- Η Γροιλανδία ανήκει αποκλειστικά στον λαό της σύμφωνα με την ΕΕ.
- Ο Αντόνιο Κόστα απέρριψε κάθε αξίωση των ΗΠΑ για έλεγχο του νησιού.
- Η ΕΕ δεσμεύεται για την προστασία του διεθνούς δικαίου σε κάθε περιοχή.
- Η Κύπρος ανέλαβε την προεδρία της ΕΕ σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία.
- Οι ΗΠΑ θεωρούν τη Γροιλανδία κλειδί για τη στρατιωτική τους στρατηγική.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ξεκαθάρισε από τη Λευκωσία ότι η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της, τονίζοντας πως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα αποδεχθεί παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Η δήλωση αυτή αποτελεί μια σαφή διπλωματική απάντηση στις πρόσφατες αξιώσεις που εξέφρασε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τον έλεγχο του νησιού.
| Οντότητα / Παράγοντας | Θέση / Στάση |
|---|---|
| Ευρωπαϊκό Συμβούλιο | Πλήρης στήριξη στη Γροιλανδία και το διεθνές δίκαιο |
| Πρόεδρος ΗΠΑ | Επιθυμία ελέγχου για στρατιωτικούς σκοπούς |
| Δανία | Κυρίαρχο κράτος με δικαιοδοσία στο νησί |
| Λαός Γροιλανδίας | Μοναδικός δικαιούχος απόφασης για το μέλλον του |
| Κυπριακή Προεδρία | Έναρξη θητείας με έμφαση στη διεθνή νομιμότητα |
Η τοποθέτηση αυτή του Αντόνιο Κόστα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της τελετής για την ανάληψη της εκ περιτροπής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Κύπρο, σε μια συγκυρία όπου οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται. Η Ευρώπη επιδιώκει να στείλει ένα μήνυμα ενότητας, υπογραμμίζοντας ότι η εδαφική κυριαρχία των μελών της και των συνδεδεμένων περιοχών τους αποτελεί αδιαπραγμάτευτη αρχή της διεθνούς έννομης τάξης.
Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της. Τίποτα δεν μπορεί να αποφασιστεί για τη Δανία και τη Γροιλανδία χωρίς τη Δανία ή τη Γροιλανδία.
Αντόνιο Κόστα, Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Η γεωπολιτική θωράκιση της Γροιλανδίας
«Επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κόστα, προσθέτοντας ότι τίποτα δεν μπορεί να αποφασιστεί για τη Δανία ή τη Γροιλανδία χωρίς τη δική τους σύμφωνη γνώμη. Η δήλωση αυτή έρχεται να ενισχύσει τη θέση της Κοπεγχάγης, η οποία αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση από την Ουάσιγκτον το τελευταίο διάστημα.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε ότι η περιοχή απολαμβάνει την πλήρη στήριξη και αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κίνηση αυτή κρίνεται απαραίτητη, καθώς η Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο ενός νέου γεωπολιτικού ανταγωνισμού για τον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πηγών και των στρατηγικών περασμάτων της Αρκτικής.
Οι αξιώσεις των ΗΠΑ και η στρατηγική Τραμπ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επανέλαβε τις τελευταίες ημέρες την επιθυμία του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, υποστηρίζοντας ότι το νησί είναι κομβικής σημασίας για την αμερικανική στρατιωτική στρατηγική. Ο ίδιος ισχυρίστηκε μάλιστα ότι η Δανία δεν έχει πράξει τα δέοντα για την προστασία της περιοχής, δημιουργώντας ένα κλίμα αμφισβήτησης της υφιστάμενης κυριαρχίας.
Προτεινόμενο Γαλλία: Σχέδιο αντίδρασης με τους συμμάχους για την «απειλή» των ΗΠΑ στη Γροιλανδία
Αυτή η ρητορική έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με την ηγεσία του Καναδά και άλλων συμμάχων να ευθυγραμμίζονται με την ευρωπαϊκή θέση. Η ΕΕ αντιλαμβάνεται τις δηλώσεις αυτές ως μια ευθεία πρόκληση προς το διεθνές σύστημα κανόνων, το οποίο ο Κόστα χαρακτήρισε ως «υπό επίθεση» στην παρούσα χρονική συγκυρία.
Το διεθνές δίκαιο ως ευρωπαϊκή κόκκινη γραμμή
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν τις διατλαντικές σχέσεις, η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτρέψει τη δημιουργία ενός προηγουμένου όπου η εδαφική ακεραιότητα τίθεται υπό διαπραγμάτευση για λόγους ασφαλείας τρίτων δυνάμεων. Η στάση αυτή του Κόστα συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη προσπάθεια της ΕΕ να εμφανιστεί ως θεματοφύλακας της πολυμέρειας.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αποδεχθεί παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου – είτε στην Κύπρο, τη Λατινική Αμερική, τη Γροιλανδία, την Ουκρανία ή τη Γάζα», τόνισε ο Κόστα. Η αναφορά αυτή στην Κύπρο, την ώρα που η χώρα αναλαμβάνει την προεδρία της ΕΕ, δίνει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό στη δέσμευση για προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των μελών.
Η επόμενη μέρα στις σχέσεις ΕΕ και ΗΠΑ
Η Ευρώπη δηλώνει έτοιμη να παραμείνει ένας σταθερός και ακλόνητος υπέρμαχος της διεθνούς νομιμότητας. Η αντιπαράθεση για τη Γροιλανδία δεν είναι απλώς μια εδαφική διαφορά, αλλά μια σύγκρουση δύο διαφορετικών κοσμοθεωριών για τη διεθνή πολιτική: της ισχύος έναντι των κανόνων.
Εν αναμονή των επόμενων κινήσεων από την Ουάσιγκτον, η Κοπεγχάγη και το Νουούκ αισθάνονται πλέον πιο θωρακισμένα πίσω από την ευρωπαϊκή ομπρέλα προστασίας. Η συνοχή της Δύσης θα δοκιμαστεί περαιτέρω, καθώς η ΕΕ δείχνει διατεθειμένη να υψώσει το ανάστημά της απέναντι σε οποιαδήποτε απόπειρα αναθεώρησης των συνόρων ή των κυριαρχικών δικαιωμάτων των λαών.
