- Το ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ για την Ουκρανία βασίστηκε σε ρωσικό έγγραφο του Οκτωβρίου 2025.
- Το ρωσικό «non-paper» περιείχε απαιτήσεις για εδαφικές παραχωρήσεις από την Ουκρανία.
- Το σχέδιο προκάλεσε σκεπτικισμό και αντιδράσεις μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων.
- Το αρχικό σχέδιο έχει τροποποιηθεί, με εννέα σημεία να έχουν αφαιρεθεί.
- Οι εδαφικές παραχωρήσεις παραμένουν το πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα στις διαπραγματεύσεις.
Το 28-σημείο ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, το οποίο δημοσιοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα, φέρεται να βασίστηκε σε ένα ρωσικής σύνταξης έγγραφο που υποβλήθηκε στην κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τον Οκτώβριο του 2025. Αυτή η αποκάλυψη, σύμφωνα με τρεις πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα και επικαλείται το Reuters, υπογραμμίζει τις αμφιλεγόμενες πτυχές της διπλωματικής πρωτοβουλίας.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια των εντατικών διπλωματικών προσπαθειών για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί από πολυπλοκότητα και αντισυμβατικές προσεγγίσεις. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια προσπάθεια διαπραγμάτευσης που, αντί να ξεκινήσει από μια ουδέτερη βάση, ενσωμάτωσε στοιχεία από τις θέσεις ενός εκ των εμπόλεμων μερών, εγείροντας ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα και την αμεροληψία της.
Οι αμφιλεγόμενες ρίζες του σχεδίου
Το ρωσικό έγγραφο, γνωστό στη διπλωματική διάλεκτο ως «non-paper», υποβλήθηκε σε ανώτερους αξιωματούχους των ΗΠΑ στα μέσα Οκτωβρίου 2025, μετά από συνάντηση μεταξύ του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και του Ουκρανού Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον. Το έγγραφο περιείχε τη γλώσσα που η ρωσική κυβέρνηση είχε προηγουμένως θέσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, συμπεριλαμβανομένων παραχωρήσεων που η Ουκρανία είχε απορρίψει, όπως η εκχώρηση ενός σημαντικού τμήματος του εδάφους της στην ανατολική περιοχή. Αυτή είναι η πρώτη επιβεβαίωση ότι το έγγραφο, του οποίου την ύπαρξη είχε αρχικά αναφέρει το Reuters τον Οκτώβριο, αποτέλεσε βασική εισροή στο 28-σημείο ειρηνευτικό σχέδιο. Κορυφαίοι αξιωματούχοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ουκρανία, και σύμβουλοι εθνικής ασφαλείας από τη Γαλλία, τη Βρετανία και τη Γερμανία πραγματοποίησαν συνομιλίες στη Γενεύη, όπου το σχέδιο βρέθηκε στο επίκεντρο.
Αντιδράσεις και διπλωματικός αναβρασμός
Η αποκάλυψη των ρωσικών ριζών του σχεδίου έχει προκαλέσει έντονο σκεπτικισμό μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων και νομοθετών, πολλοί εκ των οποίων θεωρούν το σχέδιο ως μια λίστα ρωσικών θέσεων και όχι ως μια σοβαρή πρόταση. Ορισμένοι ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ που το εξέτασαν, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, πίστευαν ότι οι απαιτήσεις της Μόσχας πιθανότατα θα απορρίπτονταν πλήρως από τους Ουκρανούς. Ανησυχίες εκφράστηκαν και για μια συνάντηση που έλαβε χώρα στο Μαϊάμι, όπου εκπρόσωποι της κυβέρνησης Τραμπ συναντήθηκαν με τον υπό αμερικανικές κυρώσεις Ρώσο απεσταλμένο Κίριλ Ντμίτριεφ. Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, έχει ασκήσει πίεση στην Ουκρανία, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να περιορίσει τη στρατιωτική της βοήθεια εάν το Κίεβο δεν υπογράψει το σχέδιο.
Οι τροποποιήσεις και η επόμενη μέρα
Το αρχικό σχέδιο έχει αλλάξει δραματικά από τότε που αναφέρθηκε για πρώτη φορά. Εννέα από τα αρχικά 28 σημεία έχουν αφαιρεθεί μετά από συνομιλίες μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων των ΗΠΑ και της Ουκρανίας, σύμφωνα με το ABC News. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ουκρανία συμφώνησαν να συνεχίσουν τις εργασίες για ένα «βελτιωμένο πλαίσιο ειρήνης». Μια διακομματική ομάδα γερουσιαστών των ΗΠΑ δήλωσε πρόσφατα ότι ο Ρούμπιο τους είχε πει ότι το σχέδιο δεν ήταν αμερικανικό, αλλά ρωσική λίστα επιθυμιών, αν και ο Λευκός Οίκος και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρνήθηκαν κατηγορηματικά ότι ο Ρούμπιο το είχε χαρακτηρίσει έτσι. Στις συζητήσεις που ακολούθησαν, μια ανώτερη αντιπροσωπεία των ΗΠΑ, στην οποία περιλαμβανόταν ο Ρούμπιο, συμφώνησε να αποσύρει ή να τροποποιήσει ορισμένα από τα πιο φιλορωσικά μέρη του σχεδίου κατά τη διάρκεια συναντήσεων στη Γενεύη με Ευρωπαίους και Ουκρανούς αξιωματούχους. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στις συνομιλίες με την ουκρανική αντιπροσωπεία στη Γενεύη.
Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές είναι η αντίληψη της «παράκαμψης» της Ουκρανίας στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις, καθώς οι ΗΠΑ επιδιώκουν να επιταχύνουν τη διαδικασία. Ανησυχίες εκφράζει το Κίεβο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να παρακάμψουν την ουκρανική ηγεσία στις προσπάθειές τους να τερματίσουν τον πόλεμο. Η αγορά φαίνεται να προεξοφλεί μια μακρά και επίπονη διαδικασία, με τις γεωπολιτικές εντάσεις να παραμένουν υψηλές παρά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες. Η ειρηνευτική προσπάθεια του Τραμπ για την Ουκρανία δοκιμάζει την αντισυμβατική του διπλωματία, η οποία εμπεριέχει μεγάλους κινδύνους.
Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις και οι προκλήσεις
Ο Γραμματέας του Στρατού Νταν Ντρίσκολ βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε συνάντηση με μια ρωσική αντιπροσωπεία στο Άμπου Ντάμπι. Μια ουκρανική αντιπροσωπεία βρίσκεται επίσης στα ΗΑΕ για συνομιλίες με την ομάδα των ΗΠΑ, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο. Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, έφτασε στη Μόσχα για ειρηνευτικές συνομιλίες με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Πρόσφατα, Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι υποστηρίζουν το τροποποιημένο πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας που προέκυψε από τις τελευταίες συνομιλίες, αλλά τόνισαν ότι τα πιο ευαίσθητα ζητήματα, όπως οι εδαφικές παραχωρήσεις, παραμένουν ιδιαίτερα αμφιλεγόμενα και πρέπει να διευθετηθούν σε μια πιθανή συνάντηση μεταξύ του Ζελένσκι και του Τραμπ. Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι δύσκολα ζητήματα παραμένουν άλυτα μετά τις συνομιλίες στη Φλόριντα. Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε πρόσφατα ότι δεν υπάρχει οριστικοποιημένο σχέδιο ειρήνης για την Ουκρανία.