροιλανδίας θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στις διατλαντικές σχέσεις.
Η επόμενη μέρα θα κριθεί από τα αποτελέσματα των συνομιλιών με τον Μάρκο Ρούμπιο και από το αν η Κοπεγχάγη θα επιτρέψει μεγαλύτερη διπλωματική ελευθερία στο Νουούκ. Η ισορροπία μεταξύ της εθνικής κυριαρχίας και των γεωπολιτικών αναγκαιοτήτων παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
