- Γερμανία και Γαλλία απορρίπτουν επίσημα τον οικονομικό εκβιασμό των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία.
- Η ΕΕ προετοιμάζει αντίποινα ύψους 93 δισ. ευρώ με έναρξη στις 6 Φεβρουαρίου.
- Εξετάζεται για πρώτη φορά η χρήση του Μηχανισμού Κατά του Εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument).
- Η Ουάσινγκτον επικαλείται «ευρωπαϊκή αδυναμία» για να δικαιολογήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
- Κρίσιμη έκτακτη σύνοδος κορυφής στις Βρυξέλλες την προσεχή Πέμπτη.
Οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας και της Γαλλίας διαμήνυσαν τη Δευτέρα ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να υποκύψει σε «εκβιασμούς», απαντώντας στις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ για επιβολή δασμών με αντάλλαγμα την αγορά της Γροιλανδίας. Η ΕΕ εξετάζει πλέον ανοιχτά την ενεργοποίηση αντιποίνων ύψους 93 δισεκατομμυρίων ευρώ και τη χρήση του Μηχανισμού Κατά του Εξαναγκασμού, σηματοδοτώντας μια πρωτοφανή κλιμάκωση στις διατλαντικές σχέσεις.
| Μέτρο / Στοιχείο | Περιγραφή & Ποσό | Ημερομηνία Ορόσημο |
|---|---|---|
Μέτρο / Στοιχείο Πακέτο Δασμών ΕΕ | Περιγραφή & Ποσό 93 δισεκατομμύρια ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα | Ημερομηνία Ορόσημο 6 Φεβρουαρίου 2026 |
Μέτρο / Στοιχείο Μηχανισμός Κατά του Εξαναγκασμού | Περιγραφή & Ποσό Περιορισμοί σε επενδύσεις και ψηφιακές υπηρεσίες | Ημερομηνία Ορόσημο Υπό εξέταση |
Μέτρο / Στοιχείο Έκτακτη Σύνοδος Κορυφής | Περιγραφή & Ποσό Συζήτηση επιλογών και λήψη αποφάσεων | Ημερομηνία Ορόσημο Πέμπτη, 22 Ιανουαρίου |
Μέτρο / Στοιχείο Πλεόνασμα ΗΠΑ | Περιγραφή & Ποσό Κυριαρχία στον τομέα των υπηρεσιών | Ημερομηνία Ορόσημο Τρέχον έτος |
Η τρέχουσα γεωπολιτική αντιπαράθεση αποτελεί το αποκορύφωμα μιας περιόδου έντονων τριβών, όπου η ευρωπαϊκή κυριαρχία τίθεται υπό αμφισβήτηση μέσω οικονομικών πιέσεων. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια συντονισμένη προσπάθεια των Βρυξελλών να θωρακίσουν την ενιαία αγορά απέναντι σε τακτικές που παραπέμπουν σε εμπορικό πόλεμο, χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά εργαλεία που μέχρι πρότινος θεωρούνταν μόνο αποτρεπτικά.
Ο εκβιασμός μεταξύ συμμάχων 250 ετών, ο εκβιασμός μεταξύ φίλων, είναι προφανώς απαράδεκτος.
Ρολάν Λεσκούρ, Υπουργός Οικονομικών Γαλλίας
Η κοινή στάση Βερολίνου και Παρισιού
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, υποδέχθηκε τον Γάλλο ομόλογό του στο Βερολίνο, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ενότητας. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι η Ευρώπη δεν θα επιτρέψει στον εαυτό της να γίνει αντικείμενο οικονομικού εξαναγκασμού, παρά την ιστορική συμμαχία με την Ουάσινγκτον.
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο Γάλλος υπουργός Ρολάν Λεσκούρ χαρακτήρισε τη στάση της αμερικανικής πλευράς ως εκβιασμό, τονίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές είναι απαράδεκτες μεταξύ φίλων και συμμάχων. Η δήλωση αυτή έρχεται σε συνέχεια της πάγιας θέσης του Παρισιού ότι η Ευρώπη έχει το δικαίωμα να απορρίπτει προτάσεις που θίγουν τα συμφέροντά της.
