- Ευρωπαίοι ηγέτες δήλωσαν ότι το ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ για την Ουκρανία χρειάζεται «πρόσθετη εργασία».
- Εκφράστηκαν ανησυχίες για την αλλαγή συνόρων με τη βία και τους περιορισμούς στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
- Οι συζητήσεις έλαβαν χώρα στο περιθώριο της Συνόδου G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ στις 22 Νοεμβρίου.
- Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι το σχέδιο δεν είναι η «τελική του προσφορά».
Ευρωπαίοι ηγέτες δήλωσαν σε κοινή ανακοίνωση το Σάββατο, στο περιθώριο της Συνόδου G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ, ότι το 28-σημείο ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ για την Ουκρανία αποτελεί μια βάση που «απαιτεί πρόσθετη εργασία». Οι ηγέτες των χωρών της G7 και της Ευρώπης εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες για τους προτεινόμενους περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας, καθώς και για την αρχή ότι τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάζουν με τη βία, όπως μεταδίδει το Reuters.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των εντατικών διπλωματικών ζυμώσεων που λαμβάνουν χώρα το τελευταίο διάστημα γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος μαίνεται από το 2022. Το αμερικανικό σχέδιο, που παρουσιάστηκε εν μέσω της απουσίας της κυβέρνησης του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, από τη Σύνοδο G20, έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις και έχει θέσει στο επίκεντρο τις διαφορετικές προσεγγίσεις των δυτικών συμμάχων για την επίτευξη μιας βιώσιμης ειρήνης.
Το αμερικανικό σχέδιο και οι ευρωπαϊκές επιφυλάξεις
Το 28-σημείο ειρηνευτικό σχέδιο των Ηνωμένων Πολιτειών για την Ουκρανία, το οποίο συζητήθηκε στο περιθώριο της Συνόδου G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ στις 22 Νοεμβρίου, αναγνωρίστηκε από τους Ευρωπαίους ηγέτες ως μια «βάση» με «σημαντικά στοιχεία» για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Ωστόσο, η κοινή τους δήλωση υπογράμμισε ότι το σχέδιο «θα απαιτήσει πρόσθετη εργασία», σηματοδοτώντας σημαντικές επιφυλάξεις. Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας είχαν ήδη σπεύσει να αντιμετωπίσουν το «απαράδεκτο» ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ, το οποίο θεωρείται ότι ευνοεί υπέρμετρα τη Μόσχα.
Οι κύριες ανησυχίες των Ευρωπαίων ηγετών επικεντρώθηκαν σε δύο βασικά σημεία: την αρχή ότι τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάζουν με τη βία και τους προτεινόμενους περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας. Όπως τόνισαν, τέτοιοι περιορισμοί θα άφηναν την Ουκρανία «ευάλωτη σε μελλοντική επίθεση». Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε απορρίψει τους περιορισμούς στον στρατό της Ουκρανίας, θέτοντας «κόκκινες γραμμές» στο σχέδιο του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Οι κόκκινες γραμμές των Ευρωπαίων και οι επιπτώσεις
Η ρητή αναφορά στην απαραβίαστη φύση των συνόρων αποτελεί θεμελιώδη αρχή του διεθνούς δικαίου και υπογραμμίζει την ευρωπαϊκή θέση ενάντια σε οποιαδήποτε εδαφική παραχώρηση υπό πίεση. Παράλληλα, η άρνηση αποδυνάμωσης των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων αντικατοπτρίζει την πεποίθηση ότι η Ουκρανία πρέπει να διατηρήσει την ικανότητα αυτοάμυνας για την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων. Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι το αμερικανικό σχέδιο ειρήνης πρέπει να επανεξεταστεί με τους Ευρωπαίους, τονίζοντας την ανάγκη για ευρύτερη διαβούλευση.
Προτεινόμενο Ο απεσταλμένος του Πούτιν, Ντμίτριεφ: Το ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ στοχεύει να σταματήσει τις απώλειες εδαφών και ζωών στην Ουκρανία
Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η αρχή της εδαφικής ακεραιότητας αποτελεί θεμέλιο του διεθνούς δικαίου, ενώ αναλυτές ασφαλείας εκφράζουν φόβους ότι οι περιορισμοί στον ουκρανικό στρατό θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα επικίνδυνο προηγούμενο για μελλοντικές συγκρούσεις. Επιπλέον, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατέστησαν σαφές ότι οποιαδήποτε στοιχεία του σχεδίου που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ θα απαιτούσαν τη δική τους συμφωνία, υπογραμμίζοντας την αυτονομία τους σε θέματα ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας. Δυτικοί ηγέτες είχαν επιχείρησαν να συμφωνήσουν σε απάντηση στο ειρηνευτικό σχέδιο του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την Ουκρανία, αναζητώντας μια κοινή γραμμή.
Η επόμενη μέρα των διπλωματικών διεργασιών
Η δήλωση των Ευρωπαίων ηγετών έρχεται σε μια περίοδο εντατικών διπλωματικών διεργασιών. Μετά τη Σύνοδο G20, διπλωματικές συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν στη Γενεύη, όπου αξιωματούχοι από τις ΗΠΑ, την Ουκρανία και ευρωπαϊκές χώρες συζήτησαν το σχέδιο. Ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε αργότερα ότι το σχέδιο «δεν είναι η τελική του προσφορά», αφήνοντας περιθώρια για περαιτέρω διαπραγματεύσεις, όπως αναφέρθηκε από το Reuters. Οι ΗΠΑ και η Ουκρανία ανακοίνωσαν πρόοδο στις συνομιλίες της Γενεύης, καταλήγοντας σε ένα «βελτιωμένο και αναθεωρημένο πλαίσιο ειρήνης».
Οι εξελίξεις αυτές υπογραμμίζουν την πολυπλοκότητα της επίτευξης ειρήνης στην Ουκρανία και την ανάγκη για συνεχή συντονισμό μεταξύ των δυτικών συμμάχων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τις επιφυλάξεις της, συνεχίζει τις προσπάθειες για την αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων προς βοήθεια της Ουκρανίας, μια κίνηση που έχει ενταθεί εν μέσω των αμερικανικών προτάσεων. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτισε τις συνομιλίες, δηλώνοντας ότι υπάρχει πλέον «ένα σημείο εκκίνησης» για την ειρήνη στην Ουκρανία.