Από την πλευρά του, ο Κλίνγκμπαϊλ ξεκαθάρισε ότι, αν και η Ευρώπη τείνει χείρα φιλίας, έχει φτάσει στο όριο των αντοχών της. Η γερμανική κυβέρνηση φαίνεται πλέον διατεθειμένη να εγκαταλείψει την παραδοσιακή της επιφυλακτικότητα και να στηρίξει σκληρά αντίμετρα για την προστασία της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Τα δύο σενάρια των ευρωπαϊκών αντιποίνων
Στους διαδρόμους των Βρυξελλών, η προετοιμασία για την έκτακτη σύνοδο της Πέμπτης είναι πυρετώδης. Το πρώτο σενάριο περιλαμβάνει ένα πακέτο δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα μπορούσε να τεθεί σε ισχύ αυτόματα στις 6 Φεβρουαρίου.
Το δεύτερο και πιο ισχυρό όπλο είναι η ενεργοποίηση του Μηχανισμού Κατά του Εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument) — *ένα νομοθετικό εργαλείο που επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει περιορισμούς σε επενδύσεις, δημόσιους διαγωνισμούς και ψηφιακές υπηρεσίες ως απάντηση σε ξένες πιέσεις* — ο οποίος δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ στο παρελθόν.
Ο Λεσκούρ επισήμανε ότι, αν και ο μηχανισμός λειτουργεί πρωτίστως ως μέσο αποτροπής, οι παρούσες συνθήκες επιβάλλουν την εξέταση της εφαρμογής του. Η στόχευση στις ψηφιακές υπηρεσίες, όπου οι ΗΠΑ διατηρούν σημαντικό πλεόνασμα, θεωρείται από αναλυτές στρατηγικής ως το πιο αποτελεσματικό γεωπολιτικό μοχλό πίεσης.
Η αμερικανική ρητορική περί «ευρωπαϊκής αδυναμίας»
Η ένταση πυροδοτήθηκε περαιτέρω από τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος υποστήριξε ότι η «ευρωπαϊκή αδυναμία» καθιστά αναγκαίο τον έλεγχο της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ για τη διασφάλιση της παγκόσμιας σταθερότητας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η ρητορική αυτή στοχεύει στην αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής ισχύος. Ο Ρολάν Λεσκούρ απάντησε ότι η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν την τεχνολογική της υπεροχή, αποδεικνύοντας έμπρακτα την ισχύ της.
Ο στόχος των επόμενων εβδομάδων είναι να πειστεί η Ουάσινγκτον ότι η στρατηγική των απειλών είναι λανθασμένη. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή πλευρά προειδοποιεί ότι μια κλιμάκωση θα αποβεί εις βάρος των οικονομιών και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, πλήττοντας την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Η κρίσιμη σύνοδος κορυφής στις Βρυξελλες
Όλα τα βλέμματα είναι πλέον στραμμένα στην έκτακτη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης, όπου οι ηγέτες της ΕΕ θα κληθούν να επικυρώσουν την κοινή γραμμή άμυνας. Η ενότητα του μπλοκ θεωρείται κρίσιμη, καθώς τυχόν ρωγμές θα μπορούσαν να δώσουν την ευκαιρία για περαιτέρω πιέσεις από τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Η Γαλλία και η Γερμανία φαίνεται να έχουν διαμορφώσει έναν σκληρό πυρήνα που ζητά άμεση δράση. Η απόφαση για την ενεργοποίηση ή μη των δασμών τον Φεβρουάριο θα καθορίσει το μέλλον των εμπορικών σχέσεων για τα επόμενα χρόνια, σε μια περίοδο που η διεθνής τάξη πραγμάτων αναδιαμορφώνεται βίαια.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, αναλυτές στρατηγικής τονίζουν ότι η Ευρώπη δεν έχει άλλη επιλογή από το να επιδείξει αποφασιστικότητα. Η επόμενη μέρα της συνόδου θα δείξει αν η διπλωματία μπορεί ακόμα να κερδίσει έδαφος ή αν ο Ατλαντικός θα μετατραπεί σε πεδίο ενός ανεξέλεγκτου οικονομικού πολέμου.
